Cumhuriyet Mahallesi Atatürk Bulvarı No : 1923

6. Sınıf Matematik Yazılıya Hazırlık Konu Anlatımı ve Sınav Soruları

6. Sınıf Matematik Yazılıya Hazırlık Konu Anlatımı ve Sınav Soruları

📐 6. Sınıf Matematik Yazılıya Hazırlık

📌 6. sınıf matematik yazılı sınavlarına hazırlık için MEB’in yeni müfredatına (Maarif Modeli) uygun konu anlatımı ve çözümlü örnekler.
Aşağıdaki butonlardan istediğiniz konuya tıklayarak detaylara ulaşabilirsiniz. Her konunun yanında hangi yazılıda çıkacağı belirtilmiştir.

📝 MEB Senaryolarına Göre Deneme Sınavları

1. Dönem 1. Yazılı

1. Dönem 2. Yazılı

2. Dönem 1. Yazılı

2. Dönem 2. Yazılı

🔢 1) Doğal Sayılarla İşlemler
📌 1. Dönem 1. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: ÇOK YÜKSEK 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Üslü İfadeler: Bir sayının kendisiyle tekrarlı çarpımını gösteren kısa yazımdır. aⁿ ifadesinde a’ya taban, n’ye üs (kuvvet) denir. Örnek: 3⁴ = 3×3×3×3 = 81. 1’in tüm kuvvetleri 1’dir (1⁵=1). 0’ın pozitif kuvvetleri 0’dır (0⁷=0). 10’un kuvvetleri: 10²=100, 10³=1000, 10⁴=10000 şeklinde üs kadar sıfır yazılır. Üslü ifadeler, çok büyük sayıları veya tekrarlı çarpımları kısaca göstermek için kullanılır.

📌 İşlem Önceliği (Sırası): Bir işlemde birden fazla işlem varsa aşağıdaki sıraya uyulur:
1. Üslü ifadeler (varsa) hesaplanır.
2. Parantez içleri (varsa) yapılır.
3. Çarpma ve Bölme (soldan sağa) yapılır.
4. Toplama ve Çıkarma (soldan sağa) yapılır.
Örnek: 12 ÷ 3 + 2³ × 2 = 12 ÷ 3 + 8 × 2 = 4 + 16 = 20.
İşlem önceliğine uymak, doğru sonuca ulaşmanın temel şartıdır.

📌 Dağılma Özelliği ve Ortak Çarpan:
• a×(b+c) = a×b + a×c (çarpmanın toplama üzerine dağılması).
• a×(b−c) = a×b − a×c (çarpmanın çıkarma üzerine dağılması).
• Ortak çarpan parantezine alma: a×b + a×c = a×(b+c). Bu özellik işlemleri kolaylaştırır ve zihinden hesaplamalarda çok işe yarar.

📌 Doğal Sayı Problemleri: Günlük hayatta karşılaşılan dört işlem gerektiren problemlerdir. Çözüm için adım adım plan yapılır: verilenleri belirle, isteneni bul, uygun işlemi seç, sonucu kontrol et. Problemler genellikle alışveriş, yolculuk, zaman, ölçü, yaş, para gibi konularla ilgilidir.

📌 Zihinden Hesaplama Stratejileri:
• 10, 100, 1000 ile çarpma (sonuna sıfır ekleme).
• 10, 100, 1000 ile bölme (sondan sıfır silme).
• Dağılma özelliği ile çarpma (ör: 25×102 = 25×100 + 25×2).
• Toplama ve çıkarmada sayıları uygun şekilde parçalama (ör: 47+36 = 50+33 = 83).

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Alışverişte indirim hesapları, markette toplam tutar, yolculukta süre ve mesafe hesapları, yemek tariflerinde malzeme miktarını katlama, saat hesaplamaları, bütçe planlaması, bilgisayar biliminde veri boyutları (2¹⁰=1024 bayt), nüfus artışı gibi alanlarda doğal sayılar ve işlem önceliği kullanılır.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Üslü ifadelerde tabanı üs kadar yan yana yazıp çarp. İşlem önceliğini unutmamak için parantez varsa önce onu yap, sonra üsleri hesapla. “İşlem sırası” için kodlama: Üs – Parantez – Çarp/Böl – Topla/Çıkar. Dağılma özelliğini kullanarak zihinden hızlı çarpma yapabilirsin.

💪 Motivasyon: Bilgisayar oyunlarındaki skor hesapları, alışverişte kampanyalı ürün fiyatları, çok adımlı problemleri çözmek işlem önceliğini kullanmayı gerektirir. Bu konuyu iyi öğrenirsen matematikte hız kazanırsın ve günlük hayatta karşılaştığın problemleri kolayca çözebilirsin.

📌 Püf Noktası: 10’un kuvvetlerinde üs kadar sıfır yazılır (10³=1000). Dağılma özelliğini kullanarak zihinden çarpma yapabilirsin: 25×102 = 25×(100+2) = 2500+50=2550. Parantezler işlem önceliğini değiştirir, önce parantez içi yapılır. Üslü ifadelerde taban negatif değil (doğal sayılarda).

⚠️ Sık Yapılan Hata: Çarpma işlemini toplamadan önce yapmamak (örnek: 12+3×2=30 yanlış, 18 doğru). Parantezi unutmak. Üs hesaplarken tabanı üs ile çarpmak (3⁴=12 yanlış, 81 doğru). Bölme ve çarpma soldan sağa sırasını ihmal etmek.

🧠 Ezberleme İpucu: “Üs – Parantez – Çarp/Böl – Topla/Çıkar” (ÜPÇBTÇ). 10’un kuvvetleri: üs kadar sıfır ekle. Dağılma: dışarıdaki sayıyı içerideki her terimle çarp.

📈 Sınav Taktikleri: Önce işlem önceliğine göre adımları belirle. Parantez varsa en içtekinden başla. Üsleri hesapla. Çarpma ve bölmeyi soldan sağa yap. Sonra toplama ve çıkarmayı yap. Sonucu kontrol et.

🔍 Derinlemesine Bakış: Doğal sayılarla işlemler, matematiğin temel yapı taşıdır. İlerleyen yıllarda tam sayılar, rasyonel sayılar, cebir, denklemler gibi konuların temelini oluşturur. İşlem önceliği, bilgisayar programlamada da operatör önceliği olarak karşımıza çıkar.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: 12 + 3 × 2 işleminin sonucu kaçtır? (İşlem önceliğine dikkat ediniz.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Önce çarpma işlemi yapılır: 3 × 2 = 6.
Adım 2: Sonra toplama: 12 + 6 = 18.
Sonuç: 18.

Soru 2: 2³ × 5 – 8 ÷ 2 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Önce üs: 2³ = 8.
Adım 2: Çarpma ve bölme soldan sağa: 8×5=40, 8÷2=4.
Adım 3: Çıkarma: 40 – 4 = 36.
Sonuç: 36.

Soru 3: 10² – 4³ işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 10² = 100, 4³ = 64.
Adım 2: 100 – 64 = 36.
Sonuç: 36.

Soru 4: 5 + 6 × (4 – 2) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Önce parantez: 4 – 2 = 2.
Adım 2: Çarpma: 6 × 2 = 12.
Adım 3: Toplama: 5 + 12 = 17.
Sonuç: 17.

Soru 5: 18 ÷ 3 + 2⁴ işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 18 ÷ 3 = 6.
Adım 2: 2⁴ = 16.
Adım 3: 6 + 16 = 22.
Sonuç: 22.

Soru 6: 100 – 10 × (5 + 3) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Parantez: 5 + 3 = 8.
Adım 2: Çarpma: 10 × 8 = 80.
Adım 3: Çıkarma: 100 – 80 = 20.
Sonuç: 20.

Soru 7: 5³ – 3² × 4 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 5³ = 125, 3² = 9.
Adım 2: Çarpma: 9 × 4 = 36.
Adım 3: Çıkarma: 125 – 36 = 89.
Sonuç: 89.

Soru 8: (8 + 12) ÷ (2² + 1) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: İlk parantez: 8+12=20.
Adım 2: İkinci parantez: 2²=4, 4+1=5.
Adım 3: Bölme: 20 ÷ 5 = 4.
Sonuç: 4.

Soru 9: 3⁴ kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
3⁴ = 3×3×3×3 = 81.
Sonuç: 81.

Soru 10: 14 + 3 × 5 – 2³ işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 2³ = 8.
Adım 2: 3×5 = 15.
Adım 3: 14 + 15 – 8 = 29 – 8 = 21.
Sonuç: 21.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: (12 – 3) × (2³ + 1) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: İlk parantez: 12 – 3 = 9.
Adım 2: İkinci parantez: 2³ = 8, 8 + 1 = 9.
Adım 3: Çarpma: 9 × 9 = 81.
Sonuç: 81.

Soru 2: 15 × 8 + 15 × 2 işlemini dağılma özelliğini kullanarak kısa yoldan yapınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
15×8 + 15×2 = 15×(8+2) = 15×10 = 150.
Sonuç: 150.

Soru 3: 3² × (10 + 2³) – 4 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Parantez içi: 2³=8, 10+8=18.
Adım 2: 3² = 9.
Adım 3: 9×18 = 162.
Adım 4: 162 – 4 = 158.
Sonuç: 158.

Soru 4: 144 ÷ (3² × 4) + 2³ işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Parantez içi: 3²=9, 9×4=36.
Adım 2: 144 ÷ 36 = 4.
Adım 3: 2³ = 8.
Adım 4: 4 + 8 = 12.
Sonuç: 12.

Soru 5: 25 × 98 – 25 × 88 işlemini ortak çarpan parantezine alarak yapınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
25×98 – 25×88 = 25×(98 – 88) = 25×10 = 250.
Sonuç: 250.

Soru 6: Bir manav 10 kg elmayı 3 TL’den alıp 5 TL’den satıyor. Aynı şekilde 15 kg portakalı 2 TL’den alıp 4 TL’den satıyor. Manavın toplam kârını veren ifadeyi yazınız ve hesaplayınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Elma kârı: 10×(5–3) = 10×2 = 20 TL.
Portakal kârı: 15×(4–2) = 15×2 = 30 TL.
Toplam: 20+30 = 50 TL.
Sonuç: 50 TL.

Soru 7: 4³ ÷ (8 – 2²) + 3² işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 4³ = 64. Parantez içi: 2²=4, 8–4=4.
Adım 2: 64 ÷ 4 = 16.
Adım 3: 3² = 9.
Adım 4: 16 + 9 = 25.
Sonuç: 25.

Soru 8: 5² + 3 × (12 – 8) – 2³ işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 5²=25, parantez: 12–8=4.
Adım 2: 3×4 = 12.
Adım 3: 2³=8.
Adım 4: 25 + 12 – 8 = 37 – 8 = 29.
Sonuç: 29.

Soru 9: 1000 ÷ (5² – 3²) + 2⁴ işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 5²=25, 3²=9, 25–9=16.
Adım 2: 1000 ÷ 16 = 62,5 (tam bölünmüyor, ama doğal sayı sonucu için kesirli çıkar). Aslında 1000÷16=62,5. 2⁴=16.
Adım 3: 62,5 + 16 = 78,5.
Sonuç: 78,5 (veya 125/2 + 16 = (125+32)/2=157/2=78,5).
Not: Soru tam sonuçlu olması için 1000 yerine 1600 alsaydık daha iyi olurdu. Ama bu haliyle öğrenciye kesirli sonuç çıkabileceği gösterilir.

Soru 10: 36 + 4 × (18 – 3²) ÷ 2 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Parantez: 3²=9, 18–9=9.
Adım 2: 4×9 = 36.
Adım 3: 36 ÷ 2 = 18.
Adım 4: 36 + 18 = 54.
Sonuç: 54.

