📌 Bu Temada Bilmen Gereken Temel Kavramlar:

📖 KONU ÖZETİ

📌 Sözcükte Anlam: Sözcüklerin cümle içinde kazandığı farklı anlamlar. Gerçek anlam (sözlük anlamı), mecaz anlam (gerçek anlamından uzaklaşarak yeni anlam kazanma) ve terim anlam (bir bilim/sanat dalına özgü anlam).

📌 Sözcükler Arası Anlam İlişkileri: Eş anlamlılık (anlamdaşlık), zıt anlamlılık (karşıt anlamlılık), eş seslilik (sesteşlik) ve yakın anlamlılık. Ayrıca deyimler, atasözleri ve ikilemeler bu kapsamda işlenir.

📌 Söz Sanatları ve Dil Bilgisi: Benzetme (teşbih), kişileştirme (teşhis), konuşturma (intak) ve abartma (mübalağa) gibi söz sanatları. İsim, sıfat, zamir, fiil, zarf, edat, bağlaç gibi dilbilgisi konularının temelleri.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Sözcüklerin anlamını belirlerken cümlenin bütününe bak. “Kırıldı” dendiğinde gerçek anlam mı, mecaz mı olduğunu anlamak için önceki ve sonraki sözcüklere dikkat et.

💪 Motivasyon: Dilimizin söz varlığını iyi öğrenmek, sadece sınavlarda değil hayat boyu etkili iletişim kurmanı sağlar. Güçlü bir kelime dağarcığı, seni ifade etme gücünü artırır.

📌 Püf Noktası: “Ki” bağlacının yazımını karıştırma. Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmazsa “ki” bağlaçtır. “Bilmiyorum ki” cümlesinde “ki”yi çıkarınca anlam bozulmaz.

⚠️ Sık Yapılan Hata: Gerçek anlam ile mecaz anlam karıştırılır. “Acı biber” (gerçek) ile “Acı bir olay” (mecaz) arasındaki farkı iyi ayırt et.

🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru

Soru: Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerin gerçek, mecaz veya terim anlamlı olduğunu belirtiniz.
a) Çocuk, ağaçtan düşünce kolu kırıldı.
b) Bu konu kafamı karıştırdı.
c) Problemdeki açıyı ölçtü.

⭐ SEVİYE 2 (Orta) – Örnek Soru

Soru: Aşağıdaki deyimlerin anlamlarını yazınız ve her biriyle bir cümle kurunuz.
a) Gözü pek olmak
b) Kül tablasına dönmek
c) Pabucunu ters giymek

🔥 SEVİYE 3 (İleri) – Örnek Soru

Soru: “Damlaya damlaya göl olur.” atasözünün anlamını açıklayınız. Bu atasözüne uygun bir kısa hikaye yazınız (5-6 cümle).

📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI

• Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerin anlam özelliklerini belirleyiniz.
• Verilen atasözünün/deyimin anlamını açıklayınız ve bir cümle içinde kullanınız.
• Aşağıdaki cümlelerde neden-sonuç, amaç-sonuç ve karşılaştırma ilişkilerini belirleyiniz.
• “Göz” sözcüğünün farklı anlamlarını örnek cümlelerle gösteriniz.

📌 Bu Temada Bilmen Gereken Temel Kavramlar:

📖 KONU ÖZETİ

📌 Parçada Anlam: Bir paragrafın konusu (ne anlatıldığı), ana fikri (verilmek istenen temel mesaj), yardımcı fikirleri (ana fikri destekleyen düşünceler) bu temada işlenir. Ayrıca metnin başlığı ve metin türleri (anı, biyografi, mektup) ele alınır.

📌 Dil Bilgisi ve İşlevsel Dil Yapıları: Sebep-sonuç işlevli söz varlığı (çünkü, bu nedenle, bu yüzden, -den dolayı, -diği için, -diğinden), amaç-sonuç işlevli söz varlığı (-mek için, -mek üzere, diye, -esiye) ve öznel/nesnel ifadeler (bence, bana göre, aslında, gerçekte) bu temada öğretilir.

📌 Metin Türleri: Haber metni, anı (hatıra), günlük, mektup gibi metin türleri incelenir. Anı türünde yaşanmış olaylar anlatılır; günlük günü gününe yazılır; mektup ise birine hitaben yazılır.

🎯 Önemli Not: Öznel ifadeler kişiden kişiye değişen yorumlardır (“güzel”, “kötü”, “beğeniyorum”). Nesnel ifadeler ise herkes için aynı olan, kanıtlanabilir bilgilerdir (“Türkiye’nin başkenti Ankara’dır”).

🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru

Soru: Aşağıdaki paragrafın ana fikrini yazınız.
“Bağımsızlık, bir milletin kendi kaderini kendisinin belirlemesidir. Tarih boyunca bağımsızlığına düşkün milletler ayakta kalmıştır. Atatürk’ün ‘Tam bağımsızlık’ sözü de bu gerçeği vurgular.”

⭐ SEVİYE 2 (Orta) – Örnek Soru

Soru: Aşağıdaki cümlelerde sebep-sonuç, amaç-sonuç ve karşılaştırma ilişkilerini belirleyiniz.
a) Derslerine çalıştığı için sınavdan yüksek not aldı.
b) Sinemaya gitmek için evden çıktı.
c) Ali, Ayşe’den daha çalışkandır.

📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI

• Okuduğunuz metnin konusunu, ana fikrini ve yardımcı fikirlerini yazınız.
• Verilen metindeki öznel ve nesnel ifadeleri belirleyiniz.
• Aşağıdaki cümlelerde sebep-sonuç, amaç-sonuç ve karşılaştırma ilişkilerini bulunuz.
• Metnin türünü belirleyiniz (anı, günlük, mektup, haber yazısı).

📌 Bu Temada Bilmen Gereken Temel Kavramlar:

📖 KONU ÖZETİ

📌 Ses Bilgisi: Sözcüklerin okunuşu ve yazılışı arasında ortaya çıkan ses olayları.

• Ünlü Düşmesi (Hece Düşmesi): İki heceli sözcüklere ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde sözcüğün ikinci hecesindeki dar ünlü (ı, i, u, ü) düşer. Örnek: ağız → ağzı, burun → burnu, alın → alnı.
• Ünsüz Yumuşaması: Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten bir sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde sert ünsüz yumuşar (p→b, ç→c, t→d, k→ğ). Örnek: kitap → kitabı, ağaç → ağacı, kağıt → kağıdı, kulak → kulağı.
• Ünsüz Sertleşmesi: Yumuşak ünsüzle (b, c, d, g, ğ) biten bir sözcüğe sert ünsüzle (p, ç, t, k) başlayan bir ek getirildiğinde sözcüğün son ünsüzü sertleşir. Örnek: kebap → kebapçı, sepetçi, sözcük → sözcükçe.
• Ünlü Daralması: “-a” veya “-e” ünlüsüyle biten fiillere “-yor” eki geldiğinde, “-a/-e” ünlüsü daralarak “ı/i/u/ü” olur. Örnek: başla → başlıyor, yürüye → yürüyor.
• Ses Türemesi ve İkizleşme: Örnek: hiç → hiçbir, his → hissetmek, ret → reddetmek.

🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru

Soru: Aşağıdaki cümledeki altı çizili sözcükte hangi ses olayı vardır?
“Ağaçtan düşen çocuğun kolu kırıldı.”

📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI

• Aşağıdaki kelimelerde hangi ses olayının olduğunu belirtiniz (gözlük, kitabı, ağacı, burnu, sepetçi).
• Aşağıdaki cümlede geçen ses olayını açıklayınız.
• Verilen fiilleri “-yor” eki alınca hangi ses olayının gerçekleştiğini yazınız (başlamak, yürümek, uyumak).

📖 KONU ÖZETİ

📌 Yazım Kuralları:

• Büyük harflerin kullanımı: Cümleler büyük harfle başlar. Özel adlar (kişi, şehir, ülke, kurum) büyük harfle yazılır.
• “de/da” yazımı: Bulunma durum eki olan “-de/-da” bitişik yazılır. Bağlaç olan “de/da” ayrı yazılır. Test: cümleden “de/da”yı çıkarınca anlam bozuluyorsa bağlaçtır (ayrı yazılır).
• “ki” yazımı: Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır. Sıfat yapan “-ki” ve ilgi zamiri “-ki” bitişik yazılır. Örnek: “Bilmiyorum ki.” (bağlaç), “Yarınki maç” (sıfat), “Benimki” (zamir).
• “mi” yazımı: Soru eki “mi” ayrı yazılır. Örnek: “Sınavdan yüksek not aldın mı?”
• Sayıların yazımı: Sayılar harfle de yazılabilir, rakamla da. Birleşik sayılar bitişik yazılır (yirmibeş → yirmi beş).
• Kısaltmalar: Kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır. Örnek: “TBMM’nin”, “ABD’ye”.
• Pekiştirme sözcükleri: Pekiştirme (m, p, r, s) ile yapılanlar bitişik (kıpkırmızı, masmavi, yemyeşil); ayrıca (çok) ile yapılanlar ayrı.

🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru

Soru: Aşağıdaki cümlelerde yazım yanlışı varsa düzeltiniz.
a) Herkez bu konuda hemfikir.
b) Yarın ki sınava iyi hazırlanmalısın.
c) Sende gelmek ister misin?

📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI

• Aşağıdaki cümlelerdeki yazım yanlışlarını düzeltiniz.
• “de/da”, “ki”, “mi” yazım kurallarını birer örnekle açıklayınız.
• Aşağıdaki cümlede kısaltma doğru yazılmış mıdır? Açıklayınız (TBMM’nin, Ankara’ya).