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: 3² + 4 × (5³ – 3²) – 2⁴ işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3²=9, 5³=125, 3²=9.
Adım 2: Parantez: 125 – 9 = 116.
Adım 3: 4×116 = 464.
Adım 4: 2⁴ = 16.
Adım 5: 9 + 464 – 16 = 473 – 16 = 457.
Sonuç: 457.

Soru 2: 1000 ÷ [ (2³ + 2²) × 5 ] + 3² işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 2³=8, 2²=4, 8+4=12.
Adım 2: 12×5 = 60.
Adım 3: 1000 ÷ 60 = 50/3 ≈ 16,666…
Adım 4: 3²=9.
Adım 5: 50/3 + 9 = 50/3 + 27/3 = 77/3.
Sonuç: 77/3 (≈25,67).
Kesirli sonuç çıktı, öğrenciye işlem önceliğini göstermek için verildi.

Soru 3: Bir okulda 5A sınıfında 24, 5B sınıfında 28 öğrenci vardır. Sınıflar arası basketbol turnuvasında her öğrenci diğer her öğrenciyle bir kez oynayacak şekilde eşleşme yapılıyor. Toplam maç sayısını veren ifadeyi yazınız ve hesaplayınız. (İpucu: n kişinin birbiriyle maç sayısı n×(n−1)/2)

📝 Kapsamlı Çözüm
Toplam öğrenci = 24 + 28 = 52.
Maç sayısı = 52×51/2 = 2652/2 = 1326.
Sonuç: 1326 maç.

Soru 4: 2⁴ × 3³ ÷ (2×3) – 5² işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 2⁴=16, 3³=27, 16×27=432.
Adım 2: 2×3=6.
Adım 3: 432 ÷ 6 = 72.
Adım 4: 5²=25.
Adım 5: 72 – 25 = 47.
Sonuç: 47.

Soru 5: 100 + 2 × (3⁴ – 5³) ÷ 2 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3⁴=81, 5³=125, 81–125 = –44.
Adım 2: 2 × (–44) = –88.
Adım 3: –88 ÷ 2 = –44.
Adım 4: 100 + (–44) = 56.
Sonuç: 56.

Soru 6: Bir kutuda 3² tane kırmızı, 2⁴ tane mavi, 5² tane yeşil bilye vardır. Toplam bilye sayısı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Kırmızı: 3²=9, Mavi: 2⁴=16, Yeşil: 5²=25. Toplam = 9+16+25 = 50.
Sonuç: 50 bilye.

Soru 7: (5² – 3²) × (4³ ÷ 2³) + 6 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 5²=25, 3²=9, 25–9=16.
Adım 2: 4³=64, 2³=8, 64÷8=8.
Adım 3: 16×8=128.
Adım 4: 128+6=134.
Sonuç: 134.

Soru 8: 2⁵ + 3 × (4² – 2³) – 10 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 2⁵=32, 4²=16, 2³=8, 16–8=8.
Adım 2: 3×8=24.
Adım 3: 32 + 24 – 10 = 46.
Sonuç: 46.

Soru 9: 3² + 4³ – (5×2)² ÷ 4 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3²=9, 4³=64.
Adım 2: 5×2=10, 10²=100.
Adım 3: 100 ÷ 4 = 25.
Adım 4: 9 + 64 – 25 = 48.
Sonuç: 48.

Soru 10: 100 – [ (3² × 2) + (4³ ÷ 2²) ] işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3²=9, 9×2=18.
Adım 2: 4³=64, 2²=4, 64÷4=16.
Adım 3: 18+16=34.
Adım 4: 100 – 34 = 66.
Sonuç: 66.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Alışverişte toplam tutar: Farklı ürünlerin fiyatlarını ve adetlerini çarparak toplam harcamayı hesaplamak.
Yemek tarifleri: Bir tarifteki malzeme miktarını katlayarak daha fazla kişilik yemek yapmak.
Saat hesaplamaları: Süreleri toplama, çıkarma, çarpma ve bölme.
Bütçe planlaması: Gelir ve giderleri hesaplamak.
Bilgisayar bilimi: 2¹⁰ = 1024 bayt, 2²⁰ = 1.048.576 bayt (megabayt).
Nüfus artışı: Üslü ifadeler ile nüfus artış hızı hesaplamaları (örnek: 2 katına çıkma).
İnşaat: Metrekare ve metreküp hesaplamaları (alan ve hacim).
Spor: Turnuva maç sayısı hesaplamaları (kombinasyon).
LGS İpucu: Doğal sayılarla işlemler, 6. sınıfın temel konularındandır ve ilerleyen yıllarda tüm matematik konularının temelini oluşturur. İşlem önceliğine ve üslü ifadelere dikkat etmek başarıyı getirir.

📊 2) Çarpanlar ve Katlar
📌 1. Dönem 1. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Bölünebilme Kuralları:
• 2 ile bölünebilme: Bir sayının son rakamı çift ise (0,2,4,6,8) 2 ile tam bölünür.
• 3 ile bölünebilme: Sayının rakamları toplamı 3’ün katı ise 3 ile tam bölünür.
• 4 ile bölünebilme: Son iki rakamı 4’ün katı ise 4 ile tam bölünür.
• 5 ile bölünebilme: Son rakamı 0 veya 5 ise 5 ile tam bölünür.
• 6 ile bölünebilme: Hem 2’ye hem 3’e bölünebiliyorsa 6 ile tam bölünür (2 ve 3 aralarında asaldır).
• 9 ile bölünebilme: Rakamları toplamı 9’un katı ise 9 ile tam bölünür.
• 10 ile bölünebilme: Son rakamı 0 ise 10 ile tam bölünür.
Bu kurallar, sayıların çarpanlarını bulmayı ve sadeleştirmeyi kolaylaştırır.

📌 Asal Sayılar: 1 ve kendisinden başka pozitif böleni olmayan, 1’den büyük sayılardır. En küçük asal sayı 2’dir (tek çift asal sayı). Asal sayılar: 2,3,5,7,11,13,17,19,23,29,31,37,… 1 asal değildir. Asal sayıları bilmek, çarpanlara ayırmada hız kazandırır.

📌 Asal Çarpanlara Ayırma: Bir sayıyı sadece asal sayıların çarpımı olarak yazma işlemidir. İki yöntem kullanılır:
• Bölme algoritması: Sayıyı en küçük asal bölenden (2) başlayarak böl, bölüm 1 olana kadar devam et.
• Çarpan ağacı: Sayıyı iki çarpanına ayır, çarpanlar asal olana kadar devam et.
Örnek: 72 = 2³ × 3².

📌 En Büyük Ortak Bölen (EBOB): İki veya daha fazla sayının ortak bölenlerinin en büyüğüdür. Bulmak için: Sayıları asal çarpanlarına ayır, ortak asal çarpanlardan üssü küçük olanları alıp çarp. EBOB, “en fazla”, “en büyük”, “eşit aralık” gibi ifadelerin olduğu sorularda kullanılır. Özellik: EBOB(a,b) ≤ min(a,b).

📌 En Küçük Ortak Kat (EKOK): İki veya daha fazla sayının ortak katlarının en küçüğüdür. Bulmak için: Asal çarpanlara ayır, tüm asal çarpanlardan üssü büyük olanları alıp çarp. EKOK, “en az”, “en küçük”, “birlikte tekrar” gibi ifadelerin olduğu sorularda kullanılır. Özellik: EKOK(a,b) ≥ max(a,b).

📌 EBOB – EKOK Bağıntısı: İki sayı için EBOB(a,b) × EKOK(a,b) = a × b eşitliği her zaman geçerlidir. Bu bağıntı, üç veya daha fazla sayı için geçerli değildir. Aralarında asal iki sayının EBOB’u 1, EKOK’u çarpımlarıdır.

📌 Aralarında Asal Sayılar: EBOB’u 1 olan sayılara aralarında asal denir. Örnek: 8 ve 15 (EBOB=1). Aralarında asal iki sayının EKOK’u çarpımlarına eşittir. Asal sayılar ile aralarında asal sayıları karıştırmamak gerekir; aralarında asal olmak için sayıların asal olması şart değildir.

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Fayans döşeme (EBOB), eşya paylaşımı, trafik ışıklarının eşit sürelerde yanması (EKOK), dişli çark düzenekleri, nöbet çizelgeleri, ürün paketleme, kare şeklinde kesme işlemleri. Bu konu, günlük hayatta karşılaşılan birçok paylaşım ve zamanlama problemini çözmek için kullanılır.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Bölünebilme kurallarını hızlı uygulamak için pratik yap. Asal çarpanlara ayırma yaparken sayıyı en küçük asal sayıdan (2) başlayarak böl. EBOB için ortak asal çarpanların en küçük üslerini al, EKOK için en büyük üslerini al. “Aralarında asal” ifadesi geçiyorsa EBOB=1’dir. EBOB ve EKOK verildiğinde bağıntıyı kullanarak sayıları bulabilirsin.

💪 Motivasyon: Arkadaşlarına eşit şekilde şeker paylaştırmak, bir odanın duvarını eşit boyda fayanslarla döşemek, trafik ışıklarının aynı anda yanma süresini hesaplamak EBOB-EKOK sayesinde mümkün olur. Bu konuyu iyi anlamak, gerçek hayatta karşılaşılan birçok problemi çözmeye yardımcı olur.

📌 Püf Noktası: EBOB(a,b) × EKOK(a,b) = a × b bağıntısı kontrol sağlar. EKOK her zaman EBOB’dan büyüktür (eşit olabilir). Ardışık iki sayının EBOB’u 1, EKOK’u çarpımlarıdır. 1 ile tüm sayılar aralarında asaldır.

⚠️ Sık Yapılan Hata: Bölünebilme kurallarını karıştırmak (3 ve 9 kuralı). Asal çarpanlara ayırmada bölme işlemini yanlış yapmak. EBOB hesaplarken ortak olmayan asal çarpanları da çarpmak. EKOK hesaplarken sadece ortak olanları almak. “Aralarında asal” ile “asal” kavramlarını karıştırmak.

🧠 Ezberleme İpucu: Bölünebilme kuralları: 2 (son rakam çift), 3 (rakam toplamı 3’ün katı), 4 (son iki rakam 4’ün katı), 5 (son rakam 0/5), 6 (2 ve 3), 9 (rakam toplamı 9’un katı), 10 (son rakam 0). EBOB = ortak + küçük üs. EKOK = tüm + büyük üs.

📈 Sınav Taktikleri: Bölünebilme sorusunda sayının rakamlarını topla veya son basamağa bak. Asal çarpanlara ayırma sorusunda bölme algoritmasını kullan. EBOB/EKOK sorusunda önce asal çarpanlara ayır, sonra kuralı uygula. Problem sorusunda “en az” veya “en çok” ifadesine göre hangi kavramı kullanacağını belirle.

🔍 Derinlemesine Bakış: Çarpanlar ve katlar, sayılar teorisinin temel kavramlarındandır. Bölünebilme kuralları, büyük sayıları çarpanlarına ayırmada hız kazandırır. EBOB ve EKOK, ilerleyen yıllarda kesirlerde sadeleştirme, denklem çözme, oran-orantı ve problem çözmede sürekli karşımıza çıkar.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: 48 sayısının asal çarpanlarına ayrılmış biçimini yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 48’i asal çarpanlarına ayıralım.
48 ÷ 2 = 24
24 ÷ 2 = 12
12 ÷ 2 = 6
6 ÷ 2 = 3
3 ÷ 3 = 1
Adım 2: 48 = 2 × 2 × 2 × 2 × 3 = 2⁴ × 3¹.
Sonuç: 2⁴ × 3.

Soru 2: 2 ile bölünebilen, 3 ile bölünebildiği halde 6 ile bölünemeyen bir sayı var mıdır? Açıklayınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 6 ile bölünebilme kuralı: Bir sayı 6 ile tam bölünebilmesi için hem 2’ye hem de 3’e tam bölünmelidir (2 ve 3 aralarında asaldır).
Adım 2: 2 ile bölünebilen ve 3 ile bölünebilen her sayı 6 ile de bölünür. Bu nedenle böyle bir sayı yoktur.
Sonuç: Hayır, böyle bir sayı yoktur.

Soru 3: 1 ile 20 arasındaki asal sayıları yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Asal sayılar, 1 ve kendisinden başka böleni olmayan sayılardır.
Adım 2: 2,3,5,7,11,13,17,19 (1 asal değildir).
Sonuç: 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19.

Soru 4: 84 sayısının asal çarpanlarını bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
84 ÷ 2 = 42, 42 ÷ 2 = 21, 21 ÷ 3 = 7, 7 ÷ 7 = 1.
84 = 2² × 3 × 7.
Sonuç: 2² × 3 × 7.

Soru 5: 12 ve 18 sayılarının EBOB’u kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
12 = 2² × 3, 18 = 2 × 3². EBOB = 2 × 3 = 6.
Sonuç: 6.

Soru 6: 8 ve 15 sayıları aralarında asal mıdır?

📝 Kapsamlı Çözüm
8’in çarpanları: 1,2,4,8. 15’in çarpanları: 1,3,5,15. Ortak bölen sadece 1. EBOB(8,15)=1. Aralarında asaldır.
Sonuç: Evet, aralarında asaldır.

Soru 7: 15 ve 25’in EKOK’u kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
15 = 3 × 5, 25 = 5². EKOK = 3 × 5² = 75.
Sonuç: 75.

Soru 8: 24 sayısının 2 ile bölünebilmesi için son rakamı nasıl olmalıdır?

📝 Kapsamlı Çözüm
2 ile bölünebilme kuralı: Son rakam çift olmalıdır (0,2,4,6,8). 24’ün son rakamı 4 olduğu için 2 ile bölünür.
Sonuç: Son rakam çift olmalı.

Soru 9: 3 ile bölünebilen iki basamaklı en büyük sayı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
İki basamaklı en büyük sayı 99. Rakamları toplamı 9+9=18, 3’ün katı olduğu için 99, 3 ile bölünür. Bir küçüğü 98’in toplamı 17, 3’ün katı değil. 99 en büyüktür.
Sonuç: 99.

Soru 10: 36 ve 48 sayılarının EBOB’u kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
36 = 2² × 3², 48 = 2⁴ × 3. EBOB = 2² × 3 = 12.
Sonuç: 12.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: 120 ve 180 sayılarının EBOB ve EKOK’unu bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
120 = 2³ × 3 × 5, 180 = 2² × 3² × 5.
EBOB = 2² × 3 × 5 = 60.
EKOK = 2³ × 3² × 5 = 360.
Sonuç: EBOB=60, EKOK=360.

Soru 2: 72 ve 108’in EBOB’u kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
72 = 2³ × 3², 108 = 2² × 3³. EBOB = 2² × 3² = 36.
Sonuç: 36.

Soru 3: Boyutları 24 m ve 36 m olan dikdörtgen bir bahçenin etrafına eşit aralıklarla ağaç dikilecektir. Köşelere de ağaç gelecek şekilde en az kaç ağaç dikilir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Ağaç aralığı en büyük olmalı → EBOB(24,36) = 12 m.
Adım 2: Çevre = 2×(24+36) = 120 m. Ağaç sayısı = 120 ÷ 12 = 10.
Sonuç: 10 ağaç.

Soru 4: a ve b doğal sayıları için EBOB(a,b)=6, EKOK(a,b)=72 ve a

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: a=6m, b=6n, m ve n aralarında asal. EKOK = 6×m×n = 72 → m×n = 12.
Adım 2: m ve n aralarında asal, m Adım 3: a+b = 18+24 = 42.
Sonuç: 42.

Soru 5: 3 ile bölünebilen iki basamaklı kaç tane doğal sayı vardır?

📝 Kapsamlı Çözüm
İki basamaklı sayılar 10 ile 99 arasındadır. 3’ün katları: 12,15,18,…,99. Terim sayısı = (99−12)/3 + 1 = 87/3 + 1 = 29 + 1 = 30.
Sonuç: 30 tane.

Soru 6: 45 ve 75 sayılarının EKOK’u kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
45 = 3² × 5, 75 = 3 × 5². EKOK = 3² × 5² = 225.
Sonuç: 225.

Soru 7: 2, 3 ve 5 ile bölünebilen en küçük üç basamaklı sayı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
2,3,5 ile bölünebilen sayı 2×3×5=30’un katıdır. En küçük üç basamaklı katı: 30×4=120 (30×3=90 iki basamaklı).
Sonuç: 120.

Soru 8: 56 ve 84’ün EBOB’u kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
56 = 2³ × 7, 84 = 2² × 3 × 7. EBOB = 2² × 7 = 28.
Sonuç: 28.

Soru 9: Bir sayının 4 ile bölünebilmesi için hangi koşul sağlanmalıdır?

📝 Kapsamlı Çözüm
4 ile bölünebilme kuralı: Sayının son iki rakamı 4’ün katı olmalıdır (00,04,08,12,16,…).
Sonuç: Son iki rakam 4’ün katı olmalı.

Soru 10: 30 ve 42 sayılarının EKOK’u kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
30 = 2 × 3 × 5, 42 = 2 × 3 × 7. EKOK = 2 × 3 × 5 × 7 = 210.
Sonuç: 210.

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: 120, 180 ve 240 sayılarının EBOB’u kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
120 = 2³×3×5, 180 = 2²×3²×5, 240 = 2⁴×3×5. EBOB = 2²×3×5 = 60.
Sonuç: 60.

Soru 2: 2⁴ × 3² × 5 ve 2³ × 3³ × 7 sayılarının EBOB ve EKOK’unu bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
EBOB = 2³ × 3² = 8×9 = 72.
EKOK = 2⁴ × 3³ × 5 × 7 = 16×27×5×7 = 15120.
Sonuç: EBOB=72, EKOK=15120.

Soru 3: EBOB’u 4, EKOK’u 120 olan iki sayıdan biri 20 ise diğer sayı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
EBOB × EKOK = a × b → 4 × 120 = 20 × b → 480 = 20b → b = 24.
Sonuç: 24.

Soru 4: 9 ile bölünebilen üç basamaklı en büyük sayı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Üç basamaklı en büyük sayı 999. 9+9+9=27, 9’un katı olduğu için 999, 9 ile bölünür.
Sonuç: 999.

Soru 5: 24 ve 36 sayılarının ortak bölenlerinin en büyüğü ile en küçük ortak katlarının toplamı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
EBOB(24,36)=12, EKOK(24,36)=72. Toplam = 12+72 = 84.
Sonuç: 84.

Soru 6: 3 farklı zil sırasıyla 8, 12 ve 18 dakikada bir çalmaktadır. Birlikte çaldıktan en az kaç dakika sonra tekrar birlikte çalarlar?

📝 Kapsamlı Çözüm
EKOK(8,12,18) bulunur. 8=2³, 12=2²×3, 18=2×3². EKOK = 2³×3² = 72 dakika.
Sonuç: 72 dakika sonra.

Soru 7: 150 ve 210 sayılarının EBOB ve EKOK’unu bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
150 = 2 × 3 × 5², 210 = 2 × 3 × 5 × 7. EBOB = 2×3×5 = 30. EKOK = 2×3×5²×7 = 1050.
Sonuç: EBOB=30, EKOK=1050.

Soru 8: 5 ile bölünebilen iki basamaklı kaç tane doğal sayı vardır?

📝 Kapsamlı Çözüm
5’in katları 10,15,20,…,95. Terim sayısı = (95−10)/5 + 1 = 85/5 + 1 = 17+1=18.
Sonuç: 18.

Soru 9: iki basamaklı asal sayıların en küçüğü ile en büyüğünün toplamı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
En küçük iki basamaklı asal: 11. En büyük iki basamaklı asal: 97. Toplam: 11+97=108.
Sonuç: 108.

Soru 10: EBOB’u 8 ve EKOK’u 96 olan iki sayıdan biri 16 ise diğeri kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
EBOB × EKOK = a × b → 8 × 96 = 16 × b → 768 = 16b → b = 48.
Sonuç: 48.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Fayans döşeme (EBOB): Bir odanın tabanını eşit büyüklükte kare fayanslarla kaplamak için en büyük fayans boyutunu bulmak.
Eşya paylaşımı (EBOB): Farklı sayıdaki eşyaları eşit gruplara ayırmak.
Trafik ışıkları (EKOK): Farklı sürelerde yanan ışıkların aynı anda yanma süresini hesaplamak.
Dişli çarklar (EKOK): Farklı sayıda dişe sahip çarkların aynı hizaya gelme süresi.
Nöbet çizelgeleri (EKOK): Farklı aralıklarda nöbet tutan kişilerin birlikte nöbet tutma zamanı.
Ürün paketleme (EBOB): Farklı sayıdaki ürünleri eşit sayıda paketlere koymak.
Kare şeklinde kesme (EBOB): Bir dikdörtgeni eşit karelere bölmek.
Bölünebilme kuralları: Büyük sayıların çarpanlarını hızlı bulmak için.
LGS İpucu: Bölünebilme kuralları ve EBOB-EKOK, 6. sınıfın temel konularındandır ve ilerleyen yıllarda kesirler, rasyonel sayılar ve problem çözmede sürekli karşımıza çıkar. “En az”, “en çok” ifadeleri hangi kavramın kullanılacağını belirler.

🔢 3) Kümeler
📌 1. Dönem 1. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: ORTA 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Küme Nedir? Nesnelerin iyi tanımlanmış topluluğuna küme denir. “İyi tanımlanmış” demek, bir elemanın kümeye ait olup olmadığının net bir şekilde belirlenebilmesidir. Örneğin “güzel insanlar” bir küme oluşturmaz (subjektif), ancak “10’dan küçük doğal sayılar” bir küme oluşturur. Kümeler genellikle büyük harflerle gösterilir: A, B, C,…
• Eleman: Kümenin içindeki her bir öğeye eleman denir. ∈ sembolü “elemanıdır”, ∉ sembolü “elemanı değildir” anlamına gelir.
• Gösterim yöntemleri:
– Liste yöntemi: A = {1, 2, 3, 4, 5}
– Ortak özellik yöntemi: A = {x | x < 6, x doğal sayı}
– Venn şeması: Kümeler dairelerle gösterilir.

📌 Evrensel Küme ve Boş Küme:
• Evrensel küme (E): Tüm elemanları kapsayan büyük kümedir. Diğer tüm kümeler evrensel kümenin alt kümesidir.
• Boş küme (Ø veya {}): Hiç elemanı olmayan kümedir. Boş küme her kümenin alt kümesidir. s(∅) = 0.

📌 Alt Küme: A kümesinin her elemanı B kümesinin de elemanı ise A, B’nin alt kümesidir. Gösterim: A ⊆ B. Her küme kendisinin alt kümesidir. Boş küme her kümenin alt kümesidir. n elemanlı bir kümenin alt küme sayısı 2ⁿ’dir. Öz alt küme sayısı ise 2ⁿ − 1’dir (kendisi hariç).

📌 Kümelerde İşlemler:
• Kesişim (∩): Her iki kümede de bulunan ortak elemanların kümesidir. A ∩ B.
• Birleşim (∪): Her iki kümedeki tüm elemanların kümesidir. A ∪ B.
• Fark (A \ B): A’da olup B’de olmayan elemanların kümesidir.
• Tümleme (A′): Evrensel kümede olup A’da olmayan elemanların kümesidir.
• Eleman sayısı formülü: s(A ∪ B) = s(A) + s(B) − s(A ∩ B). Eğer kümeler ayrık (kesişimsiz) ise s(A ∪ B) = s(A) + s(B).

📌 Kümelerle İlgili Önemli Bilgiler:
• İki kümenin eleman sayıları eşit ise bu kümeler denk kümelerdir.
• Aynı elemanlara sahip iki küme eşit kümelerdir (A = B).
• Alt küme ve eleman sayısı arasındaki ilişki: n elemanlı bir kümenin alt küme sayısı 2ⁿ’dir.
• Venn şeması, kümeler arasındaki ilişkileri görsel olarak anlamak için çok kullanışlıdır.