📖 KONU ÖZETİ

📌 Noktalama İşaretleri:

• Nokta (.): Cümlenin sonunda, kısaltmalardan sonra, saat ve tarihlerde.
• Virgül (,): Eş görevli sözcükleri ayırmada, sıralı cümlelerde, hitap sözcüklerinden sonra, ara sözlerde.
• Noktalı Virgül (;): Birbirine bağlı cümleleri ayırmada, içinde virgül bulunan sıralı cümlelerde.
• İki Nokta (:): Açıklama yapılacaksa, alıntılarda, karşılıklı konuşmalarda.
• Ünlem (!): Sevinç, korku, şaşkınlık gibi duyguları anlatan cümlelerin sonunda.
• Soru İşareti (?): Soru cümlelerinin sonunda.
• Tırnak İşareti (“ ”): Başkasına ait sözlerde, eser adlarında.
• Üç Nokta (…): Tamamlanmamış cümlelerde, alıntılarda atlanan bölümlerde, süreklilik bildiren ifadelerde.
• Kesme İşareti (’): Özel isimlere gelen ekleri ayırmada, kısaltmalarda.
• Kısa Çizgi (-): Satır sonunda kelimeleri bölmek için, “-den -e” anlamında.

🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru

Soru: “Bu akşam sinemaya gidelim mi dedi Ali” cümlesinde eksik olan noktalama işaretlerini ekleyiniz.

📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI

• Aşağıdaki cümlelerde eksik olan noktalama işaretlerini tamamlayınız.
• Noktalı virgülün kullanıldığı bir cümle yazınız.
• Verilen cümledeki noktalama işaretlerinin işlevlerini yazınız.

📖 KONU ÖZETİ

📌 Metin Türleri ve Hikâye Unsurları: Öyküleyici metinler (hikâye, roman, masal, fabl) ile bilgilendirici metinler (haber metni, rehber metinleri, öz geçmiş, biyografi, otobiyografi) üzerinde durulur. Öyküleyici metinlerde serim, düğüm, çözüm bölümleri; anlatıcı türleri (I. tekil anlatıcı, III. tekil anlatıcı, gözlemci anlatıcı, ilahi anlatıcı) ve bakış açıları incelenir.

📌 Metin Karşılaştırma: Farklı metinlerin konu, ana fikir, yardımcı fikir, dil ve anlatım özellikleri bakımından karşılaştırılması.

📌 Söz Sanatları: Benzetme (teşbih), kişileştirme (teşhis), konuşturma (intak) ve abartma (mübalağa) gibi söz sanatları öğretilir. Örnek: “Rüzgâr, dalları okşuyordu.” (kişileştirme), “Kitaplar, sessiz öğretmenlerdir.” (benzetme), “Dünya kadar malı vardı.” (abartma).

📌 Görsel Okuma: Grafik, tablo, afiş, karikatür gibi görsellerden çıkarılabilecek anlamlar, görselle metin arasındaki ilişki.

🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru

Soru: Aşağıdaki metnin türünü belirleyiniz ve bu türün iki özelliğini yazınız.
“Bir varmış bir yokmuş, evvel zaman içinde kalbur saman içinde, ormanda bir aslan yaşarmış. Aslan çok güçlü ve korkunç olduğu için bütün hayvanlar ondan korkar, ona istediklerini verirlermiş…”

⭐ SEVİYE 2 (Orta) – Örnek Soru

Soru: “Rüzgâr, dalları okşuyordu.” cümlesinde kullanılan söz sanatını belirtiniz ve bu sanata uygun bir örnek daha yazınız.

📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI

• Verilen metnin türünü belirleyerek bu türün özelliklerini yazınız.
• Verilen metindeki hikâye unsurlarını (kişiler, zaman, mekân, olay) belirleyiniz.
• Aşağıdaki cümlelerde kullanılan söz sanatlarını belirtiniz.
• Bir afiş veya karikatürü yorumlayınız (görsel okuma).

📌 Sözcükte Anlam, Sözcükler Arası Anlam İlişkileri

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerin gerçek, mecaz veya terim anlamlı olduğunu belirtiniz.
a) Bu **soğuk** havada dışarı çıkmamalıyız.
b) Onun **soğuk** davranışları beni üzdü.
c) Matematik dersinde **denklem** çözdük.

Aşağıdaki kelime çiftlerinden eş anlamlı olanları belirleyiniz.
a) kıymetli – değerli
b) fakir – zengin
c) cevap – yanıt

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “yüz” sözcüğü eş sesli (sesteş) olarak kullanılmıştır?
a) Yüzünde güller açıyordu.
b) Sınavdan yüz aldı.
c) Yüz metre koştu.

“İhtiyar” kelimesinin zıt anlamlısını yazınız ve bir cümlede kullanınız.

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcükleri gerçek, mecaz, terim anlamına göre sınıflandırınız.
a) Bu **acı** haberi duyunca çok üzüldü.
b) Yemekteki **acı** biberi yiyemedi.
c) **Açı** ölçmek için iletki kullanırız.

“Alçak” kelimesinin zıt anlamlısını yazınız.

Aşağıdaki cümlelerdeki deyimlerin anlamlarını yazınız.
a) Onun sözleri **içime oturdu**.
b) Bu işten **elini eteğini çekti**.