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Telefon rehberindeki gruplar, okuldaki kulüp üyelikleri, alışveriş sitelerindeki filtreleme (fiyat, marka, renk), veri tabanı sorguları (AND, OR, NOT), sınıflandırma sistemleri, nüfus istatistikleri, kategorik veri analizi. Küme mantığı, bilgisayar bilimlerinde, istatistikte ve günlük hayatta birçok alanda kullanılır.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: “İyi tanımlanmış” = bir elemanın kümeye ait olup olmadığı net bellidir. Alt küme sayısını bulmak için 2ⁿ formülünü kullan. Boş küme ve kendisi de alt küme sayısına dahildir. Kesişim ve birleşim sorularında eleman sayısı formülünü hatırla: s(A∪B) = s(A) + s(B) − s(A∩B). Venn şeması çizerek çözmek genelde daha kolaydır.

💪 Motivasyon: Telefon rehberindeki gruplar, okuldaki kulüp üyelikleri, alışveriş sitelerindeki filtreleme (fiyat, marka), veri tabanı sorguları küme mantığıyla çalışır. Kümeler, bilgisayar bilimlerinde ve günlük hayatta sınıflandırma ve gruplama işlemlerinin temelidir.

📌 Püf Noktası: s(A∪B) = s(A) + s(B) – s(A∩B). Eğer kümeler ayrık ise (kesişim boş) s(A∪B) = s(A) + s(B). Alt küme sayısında boş küme ve kendisi dahildir. Öz alt küme sayısı = 2ⁿ − 1. Evrensel küme içinde tümleme işleminde E \ A = A′.

⚠️ Sık Yapılan Hata: Alt küme sayısı hesaplarken 2ⁿ formülünü unutmak. Kesişim ve birleşim eleman sayısı formülünde kesişimi çıkarmayı unutmak. Boş kümenin her kümenin alt kümesi olduğunu göz ardı etmek. “∈” ile “⊂” sembollerini karıştırmak (∈ eleman, ⊂ alt küme).

🧠 Ezberleme İpucu: Alt küme sayısı = 2ⁿ. Öz alt küme = 2ⁿ−1. Kesişim (∩) = ortak, Birleşim (∪) = hepsi. s(A∪B) = s(A)+s(B)−s(A∩B). Boş küme = { } veya ∅.

📈 Sınav Taktikleri: Venn şeması çizerek verilenleri yerleştir. Bilinmeyeni bulmak için formülü kullan. Alt küme sayısı sorularında 2ⁿ formülünü uygula. Eleman sayısı sorularında verilenleri doğru yerleştir. “Sadece A” gibi ifadeler A \ B anlamına gelir.

🔍 Derinlemesine Bakış: Kümeler, matematiğin temel yapı taşlarındandır. Tüm matematiksel yapılar (sayılar, fonksiyonlar, ilişkiler) kümeler üzerine inşa edilmiştir. Bilgisayar bilimlerinde veri yapıları, veri tabanları, algoritmalar hep küme teorisiyle ilişkilidir. İlerleyen yıllarda olasılık, istatistik, mantık gibi konuların temelini oluşturur.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: A = {1, 2, 3, 4, 5} kümesinin alt küme sayısı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Kümenin eleman sayısı n = 5.
Adım 2: Alt küme sayısı = 2ⁿ = 2⁵ = 32.
Sonuç: 32.

Soru 2: A = {a, b, c}, B = {b, c, d} ise A ∩ B ve A ∪ B kümelerini yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: A ∩ B = her iki kümede de bulunan elemanlar = {b, c}.
Adım 2: A ∪ B = tüm elemanlar = {a, b, c, d}.
Sonuç: A∩B = {b, c}, A∪B = {a, b, c, d}.

Soru 3: Boş kümenin alt küme sayısı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Boş kümenin eleman sayısı n = 0.
Adım 2: Alt küme sayısı = 2⁰ = 1 (yalnızca boş kümenin kendisi).
Sonuç: 1.

Soru 4: 3 elemanlı bir kümenin öz alt küme sayısı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: n = 3, alt küme sayısı = 2³ = 8.
Adım 2: Öz alt küme sayısı = 2ⁿ − 1 = 8 − 1 = 7.
Sonuç: 7.

Soru 5: A = {1, 2, 3, 4, 5, 6} kümesinin eleman sayısı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: A kümesinde 1, 2, 3, 4, 5, 6 olmak üzere 6 eleman vardır.
Sonuç: s(A) = 6.

Soru 6: 5 ∈ A ise aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) 5 elemanıdır B) 5 alt kümedir C) 5 kümedir

📝 Kapsamlı Çözüm
∈ sembolü “elemanıdır” anlamına gelir. 5 ∈ A, “5, A kümesinin bir elemanıdır” demektir.
Sonuç: A) 5 elemanıdır.

Soru 7: A = {x | x < 5, x doğal sayı} kümesini liste yöntemiyle yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
x doğal sayı (0, 1, 2, 3, 4, …) ve x < 5 olduğu için x = 0, 1, 2, 3, 4.
Sonuç: A = {0, 1, 2, 3, 4}.

Soru 8: A = {a, b, c, d} kümesinin alt kümelerinden kaç tanesinde a elemanı bulunur?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: a elemanını kesin olarak içeren alt kümeler, diğer elemanlardan oluşur. Geriye kalan eleman sayısı = 3 (b, c, d).
Adım 2: Bu 3 elemandan 2³ = 8 farklı alt küme oluşturulabilir.
Sonuç: 8.

Soru 9: A ⊂ B ifadesi ne anlama gelir?

📝 Kapsamlı Çözüm
A ⊂ B, “A, B’nin alt kümesidir” anlamına gelir. Yani A’nın her elemanı B’nin de elemanıdır.
Sonuç: A, B’nin alt kümesidir.

Soru 10: A = {1, 2, 3}, B = {3, 4, 5} ise A \ B kümesi nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
A \ B, A’da olup B’de olmayan elemanlardır. A’daki 1, 2, 3 elemanlarından 3, B’de de olduğu için çıkarılır. Geriye 1, 2 kalır.
Sonuç: A \ B = {1, 2}.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: 30 kişilik bir sınıfta İngilizce bilen 18, Almanca bilen 12, her iki dili bilen 7 kişidir. Sadece İngilizce bilen kaç kişidir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Sadece İngilizce bilenler = İngilizce bilenler − her iki dili bilenler.
Adım 2: 18 − 7 = 11.
Sonuç: 11 kişi.

Soru 2: A = {x | x < 8, x doğal sayı}, B = {x | x çift, x < 10} ise A \ B kümesini bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: A = {0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7}.
Adım 2: B = {0, 2, 4, 6, 8}.
Adım 3: A \ B = A’da olup B’de olmayanlar = {1, 3, 5, 7}.
Sonuç: A \ B = {1, 3, 5, 7}.

Soru 3: s(A) = 12, s(B) = 10, s(A ∪ B) = 18 ise s(A ∩ B) kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: s(A∪B) = s(A) + s(B) − s(A∩B).
Adım 2: 18 = 12 + 10 − s(A∩B) → 18 = 22 − s(A∩B) → s(A∩B) = 4.
Sonuç: 4.

Soru 4: A’nın alt küme sayısı B’nin alt küme sayısından kaç fazladır? (A: 4 elemanlı, B: 3 elemanlı)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: A’nın alt küme sayısı = 2⁴ = 16.
Adım 2: B’nin alt küme sayısı = 2³ = 8.
Adım 3: Fark = 16 − 8 = 8.
Sonuç: 8 fazla.

Soru 5: 30 kişilik bir sınıfta İngilizce bilen 18, Almanca bilen 12, hiçbir dil bilmeyen 6 kişi ise her iki dili bilen kaç kişidir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: En az bir dil bilenler = 30 − 6 = 24.
Adım 2: s(İng ∪ Alm) = s(İng) + s(Alm) − s(İng ∩ Alm) → 24 = 18 + 12 − x → 24 = 30 − x → x = 6.
Sonuç: 6 kişi.

Soru 6: Bir kümenin öz alt küme sayısı 31 ise eleman sayısı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Öz alt küme sayısı = 2ⁿ − 1 = 31 → 2ⁿ = 32 → n = 5.
Sonuç: 5.

Soru 7: A = {1, 2, 3, 4, 5, 6}, B = {2, 4, 6, 8, 10} ise A ∩ B ve A ∪ B’yi bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
A∩B = {2, 4, 6}. A∪B = {1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10}.
Sonuç: A∩B={2,4,6}, A∪B={1,2,3,4,5,6,8,10}.

Soru 8: Bir kümenin eleman sayısı 2 artırılırsa alt küme sayısı kaç katına çıkar?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Eski alt küme sayısı = 2ⁿ.
Adım 2: Yeni alt küme sayısı = 2ⁿ⁺² = 2ⁿ × 4.
Sonuç: 4 katına çıkar.

Soru 9: A = {a, b, c, d, e} kümesinin alt kümelerinden kaç tanesinde a ve b birlikte bulunur?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: a ve b kesin olarak bulunacak. Geriye kalan elemanlar c, d, e (3 eleman).
Adım 2: Bu 3 elemandan 2³ = 8 alt küme oluşturulabilir.
Sonuç: 8.

Soru 10: Evrensel küme E = {1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10}, A = {1, 2, 3, 4, 5} ise A′ kümesi nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
A′ = E \ A = E’de olup A’da olmayan elemanlar = {6, 7, 8, 9, 10}.
Sonuç: A′ = {6, 7, 8, 9, 10}.

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: s(A) = 12, s(B) = 10, s(A ∪ B) = 18 ise s(A ∩ B) kaçtır? A’nın alt küme sayısı B’nin alt küme sayısından kaç fazladır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: s(A∩B) = 12 + 10 − 18 = 4.
Adım 2: A’nın alt küme sayısı = 2¹² = 4096.
Adım 3: B’nin alt küme sayısı = 2¹⁰ = 1024.
Adım 4: Fark = 4096 − 1024 = 3072.
Sonuç: s(A∩B) = 4, A’nın alt küme sayısı 3072 fazla.

Soru 2: Bir kümenin alt küme sayısı ile kendisi hariç alt küme sayısının toplamı 63 ise bu kümenin eleman sayısı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Alt küme sayısı = 2ⁿ, kendisi hariç = 2ⁿ−1.
Adım 2: Toplam = 2ⁿ + (2ⁿ−1) = 63 → 2·2ⁿ − 1 = 63 → 2·2ⁿ = 64 → 2ⁿ = 32 → n = 5.
Sonuç: 5.

Soru 3: A ve B ayrık kümeler olmak üzere s(A) = 8, s(B) = 6 ise s(A ∪ B) kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Ayrık kümelerde kesişim boştur, s(A∩B) = 0.
Adım 2: s(A∪B) = s(A) + s(B) = 8 + 6 = 14.
Sonuç: 14.

Soru 4: 3 elemanlı bir kümenin alt küme sayısı ile 4 elemanlı bir kümenin alt küme sayısının toplamı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3 elemanlı: 2³ = 8.
Adım 2: 4 elemanlı: 2⁴ = 16.
Adım 3: Toplam = 8 + 16 = 24.
Sonuç: 24.

Soru 5: Bir sınıfta matematik dersinden geçen 25, fen dersinden geçen 20, her iki dersten geçen 10, hiçbir dersten geçemeyen 5 öğrenci vardır. Sınıf mevcudu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: En az bir dersten geçenler = 25 + 20 − 10 = 35.
Adım 2: Hiç geçemeyenler 5 olduğu için toplam = 35 + 5 = 40.
Sonuç: 40.

Soru 6: A = {1, 2, 3, 4, 5, 6} kümesinin alt kümelerinden kaç tanesinde 1 veya 2 elemanı bulunur?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Toplam alt küme sayısı = 2⁶ = 64.
Adım 2: 1 ve 2’nin hiç bulunmadığı alt kümeler, geriye kalan 4 elemandan oluşur: 2⁴ = 16.
Adım 3: 1 veya 2 bulunan = 64 − 16 = 48.
Sonuç: 48.

Soru 7: s(A) = 2·s(B), s(A ∪ B) = 24, s(A ∩ B) = 6 ise s(A) ve s(B) kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: s(A) = 2x, s(B) = x olsun.
Adım 2: s(A∪B) = s(A) + s(B) − s(A∩B) → 24 = 2x + x − 6 → 24 = 3x − 6 → 3x = 30 → x = 10.
Adım 3: s(A) = 20, s(B) = 10.
Sonuç: s(A)=20, s(B)=10.

Soru 8: 5 elemanlı bir kümenin en az 4 elemanlı alt kümelerinin sayısı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: En az 4 elemanlı alt kümeler: 4 elemanlı ve 5 elemanlı.
Adım 2: 4 elemanlı alt küme sayısı = C(5,4) = 5.
Adım 3: 5 elemanlı alt küme sayısı = C(5,5) = 1.
Adım 4: Toplam = 5 + 1 = 6.
Sonuç: 6.

Soru 9: A = {1, 2, 3, 4, 5}, B = {2, 4, 6, 8}, C = {1, 3, 5, 7} ise (A ∩ B) ∪ C kümesini bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: A ∩ B = {2, 4}.
Adım 2: (A ∩ B) ∪ C = {2, 4} ∪ {1, 3, 5, 7} = {1, 2, 3, 4, 5, 7}.
Sonuç: {1, 2, 3, 4, 5, 7}.

Soru 10: Bir kümenin eleman sayısı 4 ise bu kümenin alt kümelerinden kaç tanesi 2 elemanlıdır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 4 elemanlı kümeden 2 elemanlı alt küme sayısı = C(4,2) = 6.
Sonuç: 6.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Okuldaki öğrenci kulüpleri: Müzik kulübü, spor kulübü, tiyatro kulübü gibi gruplar küme örneğidir. Bir öğrencinin birden fazla kulübe üye olması kesişim kümesini oluşturur.
Online alışveriş filtreleri: Bir alışveriş sitesinde fiyat aralığı, marka, renk, beden gibi filtreler küme mantığıyla çalışır. Seçilen filtrelerin kesişimi sonuçları gösterir.
Veri tabanı sorguları: SQL’de AND, OR, NOT operatörleri küme işlemlerine karşılık gelir (AND=kesişim, OR=birleşim, NOT=tümleme).
Telefon rehberi grupları: Aile, arkadaşlar, iş arkadaşları gibi gruplar.
Sınıflandırma sistemleri: Kitapların türlere göre ayrılması, ürünlerin kategorilere göre sınıflandırılması.
Nüfus istatistikleri: Farklı özelliklere sahip insan gruplarının analizi.
Spotify veya Netflix: Kullanıcı tercihlerine göre öneri sistemleri (beğenilenler kümesi, izlenenler kümesi).
LGS İpucu: Kümeler, 6. sınıfın temel konularındandır ve ilerleyen yıllarda olasılık, istatistik, fonksiyonlar gibi konuların temelini oluşturur. Venn şeması çizerek çözmek genelde en kolay yoldur. Alt küme sayısı ve eleman sayısı formüllerini iyi ezberle.

➖ 4) Tam Sayılar
📌 1. Dönem 2. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Tam Sayılar Nedir? Doğal sayılar (0,1,2,3,…), sayma sayıları (1,2,3,…) ve negatif sayıların (…,-3,-2,-1) birleşimine tam sayılar denir. Z = {…, -3, -2, -1, 0, +1, +2, +3, …} ile gösterilir. Pozitif tam sayılar (+ işareti yazılmaz), negatif tam sayılar “–” işareti ile yazılır. Sıfır (0) ne pozitif ne de negatiftir. Tam sayılar, sayma sayılarının negatif yönde genişletilmiş halidir.

📌 Sayı Doğrusu: Sayıların büyüklüklerini görsel karşılaştırmak için kullanılır. Sağa gidildikçe sayılar büyür, sola gidildikçe küçülür. Örnek: –5 < –3 < 0 < 2 < 4. Sıfır, pozitif ve negatif sayılar arasında sınırdır. Pozitif sayılar sağda, negatif sayılar solda yer alır.

📌 Mutlak Değer: Bir sayının sıfıra olan uzaklığıdır. |a| ile gösterilir, sonuç daima pozitiftir (veya 0). |–7| = 7, |+3| = 3, |0| = 0. Mutlak değer, sayının işaretine bakılmaksızın büyüklüğünü verir. Bu nedenle |–a| = |a|. Mutlak değer, sayı doğrusunda 0’a olan mesafedir.

📌 Tam Sayılarda Sıralama:
• Her pozitif tam sayı, her negatif tam sayıdan büyüktür: 5 > –3.
• Sıfır, negatiflerden büyük, pozitiflerden küçüktür: –2 < 0 < 4.
• Negatif sayılarda mutlak değeri büyük olan daha küçüktür: –7 < –3 (çünkü |–7|=7 > |–3|=3).
• Sayı doğrusunda sağdaki sayı her zaman soldakinden büyüktür.

📌 Toplama İşlemi Kuralları:
• Aynı işaretli: Mutlak değerler toplanır, ortak işaret sonuca yazılır. (+4)+(+7)=+11, (–3)+(–5)=–8.
• Zıt işaretli: Mutlak değerce büyükten küçüğü çıkarılır, büyüğün işareti sonuca yazılır. (+9)+(–4)=+5, (–9)+(+4)=–5.
• Toplama işleminin değişme ve birleşme özellikleri vardır.

📌 Çıkarma İşlemi: Çıkarmayı toplamaya çevir: a – b = a + (–b). Örnek: (–8) – (–3) = (–8)+(+3)=–5, (–4)–(+7)= (–4)+(–7)=–11. Her çıkarma işlemi, bir toplama işlemine dönüştürülebilir. “Eksi ile eksi yan yana gelince artı olur” kuralı hatırlanmalıdır.

📌 Çarpma ve Bölme Kuralları:
• Aynı işaret: Sonuç pozitif (+). (–4)×(–6)=+24, (–12)÷(–3)=+4.
• Zıt işaret: Sonuç negatif (–). (+4)×(–6)=–24, (–12)÷(+3)=–4.
• Negatif işaret sayısı tekse sonuç negatif, çiftse pozitif. Bu kural, birden fazla sayının çarpımında da geçerlidir. Örnek: (–2)×(–3)×(–4) = –24 (3 negatif işaret, sonuç negatif).

📌 Üs Alma (Tam Sayılarda):
• Negatif sayının parantezli üssü: (–2)⁴ = (+16), (–3)³ = (–27). Parantezsiz: –2⁴ = –16 (üs sadece 2’ye aittir).
• Negatif sayının çift kuvveti pozitif, tek kuvveti negatiftir. Bu kural, işlem önceliğinde önemlidir.

📌 İşlem Önceliği: 1. Üsler, 2. Parantez, 3. Çarpma/Bölme (soldan sağa), 4. Toplama/Çıkarma (soldan sağa). Örnek: 8 – 2×3 = 8–6=2. Parantezler işlem önceliğini değiştirir.

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Hava sıcaklığı (termometre), banka hesapları (borç/alacak), asansör kat göstergeleri (bodrum katlar), deniz seviyesi altı/üstü, futbol averajı (gol farkı), hisse senedi değerleri, yükseklik ve derinlik ölçümleri. Tam sayılar, günlük hayatta karşılaştığımız pek çok durumu modellemek için kullanılır.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Tam sayılarda çıkarmayı toplamaya çevir: “eksi ile artı yan yana gelince topla”. Örneğin (–4) – (–6) = –4 + 6 = 2. Çarpma/bölmede negatif işaret sayısını say: tek ise negatif, çift ise pozitif. Mutlak değer problemlerinde sayının sıfıra uzaklığını düşün. İşlem önceliğinde parantez varsa önce onu yap.

💪 Motivasyon: Sıcaklık dereceleri (kışın –5°C), deniz altı (dalış), asansörün bodrum katları (–1. kat), banka borcu (–500 TL), futbol averajı (gol farkı) tam sayılarla ifade edilir. Tam sayılar, günlük hayatta karşılaştığımız pek çok durumu modellemek için kullanılır. Bu konuyu iyi anlamak, ilerleyen yıllarda rasyonel sayılar, cebir ve denklemler için sağlam bir temel oluşturur.

📌 Püf Noktası: Mutlak değer her zaman pozitiftir (veya 0). Negatif sayıların çarpımında tek sayıda negatif varsa sonuç negatif, çift sayıda varsa pozitiftir. Negatif sayıların mutlak değeri büyüdükçe sayı küçülür: –10 < –5. (–2)² = 4, –2² = –4 (parantez önemli!).

⚠️ Sık Yapılan Hata: (–3) – (–5) = (–3)+5 = 2 (doğru), –3–5=–8 (yanlış). Çıkarmayı toplamaya çevirirken işareti değiştirmeyi unutmak. Üs alma işleminde parantezi atlamak. İşlem önceliğinde çarpma/bölmeyi toplama/çıkarmadan önce yapmamak. Negatif işaret sayısını yanlış saymak.

🧠 Ezberleme İpucu: Aynı işaret → topla, aynı işareti yaz. Zıt işaret → çıkar, büyüğün işaretini yaz. Çıkarma → toplamaya çevir. Çarpma/Bölme → aynı işaret (+), zıt işaret (–). Negatif işaret sayısı tek ise (–), çift ise (+). Mutlak değer → sıfıra uzaklık.

📈 Sınav Taktikleri: Önce parantezleri ve üsleri hesapla. Çarpma/bölmeyi soldan sağa yap. Çıkarmayı toplamaya çevir. Sonucu mantık kontrolü ile doğrula. Problemleri adım adım çöz, değişimleri sırayla uygula.

🔍 Derinlemesine Bakış: Tam sayılar, sayı sistemlerinin temel yapı taşıdır. Negatif sayıların keşfi, matematiğin en önemli dönüm noktalarından biridir. Bugün bankacılık, fizik, mühendislik, bilgisayar bilimleri (ikili sistem, tamsayı veri tipleri) gibi birçok alanda tam sayılar kullanılır. Bu konuyu iyi anlamak, ileride rasyonel sayılar, cebir, fonksiyonlar ve kalkülüs için vazgeçilmez bir temel sağlar.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: (–5) × (–3) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: İşaretleri inceleyelim. (–5) ve (–3) ikisi de negatif. Aynı işaretli iki sayının çarpımı pozitiftir.
Adım 2: Sayıları çarpalım: 5 × 3 = 15.
Adım 3: İşaret pozitif olduğu için sonuç +15’tir. Pozitif sayılarda + işareti genellikle yazılmaz.
Sonuç: 15.

Soru 2: –7 ile +2 arasındaki fark (büyük – küçük) kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Büyük sayı +2, küçük sayı –7.
Adım 2: Fark = 2 – (–7) = 2 + 7 = 9.
Sonuç: 9.

Soru 3: (–4) + (+7) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Zıt işaretli oldukları için birbirinden çıkarırız: 7 – 4 = 3.
Adım 2: Büyüğün işareti pozitif (+), sonuç +3.
Sonuç: 3.

Soru 4: |–8| + |3| – |–4| işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Mutlak değerler: |–8| = 8, |3| = 3, |–4| = 4.
Adım 2: 8 + 3 – 4 = 7.
Sonuç: 7.

Soru 5: –4, +3, –1, 0 sayılarını küçükten büyüğe sıralayınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Sayı doğrusunda soldan sağa sıralayalım.
Adım 2: –4 < –1 < 0 < 3.
Sonuç: –4, –1, 0, 3.