Aşağıdaki atasözlerinin anlamlarını açıklayınız.
a) Damlaya damlaya göl olur.
b) Sakla samanı gelir zamanı.

“Göz” kelimesinin eş sesli (sesteş) olduğu bir cümle yazınız.

“Acı” kelimesini hem gerçek hem mecaz anlamda birer cümlede kullanınız.

📌 Sözcükte Anlam, Deyimler, Atasözleri, Eş Seslilik

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangileri mecaz anlamda kullanılmıştır?
a) Kızgın **güneş** altında saatlerce bekledik.
b) Patron bugün çok **kızgındı**.
c) **Kırık** bir kalple oradan ayrıldı.

“Çocuk, annesinin **ellerini** öptü.” cümlesinde “-ler” ekinin işlevini açıklayınız.

Aşağıdaki deyimlerin anlamlarını karşılarına yazınız.
a) Gözü pek olmak:
b) Kül tablasına dönmek:
c) Pabucunu ters giymek:

“Ayağını yorganına göre uzat.” atasözünün anlamını açıklayınız.

Aşağıdaki cümlelerde geçen “çıkmak” fiilinin kazandığı anlamları yazınız.
a) Sabah erkenden işe çıktı.
b) Birdenbire karşımıza çıktı.
c) Bu işten zararla çıktı.

“Gece gündüz demeden çalıştı.” cümlesindeki “gece gündüz” ikilemesi cümleye hangi anlamı katmıştır?

“Yarışmada altın madalya kazandı.” cümlesindeki “altın” sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “dünya” sözcüğü gerçek anlamında kullanılmıştır?
a) Onun için dünya kadar altın harcadı.
b) Dünyanın yuvarlak olduğunu biliyoruz.
c) Dünyalılar uzaylılarla iletişim kurmaya çalışıyor.

“Başın sağ olsun.” cümlesinde geçen “sağ olsun” ifadesi hangi durumda kullanılır?

“Dil” kelimesinin eş sesli (sesteş) olduğu iki farklı cümle yazınız.

📌 Karma Anlam Bilgisi, Deyimler, Atasözleri, Eş Seslilik

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerin hangi anlamda kullanıldığını (gerçek / mecaz / terim) yazınız.
a) Bu konuda **derin** bir araştırma yaptık.
b) Denizin **derin** sularına dalmak istiyorum.
c) Matematikte **derin** bir bilgi gerekiyor.

“Göz” kelimesinin farklı anlamlarını kullanarak üç cümle yazınız.

Aşağıdaki deyimlerden birini seçerek cümle içinde kullanınız.
a) İçi içine sığmamak
b) Gözü arkada kalmak
c) Taş yerinde ağırdır

Aşağıdaki atasözlerinin verilen kelimelerle ilişkisini açıklayınız.
a) “Ayağını yorganına göre uzat.” – tasarruf
b) “Damlaya damlaya göl olur.” – birikim

“Kara” sözcüğünü hem gerçek hem mecaz anlamda birer cümle içinde kullanınız.

“Söz gümüşse sükût altındır.” atasözünün anlamını açıklayınız.

Aşağıdaki cümlelerde geçen “çıkmak” fiilinin hangi anlamda kullanıldığını yazınız.
a) Bu hafta sonu tatile çıkıyoruz.
b) Karşımıza aniden bir engel çıktı.
c) İşten çıkınca evine döndü.

“Yıldız” kelimesinin eş sesli olduğu bir cümle yazınız.

Aşağıdaki cümlelerde geçen “düşünmek” fiilinin anlam farkını açıklayınız.
a) Yarın ne giyeceğimi düşünüyorum.
b) Onun bu sözü beni düşündürdü.

“Yüz” kelimesinin kaç farklı anlamı vardır? Her anlamını bir cümle ile örneklendiriniz.

📌 Sözcükte Anlam, Sözcükler Arası Anlam İlişkileri

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerin gerçek, mecaz veya terim anlamlı olduğunu belirtiniz.
a) Bu **soğuk** havada dışarı çıkmamalıyız.
b) Onun **soğuk** davranışları beni üzdü.
c) Matematik dersinde **denklem** çözdük.

Aşağıdaki kelime çiftlerinden eş anlamlı olanları belirleyiniz.
a) kıymetli – değerli
b) fakir – zengin
c) cevap – yanıt

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “yüz” sözcüğü eş sesli (sesteş) olarak kullanılmıştır?
a) Yüzünde güller açıyordu.
b) Sınavdan yüz aldı.
c) Yüz metre koştu.

“İhtiyar” kelimesinin zıt anlamlısını yazınız ve bir cümlede kullanınız.

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcükleri gerçek, mecaz, terim anlamına göre sınıflandırınız.
a) Bu **acı** haberi duyunca çok üzüldü.
b) Yemekteki **acı** biberi yiyemedi.
c) **Açı** ölçmek için iletki kullanırız.

“Alçak” kelimesinin zıt anlamlısını yazınız.

Aşağıdaki cümlelerdeki deyimlerin anlamlarını yazınız.
a) Onun sözleri **içime oturdu**.
b) Bu işten **elini eteğini çekti**.

Aşağıdaki atasözlerinin anlamlarını açıklayınız.
a) Damlaya damlaya göl olur.
b) Sakla samanı gelir zamanı.

“Göz” kelimesinin eş sesli (sesteş) olduğu bir cümle yazınız.

“Acı” kelimesini hem gerçek hem mecaz anlamda birer cümlede kullanınız.

📌 Sözcükte Anlam, Deyimler, Atasözleri, Eş Seslilik

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangileri mecaz anlamda kullanılmıştır?
a) Kızgın **güneş** altında saatlerce bekledik.
b) Patron bugün çok **kızgındı**.
c) **Kırık** bir kalple oradan ayrıldı.

“Çocuk, annesinin **ellerini** öptü.” cümlesinde “-ler” ekinin işlevini açıklayınız.

Aşağıdaki deyimlerin anlamlarını karşılarına yazınız.
a) Gözü pek olmak:
b) Kül tablasına dönmek:
c) Pabucunu ters giymek:

“Ayağını yorganına göre uzat.” atasözünün anlamını açıklayınız.

Aşağıdaki cümlelerde geçen “çıkmak” fiilinin kazandığı anlamları yazınız.
a) Sabah erkenden işe çıktı.
b) Birdenbire karşımıza çıktı.
c) Bu işten zararla çıktı.

“Gece gündüz demeden çalıştı.” cümlesindeki “gece gündüz” ikilemesi cümleye hangi anlamı katmıştır?

“Yarışmada altın madalya kazandı.” cümlesindeki “altın” sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “dünya” sözcüğü gerçek anlamında kullanılmıştır?
a) Onun için dünya kadar altın harcadı.
b) Dünyanın yuvarlak olduğunu biliyoruz.
c) Dünyalılar uzaylılarla iletişim kurmaya çalışıyor.

“Başın sağ olsun.” cümlesinde geçen “sağ olsun” ifadesi hangi durumda kullanılır?

“Dil” kelimesinin eş sesli (sesteş) olduğu iki farklı cümle yazınız.

📌 Karma Anlam Bilgisi, Deyimler, Atasözleri, Eş Seslilik

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerin hangi anlamda kullanıldığını (gerçek / mecaz / terim) yazınız.
a) Bu konuda **derin** bir araştırma yaptık.
b) Denizin **derin** sularına dalmak istiyorum.
c) Matematikte **derin** bir bilgi gerekiyor.

“Göz” kelimesinin farklı anlamlarını kullanarak üç cümle yazınız.

Aşağıdaki deyimlerden birini seçerek cümle içinde kullanınız.
a) İçi içine sığmamak
b) Gözü arkada kalmak
c) Taş yerinde ağırdır

Aşağıdaki atasözlerinin verilen kelimelerle ilişkisini açıklayınız.
a) “Ayağını yorganına göre uzat.” – tasarruf
b) “Damlaya damlaya göl olur.” – birikim

“Kara” sözcüğünü hem gerçek hem mecaz anlamda birer cümle içinde kullanınız.

“Söz gümüşse sükût altındır.” atasözünün anlamını açıklayınız.

Aşağıdaki cümlelerde geçen “çıkmak” fiilinin hangi anlamda kullanıldığını yazınız.
a) Bu hafta sonu tatile çıkıyoruz.
b) Karşımıza aniden bir engel çıktı.
c) İşten çıkınca evine döndü.

“Yıldız” kelimesinin eş sesli olduğu bir cümle yazınız.

Aşağıdaki cümlelerde geçen “düşünmek” fiilinin anlam farkını açıklayınız.
a) Yarın ne giyeceğimi düşünüyorum.
b) Onun bu sözü beni düşündürdü.

“Yüz” kelimesinin kaç farklı anlamı vardır? Her anlamını bir cümle ile örneklendiriniz.

📌 Yazım Kuralları, Noktalama İşaretleri

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki cümlelerdeki yazım yanlışlarını bulup düzeltiniz.
a) Herkez bu konuda hemfikir.
b) Yarınki sınavda başarılar dilerim.
c) Sende bizimle gelmek ister misin?

Aşağıdaki cümlelerde kullanılan noktalama işaretlerinin işlevini yazınız.
a) “Bugün hava çok güzel, değil mi?”
b) “İstanbul, Ankara, İzmir büyük şehirlerdir.”

Aşağıdaki cümlede geçen “de” bağlacını doğru yazınız.
“Yağmur yağıyor, dışarıya çıkmak istemiyorum.”

“Kitabımı okudum bitirdim” cümlesinde hangi noktalama işareti eksiktir?

Aşağıdaki cümlelerde yazım yanlışı varsa düzeltiniz.
a) 29 Ekim 1923’de Cumhuriyet ilan edildi.
b) T.C. kimlik numaramı unuttum.

“Geçen hafta Herşey çok güzeldi.” cümlesindeki yazım hatasını düzeltiniz.