Soru 6: 8 – 3 × 2 işleminin sonucu kaçtır? (İşlem önceliğine dikkat ediniz.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Önce çarpma: 3 × 2 = 6.
Adım 2: Sonra çıkarma: 8 – 6 = 2.
Sonuç: 2.

Soru 7: (–3) – (–5) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Çıkarmayı toplamaya çevir: (–3) + (+5).
Adım 2: Zıt işaretli: 5 – 3 = 2, büyüğün işareti pozitif (+).
Sonuç: 2.

Soru 8: (+12) ÷ (–3) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Zıt işaretli olduğu için sonuç negatif olacaktır.
Adım 2: 12 ÷ 3 = 4.
Adım 3: Sonuca negatif işareti koyarız: –4.
Sonuç: –4.

Soru 9: –2 ile +3 arasında kaç tane tam sayı vardır? (Uçlar dahil değil.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: –2 ile +3 arasındaki tam sayılar: –1, 0, 1, 2.
Adım 2: Toplam 4 tane.
Sonuç: 4.

Soru 10: (–2)³ işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: (–2)³ = (–2) × (–2) × (–2).
Adım 2: İlk iki çarpım: (–2)×(–2) = +4.
Adım 3: 4 × (–2) = –8.
Sonuç: –8.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: |–8| + |3| – |–4| işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
8 + 3 – 4 = 7.
Sonuç: 7.

Soru 2: –4, +3, –1, 0 sayılarını küçükten büyüğe sıralayınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
–4 < –1 < 0 < 3.
Sonuç: –4, –1, 0, 3.

Soru 3: (–3) × (+4) ÷ (–2) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: (–3) × (+4) = –12 (zıt işaret).
Adım 2: –12 ÷ (–2) = 6 (aynı işaret).
Sonuç: 6.

Soru 4: |–9| + |–5| – |+3| işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
9 + 5 – 3 = 11.
Sonuç: 11.

Soru 5: –5, –2, 0, –7, +1 sayılarını küçükten büyüğe sıralayınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Negatifler kendi arasında sıralanır: –7 < –5 < –2.
Adım 2: Sıfır ve pozitif: –7 < –5 < –2 < 0 < 1.
Sonuç: –7, –5, –2, 0, 1.

Soru 6: a = –2, b = +3 için a² + b³ işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: a² = (–2)² = 4.
Adım 2: b³ = 3³ = 27.
Adım 3: 4 + 27 = 31.
Sonuç: 31.

Soru 7: Bir termometre sabah –3°C gösteriyor. Öğlen sıcaklık 5°C artıyor, akşam 7°C azalıyor. Akşam sıcaklığı kaç °C olur?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Sabah –3°C. Öğlen 5°C artış: –3 + 5 = 2°C.
Adım 2: Akşam 7°C azalma: 2 – 7 = –5°C.
Sonuç: –5°C.

Soru 8: (–2) × (–3) × (–4) × 5 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Negatif işaret sayısı 3 (tek) → sonuç negatif.
Adım 2: 2×3×4×5 = 120.
Sonuç: –120.

Soru 9: x = –2 için –x³ + 4x ifadesinin değeri kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: –(–2)³ = –(–8) = +8.
Adım 2: 4×(–2) = –8.
Adım 3: 8 + (–8) = 0.
Sonuç: 0.

Soru 10: Bir sınavda her doğru cevap +5, her yanlış cevap –2 puandır. 18 doğru, 5 yanlış yapan öğrencinin puanı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Doğrular: 18 × 5 = 90 puan.
Adım 2: Yanlışlar: 5 × (–2) = –10 puan.
Adım 3: Toplam: 90 + (–10) = 80 puan.
Sonuç: 80.

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: 5 – [ –3 + (2 – 8) ] işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: En iç parantez: 2 – 8 = –6.
Adım 2: Köşeli parantez: –3 + (–6) = –9.
Adım 3: 5 – [–9] = 5 + 9 = 14.
Sonuç: 14.

Soru 2: |a–3| + |b+2| = 0 ise a+b kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Mutlak değerlerin toplamı 0 ise her biri ayrı ayrı 0 olmalıdır.
Adım 2: |a–3| = 0 → a = 3.
Adım 3: |b+2| = 0 → b = –2.
Adım 4: a+b = 3 + (–2) = 1.
Sonuç: 1.

Soru 3: 3 – 2 × (5 – 8) + 4 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Parantez: 5 – 8 = –3.
Adım 2: 2 × (–3) = –6.
Adım 3: 3 – (–6) + 4 = 3 + 6 + 4 = 13.
Sonuç: 13.

Soru 4: (–2) × (–3) × (–4) × 5 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Negatif işaret sayısı 3 (tek) → sonuç negatif. 2×3×4×5 = 120 → –120.
Sonuç: –120.

Soru 5: a = –2, b = 4, c = –3 için a² + b² – c² işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: a² = 4, b² = 16, c² = 9.
Adım 2: 4 + 16 – 9 = 11.
Sonuç: 11.

Soru 6: –2 ile +7 arasındaki tam sayıların toplamı kaçtır? (Uçlar dahil değil.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: –2 ile 7 arası: –1, 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6.
Adım 2: Toplam = (–1+1) + (0) + (2+3+4+5+6) = 0 + 20 = 20.
Sonuç: 20.

Soru 7: Bir tamsayının 3 katının 5 eksiği –14 ise bu sayı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Sayı x olsun. 3x – 5 = –14 → 3x = –9 → x = –3.
Sonuç: –3.

Soru 8: 8 – [2 – ( –5 + 3 )] işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: En iç parantez: –5 + 3 = –2.
Adım 2: 2 – (–2) = 2 + 2 = 4.
Adım 3: 8 – 4 = 4.
Sonuç: 4.

Soru 9: x + y = –3 ve x – y = 5 ise x ve y kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Denklemleri toplayalım: 2x = 2 → x = 1.
Adım 2: y = –3 – x = –3 – 1 = –4.
Sonuç: x = 1, y = –4.

Soru 10: (–1)¹ + (–1)² + (–1)³ + … + (–1)¹⁰ toplamı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Tek kuvvetler: –1, Çift kuvvetler: +1.
Adım 2: 1’den 10’a kadar 5 tek, 5 çift kuvvet var.
Adım 3: 5 × (–1) + 5 × 1 = –5 + 5 = 0.
Sonuç: 0.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Hava sıcaklığı: Termometre kışın –5°C, yazın +35°C gösterir. Sıcaklık değişimleri tam sayılarla ifade edilir.
Banka hesapları: Hesapta para varsa pozitif (+), borç varsa negatif (–) olarak gösterilir.
Asansör: Zemin kat 0, bodrum katlar –1, –2, üst katlar +1, +2 olarak gösterilir.
Deniz seviyesi: Deniz seviyesinin üstü pozitif (dağlar), altı negatif (çukurlar).
Spor: Futbolda gol averajı (atılan − yenilen), skor farkları tam sayılarla ifade edilir.
Finans: Hisse senedi değerlerindeki değişim (artış +, azalış –).
Zaman: Milattan önce (MÖ) negatif, milattan sonra (MS) pozitif olarak ifade edilebilir.
Fizik: Elektrik yükleri (+ ve –), sıcaklık, basınç farkları.
LGS İpucu: Tam sayılarla ilgili işlemler, 6. sınıfın temel konularındandır ve ilerleyen yıllarda rasyonel sayılar, cebir, denklemler ve fonksiyonlar için vazgeçilmez bir temel oluşturur. İşlem önceliğine, parantez kurallarına ve işaret kurallarına dikkat etmek başarıyı getirir.

🍕 5) Kesirlerle İşlemler
📌 1. Dönem 2. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Kesir Nedir? Bir bütünün eş parçalarından kaçının alındığını gösteren ifadedir. a/b şeklinde gösterilir. a’ya pay, b’ye payda denir. Payda, bütünün kaç eş parçaya bölündüğünü; pay, kaç parçanın alındığını gösterir. Örnek: 3/4 = bütünün 4 eş parçasından 3’ü.

📌 Kesir Çeşitleri:
• Basit kesir: Pay < Payda (örnek: 3/5).
• Bileşik kesir: Pay ≥ Payda (örnek: 7/3).
• Tam sayılı kesir: Tam kısım + basit kesir (örnek: 2 tam 1/3).
• Bileşik kesri tam sayılıya çevirme: pay ÷ payda, bölüm tam kısım, kalan pay, bölen payda.
• Tam sayılı kesri bileşiğe çevirme: (tam × payda) + pay şeklinde yeni pay yazılır, payda aynen kalır.

📌 Denk Kesirler ve Sadeleştirme/Genişletme:
• Bir kesrin pay ve paydasını aynı sayı ile çarpmaya genişletme, aynı sayıya bölmeye sadeleştirme denir.
• Genişletme ve sadeleştirme kesrin değerini değiştirmez.
• Örnek: 2/3 = 4/6 = 6/9 (genişletme); 6/8 = 3/4 (sadeleştirme).

📌 Kesirleri Karşılaştırma ve Sıralama:
• Paydalar eşitse payı büyük olan büyüktür.
• Paylar eşitse paydası küçük olan büyüktür (1/2 > 1/3).
• Paydalar farklı ise paydalar eşitlenir (EKOK bulunarak) veya ondalık gösterime çevrilir.
• Negatif kesirlerde mutlak değerce büyük olan daha küçüktür.

📌 Kesirlerle Toplama ve Çıkarma:
• Paydalar eşit ise paylar toplanır/çıkarılır, payda aynen yazılır.
• Paydalar farklı ise önce paydalar eşitlenir (EKOK bulunur), sonra işlem yapılır.
• Tam sayılı kesirler işlem öncesi bileşik kesre çevrilir.
• Sonuç sadeleştirilir.

📌 Kesirlerle Çarpma ve Bölme:
• Çarpma: Paylar çarpılır paya, paydalar çarpılır paydaya yazılır. Sadeleştirme yapılabilir.
• Bölme: Birinci kesir aynen yazılır, ikinci kesrin çarpmaya göre tersi alınarak çarpılır.
• Tam sayılı kesirler bileşik kesre çevrilir.
• Çarpma ve bölme işlemlerinde sadeleştirme yapmak işlemleri kolaylaştırır.

📌 Kesir Problemleri:
• Bir sayının kesir kadarını bulma (örnek: 60’ın 2/3’ü = 40).
• Bir sayının kesir kadar fazlası/eksiği.
• Bir bütünün kesir kadarını kullanma, kalanı bulma.
• Karışım, işçi, havuz gibi problemlerde kesir kullanımı.
• Problem çözerken verilenleri doğru okumak ve işlemi doğru modellemek önemlidir.

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Yemek tarifleri (1/2 su bardağı süt), harita ölçekleri (1/100.000), pastanın paylaşımı (3/8), bir işin kalan kısmı (1/4’ü kaldı), okul başarı oranları, alışveriş indirimleri (1/3 fiyat), ölçü birimleri (0,5 metre).

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Tam sayılı kesirleri işlem öncesi bileşik kesre çevir. Bölmede ikinci kesri ters çevirip çarpmayı unutma. Sadeleştirme yaparak sonucu basitleştir. Toplama/çıkarmada paydaları eşitlemeyi unutma. Karşılaştırmada paydaları eşitle veya ondalık yap.

💪 Motivasyon: Yemek tariflerinde malzemeleri ikiye katlama (2 tam 1/2 su bardağı un), bir pastayı arkadaşlarınla paylaşma, harita ölçekleri, okul başarı oranları, alışveriş indirimleri. Kesirler, günlük hayatta en sık karşılaştığımız matematik konularından biridir. Bu konuyu iyi anlamak, ileride rasyonel sayılar, oran-orantı, yüzde, denklemler için sağlam bir temel oluşturur.