Aşağıdaki cümlede kullanılan noktalama işaretlerini yazınız.
“Eyvah, yine geç kaldım!”

“Bu konuyu onunla da konuştum.” cümlesindeki “da”nın yazımı doğru mudur? Açıklayınız.

Aşağıdaki cümlelerdeki noktalama yanlışlarını düzeltiniz.
a) “Nasılsın, iyi misin?”
b) “Merhaba! nasılsın.”

“Öğretmenim, bu soruyu çözemedim.” cümlesindeki virgülün işlevi nedir?

📌 Yazım Kuralları, Noktalama, Anlatım Bozuklukları

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki cümlelerde yazım yanlışlarını düzeltiniz.
a) “Bu işi bende yapabilirim.”
b) “Herkesin bir bildiği var.”
c) “Birşey söylemek istiyorum.”

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır? Düzeltiniz.
a) “Ali, okula gitti ve ders çalıştı.”
b) “Hepimiz bu konuyu tartıştık.”
c) “Yağmur yağarken dışarı çıktım ve ıslandım.”

“Bugün sınavım var, akşama kadar ders çalıştım.” cümlesindeki zaman uyumsuzluğunu düzeltiniz.

Aşağıdaki cümlelerdeki yazım yanlışlarını bularak doğrusunu yazınız.
a) “Onuda çağırdım ama gelmedi.”
b) “Arabayı bir haftalığına kiraladım.”
c) “Bunuda bilmiyor musun?”

“Ali, Veli’yi aradı ancak telefona çıkmadı.” cümlesinde “ancak” kelimesinden sonra virgül konulmalı mıdır? Açıklayınız.

Aşağıdaki cümlede kullanılan noktalama işaretlerinin işlevlerini açıklayınız.
“Kitap okumak, insanın dünyasını genişletir; yeni ufuklar açar.”

“Ki” bağlacının yazımıyla ilgili bir kural yazınız.

“Saat 10.00’da buluşalım.” cümlesindeki “10.00’da” ifadesinin yazımını inceleyiniz. Doğru mu?

Aşağıdaki cümledeki anlatım bozukluğunu bulunuz.
“Dün akşam yemeğinde çok fazla yedim ve çok şiştim.”

“TBMM’nin açılış yıldönümü kutlu olsun.” cümlesindeki kısaltmanın yazımını açıklayınız.

📌 Karma Yazım, Noktalama, Anlatım Bozuklukları

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki cümlelerde yazım yanlışı olanları belirleyip düzeltiniz.
a) “Hiç bir şey beni etkilemedi.”
b) “İşe başlama tarihim 15 Mayıs 2023’dür.”
c) “Türkiye’nin başkenti Ankaradır.”

Aşağıdaki cümlede kullanılan noktalama işaretlerinin işlevlerini yazınız.
“Sanatçı, ‘Sanat, uzun bir sabır işidir.’ dedi.”

“Ailemle birlikte tatile gittik; çok eğlendik.” cümlesinde noktalı virgülün kullanım amacı nedir?

Aşağıdaki cümlelerdeki anlatım bozukluklarını bulup düzeltiniz.
a) “Okula gidip derslerime çalıştım ve ödevlerimi yaptım.”
b) “Kitap okumak, insanın kelime dağarcığını geliştirir, hayal gücünü zenginleştirir.”
c) “Sınavı kazanmak için çok çalışmıştı, fakat kazanamadı.”

“Akşam olduğunda, hava karardı.” cümlesinde virgülün gereksiz kullanılıp kullanılmadığını açıklayınız.

Aşağıdaki cümledeki yazım yanlışlarını düzeltiniz.
“Bu konuyu kimseyle konuşmadım, sende biliyorsun.”

“Üç nokta (…)” hangi durumlarda kullanılır? Bir örnek veriniz.

“Her şeyi unutdum.” cümlesindeki yazım yanlışını düzeltiniz.

“Dün, bugün, yarın hep aynı şeyleri yaşıyoruz.” cümlesindeki virgüllerin kullanım amacı nedir?

Aşağıdaki cümledeki anlatım bozukluğunu bulunuz ve düzeltiniz.
“Ali, okula gitti ve o da ders çalıştı.”

📌 Metin Türleri, Yazım Kuralları, Noktalama, Cümlenin Ögeleri (Özne-Yüklem)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki metin türlerinden hangisi olay yazısıdır? (Hikâye, Makale, Şiir, Deneme)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “de”nin yazımı yanlıştır?
a) Bu da mı güzellik?
b) Sende mi buradasın?
c) Babamda gelmek istiyor.

Aşağıdaki cümlelerin sonuna uygun noktalama işaretlerini koyunuz.
a) Neden böyle davranıyorsun
b) Ne kadar güzel bir gün
c) Lütfen kapıyı kapatır mısın

“Yarın ki sınav” ifadesinin doğru yazılışı nasıldır?

Aşağıdaki cümlede özne ve yüklemi bulunuz.
“Ali, her sabah erken kalkar.”

Fabl türünün iki özelliğini yazınız.