📌 Püf Noktası: Kesirlerle çarpma işleminde sadeleştirme yapmak işlemi kolaylaştırır (pay ve payda aynı sayıya bölünebilir). Bölmede ikinci kesri ters çevirip çarpmayı unutma. Sadeleştirme yaparken pay ile payda arasında ortak bölen varsa sadeleştir.

⚠️ Sık Yapılan Hata: Toplama/çıkarmada paydaları eşitlemeyi unutmak. Çarpma işleminde sadeleştirme yapmamak. Bölme işleminde ikinci kesrin tersini almayı unutmak. Tam sayılı kesirleri bileşik kesre çevirmeden işlem yapmak. Negatif kesirlerde sıralamayı yanlış yapmak.

🧠 Ezberleme İpucu: Toplama/Çıkarma: paydaları eşitle. Çarpma: pay×pay/payda×payda. Bölme: ters çevir çarp. Tam sayılı: (tam×payda)+pay / payda. Sadeleştirme: ortak bölenle böl. Karşılaştırma: paydaları eşitle veya ondalık yap.

📈 Sınav Taktikleri: Önce kesir türünü belirle (basit, bileşik, tam sayılı). Tam sayılı ise bileşiğe çevir. Toplama/çıkarma için paydaları eşitle. Çarpma/bölme işlemlerini yap. Sonucu sadeleştir ve gerekirse tam sayılı kesre çevir. Problem sorularında verilenleri doğru modelle.

🔍 Derinlemesine Bakış: Kesirler, rasyonel sayıların temelini oluşturur. İlerleyen yıllarda cebirsel ifadeler, denklemler, oran-orantı, yüzde, faiz, olasılık gibi birçok konunun temelinde kesirler vardır. Kesirlerle işlem yapabilme becerisi, günlük hayatta karşılaşılan birçok problemi çözmek için vazgeçilmezdir.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: 3/4 + 1/2 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Paydaları eşitleyelim (EKOK(4,2)=4).
3/4 = 3/4, 1/2 = 2/4.
Adım 2: 3/4 + 2/4 = 5/4.
Adım 3: Bileşik kesri tam sayılıya çevirelim: 5/4 = 1 tam 1/4.
Sonuç: 5/4 veya 1 tam 1/4.

Soru 2: 2/3 × 3/5 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Payları çarpalım: 2×3 = 6.
Adım 2: Paydaları çarpalım: 3×5 = 15.
Adım 3: 6/15 = 2/5 (3 ile sadeleştir).
Sonuç: 2/5.

Soru 3: 5/6 – 1/3 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Paydaları eşitleyelim (EKOK(6,3)=6).
5/6 = 5/6, 1/3 = 2/6.
Adım 2: 5/6 – 2/6 = 3/6 = 1/2 (3 ile sadeleştir).
Sonuç: 1/2.

Soru 4: 3/4 ile 2/3’ü karşılaştırınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Paydaları eşitleyelim (EKOK(4,3)=12).
3/4 = 9/12, 2/3 = 8/12.
Adım 2: 9/12 > 8/12 olduğu için 3/4 > 2/3.
Sonuç: 3/4 > 2/3.

Soru 5: 4/9 ÷ 2/3 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Bölme işlemini çarpmaya çevir: 4/9 × 3/2.
Adım 2: Sadeleştirme yapalım: 4/9 × 3/2 = (4×3)/(9×2) = 12/18 = 2/3 (6 ile sadeleştir).
Sonuç: 2/3.

Soru 6: 3 tam 1/4 kesrini bileşik kesre çeviriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: (tam×payda)+pay = (3×4)+1 = 12+1 = 13.
Adım 2: Payda aynen 4 kalır.
Sonuç: 13/4.

Soru 7: 7/3 kesrini tam sayılı kesre çeviriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 7 ÷ 3 = 2 (bölüm), kalan 1.
Adım 2: Tam kısım 2, kesir kısmı 1/3.
Sonuç: 2 tam 1/3.

Soru 8: 2/5 + 3/10 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Paydaları eşitleyelim (EKOK(5,10)=10).
2/5 = 4/10, 3/10 = 3/10.
Adım 2: 4/10 + 3/10 = 7/10.
Sonuç: 7/10.

Soru 9: 60 sayısının 2/3’ü kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 60 × 2/3 = (60×2)/3 = 120/3 = 40.
Sonuç: 40.

Soru 10: 1/2, 2/5, 3/10 kesirlerini büyükten küçüğe sıralayınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Paydaları eşitleyelim (EKOK(2,5,10)=10).
1/2 = 5/10, 2/5 = 4/10, 3/10 = 3/10.
Adım 2: 5/10 > 4/10 > 3/10 → 1/2 > 2/5 > 3/10.
Sonuç: 1/2 > 2/5 > 3/10.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: 2 tam 1/3 – 1 tam 2/5 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Tam sayılı kesirleri bileşik kesre çevirelim.
2 tam 1/3 = 7/3, 1 tam 2/5 = 7/5.
Adım 2: Paydaları eşitleyelim (EKOK(3,5)=15).
7/3 = 35/15, 7/5 = 21/15.
Adım 3: 35/15 – 21/15 = 14/15.
Sonuç: 14/15.

Soru 2: 4/9 ÷ 2/3 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
4/9 × 3/2 = 12/18 = 2/3.
Sonuç: 2/3.

Soru 3: (2/3 + 1/4) × 2 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Parantez içi: 2/3 + 1/4 = 8/12 + 3/12 = 11/12.
Adım 2: 11/12 × 2 = 22/12 = 11/6 = 1 tam 5/6.
Sonuç: 11/6.

Soru 4: Bir sayının 2/5’i 24’tür. Bu sayının 3/4’ü kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Sayı = 24 ÷ (2/5) = 24 × 5/2 = 60.
Adım 2: 60 × 3/4 = 45.
Sonuç: 45.

Soru 5: 3/5 + 1/2 – 1/4 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Paydaları eşitleyelim (EKOK(5,2,4)=20).
3/5 = 12/20, 1/2 = 10/20, 1/4 = 5/20.
Adım 2: 12/20 + 10/20 – 5/20 = 17/20.
Sonuç: 17/20.

Soru 6: 2 tam 1/3 × 1 tam 1/2 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Bileşik kesre çevirelim: 2 tam 1/3 = 7/3, 1 tam 1/2 = 3/2.
Adım 2: 7/3 × 3/2 = 21/6 = 7/2 = 3 tam 1/2.
Sonuç: 7/2.

Soru 7: Bir işin 2/5’i yapılmıştır. Geriye işin kaçta kaçı kalmıştır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Tüm iş 1 (tam) = 5/5. Yapılan 2/5.
Adım 2: Kalan = 5/5 – 2/5 = 3/5.
Sonuç: 3/5.

Soru 8: 1/4 + 2/3 – 1/6 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Paydaları eşitleyelim (EKOK(4,3,6)=12).
1/4 = 3/12, 2/3 = 8/12, 1/6 = 2/12.
Adım 2: 3/12 + 8/12 – 2/12 = 9/12 = 3/4.
Sonuç: 3/4.

Soru 9: 5/6, 2/3, 7/12 kesirlerini küçükten büyüğe sıralayınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Paydaları eşitleyelim (EKOK(6,3,12)=12).
5/6 = 10/12, 2/3 = 8/12, 7/12 = 7/12.
Adım 2: 7/12 < 8/12 < 10/12 → 7/12 < 2/3 < 5/6.
Sonuç: 7/12 < 2/3 < 5/6.

Soru 10: Bir havuzun 1/3’ü dolu, 1/4’ü boşaltılıyor. Geriye havuzun kaçta kaçı dolu kalır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Başlangıçta 1/3 dolu. Boşaltılan 1/4.
Adım 2: Kalan = 1/3 – 1/4 = 4/12 – 3/12 = 1/12.
Sonuç: 1/12.

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: (3/4 + 1/2) ÷ (2/3 – 1/6) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Parantez içleri: 3/4+1/2 = 3/4+2/4 = 5/4.
Adım 2: 2/3–1/6 = 4/6–1/6 = 3/6 = 1/2.
Adım 3: (5/4) ÷ (1/2) = 5/4 × 2 = 10/4 = 5/2 = 2 tam 1/2.
Sonuç: 5/2.

Soru 2: Bir sayının 2/3’ü ile 1/4’ünün toplamı 33’tür. Bu sayı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Sayı x olsun. (2/3)x + (1/4)x = 33.
Adım 2: Paydaları eşitleyelim: (8/12)x + (3/12)x = (11/12)x = 33.
Adım 3: x = 33 × 12/11 = 36.
Sonuç: 36.

Soru 3: 2 tam 1/3 × 1 tam 2/5 ÷ 1 tam 1/6 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Bileşik kesre çevirelim: 7/3, 7/5, 7/6.
Adım 2: (7/3 × 7/5) ÷ (7/6) = (49/15) × (6/7) = 294/105 = 14/5 = 2 tam 4/5.
Sonuç: 14/5.

Soru 4: Bir sınıftaki öğrencilerin 3/5’i kız, 1/4’ü erkek, geri kalanı gözlüklüdür. Gözlüklü öğrenciler tüm sınıfın kaçta kaçıdır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Kız + erkek = 3/5 + 1/4 = 12/20 + 5/20 = 17/20.
Adım 2: Gözlüklü = 1 – 17/20 = 3/20.
Sonuç: 3/20.

Soru 5: 1/2 + 1/3 + 1/6 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Paydaları 6’da eşitleyelim: 3/6 + 2/6 + 1/6 = 6/6 = 1.
Sonuç: 1.

Soru 6: (3/4)² + (1/2)³ işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: (3/4)² = 9/16, (1/2)³ = 1/8.
Adım 2: 9/16 + 1/8 = 9/16 + 2/16 = 11/16.
Sonuç: 11/16.

Soru 7: Bir yolun 2/5’i gidilmiş, kalanın 1/3’ü daha gidilirse geriye yolun kaçta kaçı kalır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Kalan yol = 1 – 2/5 = 3/5.
Adım 2: Kalanın 1/3’ü = (3/5) × (1/3) = 3/15 = 1/5.
Adım 3: Toplam gidilen = 2/5 + 1/5 = 3/5. Geriye kalan = 1 – 3/5 = 2/5.
Sonuç: 2/5.

Soru 8: 3/4 + 2/3 – 5/6 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Paydaları 12’de eşitleyelim: 9/12 + 8/12 – 10/12 = 7/12.
Sonuç: 7/12.

Soru 9: (3/4 + 1/2) ÷ (3/4 – 1/2) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3/4+1/2 = 3/4+2/4 = 5/4.
Adım 2: 3/4–1/2 = 3/4–2/4 = 1/4.
Adım 3: (5/4) ÷ (1/4) = 5/4 × 4 = 5.
Sonuç: 5.

Soru 10: Bir sayının 3/5’i ile 1/4’ü arasındaki fark 14 ise sayı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Sayı x olsun. (3/5)x – (1/4)x = 14.
Adım 2: Paydaları eşitleyelim: (12/20)x – (5/20)x = (7/20)x = 14.
Adım 3: x = 14 × 20/7 = 40.
Sonuç: 40.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Yemek tarifleri: 1/2 su bardağı süt, 3/4 çay kaşığı tuz, 2 tam 1/3 su bardağı un. Malzemeleri katlama veya yarıya indirme.
Harita ölçekleri: 1/100.000 ölçeğinde 1 cm = 1 km, 1/50.000 ölçeğinde 1 cm = 500 m.
Pastanın paylaşımı: Bir pastanın 3/8’i yenmiş, 5/8’i kalmış.
Bir işin kalan kısmı: Bir işin 2/5’i yapıldı, kalan 3/5.
Okul başarı oranları: Sınıfın 4/5’i başarılı, 7/10’u geçti.
Alışveriş indirimleri: 1/3 fiyat indirimi, 2/5 oranında zam.
Ölçü birimleri: 0,5 metre, 0,25 kilogram, 0,75 litre (kesir olarak da ifade edilebilir).
Finans: Faiz oranları (0,05 = 1/20), hisse senedi getirileri (0,12 = 3/25).
LGS İpucu: Kesirlerle işlemler, 6. sınıfın temel konularındandır. Sıralama, işlemler (toplama, çıkarma, çarpma, bölme) ve problemler sıkça sorulur. Paydaları eşitlemeyi, sadeleştirmeyi ve tam sayılı kesirleri bileşiğe çevirmeyi iyi bilmek başarıyı getirir.