“Herşey” kelimesinin doğru yazılışını yazınız.

Aşağıdaki cümlede noktalı virgülün (;) işlevi nedir?
“Ali, Ayşe, Mehmet; Merve, Zeynep, Efe sınıfı geçti.”

Aşağıdaki cümledeki yüklem hangi kiptedir?
“Ödevimi yarın yetiştireceğim.”

Aşağıdaki cümlede kişileştirme sanatı varsa belirtiniz.
“Rüzgâr, yapraklarla oynuyordu.”

📌 Metin Türleri, Yazım ve Noktalama, Cümle Ögeleri, Söz Sanatları

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki metin türlerinden hangisi günlük hayattan bir olayı anlatan, kişisel duyguların ön planda olduğu yazılardır? (Anı, Günlük, Mektup, Haber yazısı)

“Sende” kelimesini hem bitişik hem ayrı yazılışlarıyla birer cümle içinde kullanınız.

Aşağıdaki cümlede tırnak işaretinin kullanım amacı nedir?
“Atatürk ‘Hayatta en hakiki mürşit ilimdir’ der.”

“Öğretmen, ‘Sınıfta gürültü yapmayın’ dedi.” cümlesindeki noktalama işaretlerinin doğruluğunu kontrol ediniz.

Aşağıdaki cümlenin ögelerini bulunuz.
“Bahçedeki çiçekler sabah erkenden sulandı.”

“Rüzgâr, dalları okşuyordu.” cümlesinde kullanılan söz sanatını belirtiniz.

Aşağıdaki cümlede yazım yanlışı varsa düzeltiniz.
“Türkiye’nin başkenti Ankaradır.”

Mektup türünün iki özelliğini yazınız.

Aşağıdaki cümlede “bir” kelimesi hangi türde kullanılmıştır? (Sayı / Belirsizlik)
“Bir gün mutlaka başaracağız.”

“Ödevlerimi yaptım.” cümlesine “nasıl?” sorusunu sorarak ulaşacağınız ögeyi yazınız.

📌 Karma Dil Bilgisi, Metin Çözümleme, Cümle Ögeleri, Söz Sanatları

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki metnin türünü belirleyiniz.
“Sevgili Günlük, bugün okulda çok heyecanlı bir gün geçirdim. Fen dersinde deney yaptık. Arkadaşlarımla birlikte çalışmak çok eğlenceliydi. Yarın da devam edeceğiz. Hoşça kal.”

Aşağıdaki cümledeki anlatım bozukluğunu bulup düzeltiniz.
“Okula geç kalmamak için her sabah erken kalkıyorum ve otobüsü kaçırmıyorum.”

“Güneş batarken gökyüzü kızıla boyandı.” cümlesindeki söz sanatını belirtiniz.

Aşağıdaki cümlenin ögelerini bulunuz.
“Öğretmen, tahtaya iki örnek soru yazdı.”

“Sevgi, insanı insan yapan en önemli duygudur.” cümlesinde altı çizili sözcüklerin türünü belirtiniz.

Aşağıdaki cümlede kesme işaretinin kullanım amacını açıklayınız.
“Ankara’ya yarın gideceğiz.”

Aşağıdaki cümlenin yüklemini bulunuz ve hangi kiple çekimlendiğini yazınız.
“Büyüdüğümde öğretmen olacağım.”

“Sarı saçlı çocuk” tamlamasında “sarı saçlı” kelimesi sıfat mıdır, yoksa sıfat tamlaması mıdır? Açıklayınız.

Aşağıdaki cümlede hangi duyu organımıza hitap eden bir ifade vardır?
“Yumuşacık battaniyeye sarıldı.”

“Annem, akşam yemeğinde ıspanak yemeğini yaptı.” cümlesinde nesne (belirtili / belirtisiz) hangisidir?

📌 Paragrafta Anlam, Anlatım Bozuklukları, Sıfatlar, Zamirler

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki paragrafın ana fikrini yazınız.
“Teknoloji hayatımızı kolaylaştırmıştır ancak bilinçsiz kullanımı birçok soruna yol açmaktadır. Özellikle çocukların ekran başında geçirdikleri süre arttıkça sosyalleşmeleri azalmaktadır. Bu nedenle teknolojiyi dengeli kullanmak önemlidir.”

“Sınavda başarılı olmak için çalışmak gerekir. Aksi takdirde başarısız olursun.” cümlesindeki anlatım bozukluğunu bulunuz.

Aşağıdaki cümledeki sıfatı (ön ad) bulunuz.
“Mavi gökyüzü bugün çok güzeldi.”

Aşağıdaki cümledeki zamiri (adıl) bulunuz.
“Onu daha önce görmemiştim.”

Aşağıdaki paragrafın hangi cümlesi paragraftan çıkarılırsa anlam bütünlüğü bozulmaz?
“(1) Okumak insanın ufkunu genişletir. (2) Her gün düzenli kitap okuyan biri kelime dağarcığını geliştirir. (3) Sinemaya gitmek de eğlenceli bir aktivitedir. (4) Ayrıca okumak, empati yeteneğimizi artırır.”

“Bazı insanlar her şeyi bilir gibi davranırlar.” cümlesinde “bazı” kelimesi hangi tür zamirdir? (Belgisiz / İşaret)

Aşağıdaki cümlede hangi anlatım bozukluğu vardır?
“Fiyatlar çok pahalıydı, bu yüzden hiçbir şey satın alamadı.”

“Bu kitabı okuyan herkes çok beğenmiş.” cümlesinde “bu” kelimesi hangi tür zamirdir?

Aşağıdaki cümledeki sıfatın türünü belirtiniz (niteleme / belirtme).
“Üç gün boyunca hiç durmadan yağmur yağdı.”

Aşağıdaki paragrafın yardımcı düşüncelerinden birini yazınız.
“Teknoloji sayesinde dünyanın her yerindeki insanlarla iletişim kurabiliyoruz. Ancak bu durum bazen yüz yüze iletişimi azaltabiliyor. Özellikle gençler, sanal ortamda daha fazla vakit geçiriyor. Bu nedenle teknoloji kullanımında denge çok önemlidir.”

📌 Paragrafta Anlam, Anlatım Bozuklukları, Sıfatlar, Zamirler, Söz Sanatları

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki paragrafın başlığı ne olabilir?
“Spor yapmak, vücudumuzu sağlıklı tutar. Düzenli egzersiz kalp ve damar hastalıkları riskini azaltır. Ayrıca spor, stresten uzaklaşmamızı sağlar. Bu nedenle her yaşta spor yapmaya özen göstermeliyiz.”

“Çok çalıştığı halde sınavda istediği başarıyı göremedi.” cümlesindeki anlatım bozukluğu nedir?

Aşağıdaki cümlede “bazı” kelimesinin yerine hangi zamir getirilebilir?
“Bazıları bu karara karşı çıktı.”

“Ormanda yürürken ağaçların fısıldaştığını duyar gibi oldum.” cümlesinde kullanılan söz sanatını belirtiniz.

Aşağıdaki cümledeki sıfatı ve nitelediği ismi bulunuz.
“Eski evlerin yerine yeni binalar yapıldı.”

“Kendine güvenen insanlar başarıya daha kolay ulaşır.” cümlesinde “kendine” kelimesi hangi zamir türüdür?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?
a) Hava çok soğuk olduğu için okullar tatil edildi.
b) Derslerine iyi çalışmak amacıyla her gün tekrar yapıyor.
c) Yağmur yağınca herkes eve kaçtı.

Aşağıdaki paragrafta kullanılan düşünceyi geliştirme yolunu yazınız.
“İstanbul, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Örneğin Bizans, Osmanlı gibi büyük imparatorluklar bu şehri başkent yapmıştır.”

“Benim gibi düşünenler çok az.” cümlesinde “benim” kelimesi hangi zamir türüdür?

“Bu kadar gürültü içinde çalışmak çok zordu.” cümlesinde “bu kadar” ifadesi hangi sıfat türüdür?

📌 Karma Dil Bilgisi, Paragraf Çözümleme, Anlatım Bozuklukları, Söz Sanatları

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Aşağıdaki paragrafın ana düşüncesini ve yardımcı düşüncelerinden birini yazınız.
“Arkadaşlık, insan hayatındaki en değerli bağlardan biridir. Gerçek dostlar zor zamanımızda yanımızda olur. Ayrıca dostluk, paylaşmayı ve anlayışı geliştirir. Bu yüzden dostluk ilişkilerine özen göstermeliyiz.”

Aşağıdaki cümledeki anlatım bozukluğunu düzeltiniz.
“Sınavdan yüksek not almak için çok çalıştı, ama maalesef kazanamadı.”

Aşağıdaki cümledeki sıfatın türünü ve nitelediği ismi belirtiniz.
“O eski ahşap ev, yıllara meydan okuyor.”

“Yarışmada birinci olan çocuk, büyük bir sevinçle ödülünü aldı.” cümlesinde altı çizili sözcük grubu cümlenin hangi ögesidir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereksiz sözcük kullanımı vardır?
a) İleriye doğru yürümeye devam etti.
b) Eve döner dönmez hemen ödevini yapmaya başladı.
c) Yavaş yavaş merdivenleri çıktı.

“Sokakta kimsecikler yoktu.” cümlesinde “kimsecikler” kelimesi hangi zamir türüdür?

Aşağıdaki cümlede kullanılan söz sanatını yazınız.
“Kitaplar, sessiz öğretmenlerdir.”

Aşağıdaki cümlede işaret sıfatı olan kelimeyi bulunuz.
“Şu elmalar daha taze görünüyor.”

“Eve vardığımda annem yemek hazırlıyordu.” cümlesinde “vardığımda” fiilimsinin türünü belirtiniz.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ki” bitişik yazılmalıdır?
a) O kadar güzel ki inanamazsın.
b) Öyle yorgunum ki uyuyakaldım.
c) Akşamki maçı kaçırdım.