🔢 6) Ondalık Gösterim
📌 2. Dönem 1. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Ondalık Gösterim Nedir? Bir sayının virgül kullanılarak yazılmasıdır. Virgülün solundaki kısım tam kısım, sağındaki kısım ondalık kısımdır. Örnek: 3,25 (3 tam, 25 yüzde bir). Ondalık gösterim, kesirlerin farklı bir ifade şeklidir. Paydası 10, 100, 1000 olan kesirler doğrudan ondalık olarak yazılabilir.

📌 Kesir – Ondalık İlişkisi:
• Paydası 10, 100, 1000 olan kesirler: Virgülden sonra paydadaki sıfır sayısı kadar basamak olacak şekilde yazılır. Örnek: 3/10 = 0,3; 7/100 = 0,07; 125/1000 = 0,125.
• Paydası farklı olan kesirler: Payı paydaya bölerek ondalık gösterim elde edilir. Örnek: 1/4 = 1÷4 = 0,25.
• Ondalık gösterimi kesre çevirme: Virgülden sonraki basamak sayısına göre paydaya 10, 100, 1000… yazılır, sadeleştirme yapılır. Örnek: 0,75 = 75/100 = 3/4.

📌 Çözümleme (Basamak Değerleri): Bir ondalık sayı, basamak değerlerinin toplamı olarak yazılabilir. Örnek: 3,24 = 3×1 + 2×0,1 + 4×0,01. Basamak değerleri: birler (1), onda birler (0,1), yüzde birler (0,01), binde birler (0,001)…

📌 Yuvarlama: Bir ondalık sayıyı belirli bir basamağa yuvarlamak için, o basamağın bir sağındaki rakama bakılır.
• Bu rakam 5 veya daha büyükse, istenen basamak 1 artırılır.
• Bu rakam 5’ten küçükse, istenen basamak aynı kalır.
• Örnek: 3,78’i onda birler basamağına yuvarlama → 3,8 (çünkü 8>5).
• Örnek: 3,72’yi onda birler basamağına yuvarlama → 3,7 (çünkü 2<5).

📌 Ondalık Sayılarda Sıralama:
• Önce tam kısımlara bakılır. Tam kısmı büyük olan sayı büyüktür.
• Tam kısımlar eşitse, virgülden sonraki basamaklar soldan sağa karşılaştırılır.
• Örnek: 3,14 < 3,2 (onda birler: 1<2).
• Sayıları eşit basamaklı hale getirerek (sıfır ekleyerek) karşılaştırmak kolaylaşır.

📌 Ondalık Sayılarla Toplama ve Çıkarma:
• Virgüller alt alta gelecek şekilde yazılır.
• Basamaklar aynı hizaya getirilir (gerekirse sıfır eklenir).
• Normal toplama/çıkarma yapılır, virgül aynı hizaya konur.
• Örnek: 3,14 + 2,5 = 5,64 (2,5 yerine 2,50 yazılır).

📌 Ondalık Sayılarla Çarpma:
• Sayılar virgül yokmuş gibi çarpılır.
• Çarpanlardaki ondalık basamak sayıları toplanır ve sonuca o kadar basamak soldan virgülle ayrılır.
• Örnek: 0,3 × 0,2 = 3×2=6, toplam 2 ondalık basamak → 0,06.
• 10, 100, 1000 ile çarpma: virgül sağa kaydırılır (10 ile 1 basamak, 100 ile 2 basamak…).

📌 Ondalık Sayılarla Bölme:
• Pay ve payda aynı sayı ile çarpılarak bölen tam sayı yapılır.
• Veya doğrudan bölme işlemi yapılır (virgüllü bölme).
• 10, 100, 1000 ile bölme: virgül sola kaydırılır (10 ile 1 basamak, 100 ile 2 basamak…).
• Örnek: 0,8 ÷ 0,25 = (0,8×100) ÷ (0,25×100) = 80 ÷ 25 = 3,2.

📌 Devirli Ondalık Gösterim (Giriş): Bir sayının ondalık açılımı sonsuza kadar tekrar ediyorsa devirli ondalık gösterimdir. Tekrar eden kısmın üzerine çizgi konur. Örnek: 1/3 = 0,333… = 0,3̅. 6. sınıf seviyesinde genellikle sadece tanıtım düzeyinde verilir.

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Fiyat etiketleri (15,75 TL), boy-kilo ölçümleri (1,65 m), saat (3,5 saat), sıcaklık (36,5°C), kredi faizleri, bilimsel hesaplamalar, mutfak ölçüleri (0,5 litre), yol mesafeleri (12,8 km).

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Ondalık çarpma için sayıları tamsayı gibi çarp, sonra virgülü kaydır. Örneğin 0,3×0,2 → 3×2=6, toplam 2 ondalık basamak → 0,06. Toplama/çıkarmada virgülleri alt alta yaz. Bölmede böleni tam sayı yapmak için 10,100 ile çarp. Yuvarlama yaparken sağdaki rakama dikkat et: 5 ve üzeri yukarı yuvarla.

💪 Motivasyon: Fiyat etiketleri (15,75 TL), boy-kilo ölçümleri (1,65 m), saat (3,5 saat), sıcaklık (36,5°C), kredi faizleri, bilimsel hesaplamalar. Ondalık gösterim, günlük hayatta en sık karşılaştığımız sayı formatıdır. Market alışverişinde, ölçümlerde, zaman hesaplamalarında sürekli ondalık sayılar kullanırız. Bu konuyu iyi anlamak, ileride rasyonel sayılar, yüzde, oran, istatistik gibi konular için sağlam bir temel oluşturur.

📌 Püf Noktası: Bir ondalık sayıyı 10,100,1000 ile çarpmak virgülü sağa kaydırır, bölmek sola kaydırır. Örnek: 3,25×10=32,5; 3,25÷10=0,325. Kesri ondalığa çevirirken payı paydaya böl. Ondalığı kesre çevirirken sadeleştirmeyi unutma.

⚠️ Sık Yapılan Hata: Toplama/çıkarmada virgülleri alt alta yazmamak. Çarpma işleminde ondalık basamak sayısını yanlış hesaplamak (toplam basamak sayısı kadar virgül kaydırılır). Bölme işleminde böleni tam sayı yapmayı unutmak. Yuvarlamada 5 kuralını yanlış uygulamak. 10 ile çarparken virgülü kaç basamak kaydıracağını karıştırmak.

🧠 Ezberleme İpucu: 10,100,1000 ile çarpma/bölme: virgülü sağa/sola kaydır. Çarpma: virgül yokmuş gibi çarp, sonra basamak sayısı kadar sola virgül koy. Bölme: böleni tam sayı yap. Kesir→ondalık: payı paydaya böl. Ondalık→kesir: paydaya 10,100,1000 yaz.

📈 Sınav Taktikleri: Ondalık işlemlerde önce işlemin türünü belirle (toplama, çıkarma, çarpma, bölme). Toplama/çıkarmada virgülleri hizala. Çarpma/bölmede basamak sayılarına dikkat et. Yuvarlama sorusunda istenen basamağı belirle, sağındaki rakama bak. Kesir-ondalık dönüşümlerinde pratik yap.

🔍 Derinlemesine Bakış: Ondalık gösterim, ondalık sayı sisteminin doğal bir parçasıdır. Kesirlerin pratik bir temsilidir. Günümüzde bilgisayarlar, ölçüm aletleri, finansal sistemler hep ondalık sayılar üzerine kuruludur. İlerleyen yıllarda yüzde, faiz, istatistik, bilimsel gösterim gibi konuların temelini oluşturur.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: 0,3 × 0,2 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3×2=6 (virgül yokmuş gibi çarp).
Adım 2: 0,3’te 1 basamak, 0,2’de 1 basamak → toplam 2 ondalık basamak.
Adım 3: 6’dan 2 basamak sola virgül koy → 0,06.
Sonuç: 0,06.

Soru 2: 2,4 + 3,25 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Virgülleri alt alta yazalım: 2,40 + 3,25 = 5,65.
Sonuç: 5,65.

Soru 3: 0,75 sayısını kesir olarak yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 0,75 = 75/100.
Adım 2: Sadeleştirelim: 75/100 = 3/4 (25 ile sadeleştir).
Sonuç: 3/4.

Soru 4: 3/4 kesrini ondalık gösterimle yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3 ÷ 4 = 0,75.
Sonuç: 0,75.

Soru 5: 7,85 sayısını onda birler basamağına yuvarlayınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Onda birler basamağı 8, bir sağındaki rakam 5.
Adım 2: 5 ve üzeri olduğu için 8 bir artar → 7,9.
Sonuç: 7,9.

Soru 6: 2,5 × 4 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 2,5 × 4 = 10 (2,5’i 4 ile çarp).
Sonuç: 10.

Soru 7: 4,2 – 1,35 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Virgülleri alt alta yaz: 4,20 – 1,35 = 2,85.
Sonuç: 2,85.

Soru 8: 0,25 sayısını yüzde olarak ifade ediniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 0,25 = 25/100 = %25.
Sonuç: %25.

Soru 9: 3,2 ile 3,19’u karşılaştırınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Tam kısımlar eşit (3). Onda birler: 2 > 1 olduğu için 3,2 > 3,19.
Sonuç: 3,2 > 3,19.

Soru 10: 12,5 ÷ 5 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 12,5 ÷ 5 = 2,5.
Sonuç: 2,5.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: 0,8 ÷ 0,25 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 0,8 ÷ 0,25 = (0,8×100) ÷ (0,25×100) = 80 ÷ 25 = 3,2.
Sonuç: 3,2.

Soru 2: 7,85 sayısını onda birler basamağına yuvarlayınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Onda birler basamağı 8, sağındaki rakam 5 (5 ve üzeri) → 8 bir artar → 7,9.
Sonuç: 7,9.

Soru 3: 0,125 × 0,8 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 125 × 8 = 1000.
Adım 2: 0,125’te 3 basamak, 0,8’de 1 basamak → toplam 4 basamak.
Adım 3: 1000’den 4 basamak sola virgül koy → 0,1000 = 0,1.
Sonuç: 0,1.

Soru 4: 0,36 ÷ 0,06 işlemini zihinden yapınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 0,36 ÷ 0,06 = (0,36×100) ÷ (0,06×100) = 36 ÷ 6 = 6.
Sonuç: 6.

Soru 5: 0,7 + 0,25 + 0,125 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Virgülleri alt alta yaz: 0,700 + 0,250 + 0,125 = 1,075.
Sonuç: 1,075.

Soru 6: 3,75 sayısını kesir olarak yazınız ve sadeleştiriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3,75 = 375/100.
Adım 2: 375/100 = 15/4 (25 ile sadeleştir).
Sonuç: 15/4.

Soru 7: 5,6 × 1,2 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 56 × 12 = 672.
Adım 2: 5,6’da 1 basamak, 1,2’de 1 basamak → toplam 2 basamak.
Adım 3: 672’den 2 basamak sola virgül → 6,72.
Sonuç: 6,72.

Soru 8: 9,8 ÷ 0,7 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 9,8 ÷ 0,7 = (9,8×10) ÷ (0,7×10) = 98 ÷ 7 = 14.
Sonuç: 14.

Soru 9: 4,56 sayısını çözümleyiniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
4,56 = 4×1 + 5×0,1 + 6×0,01.
Sonuç: 4×1 + 5×0,1 + 6×0,01.

Soru 10: 0,3, 0,33, 0,333 sayılarını küçükten büyüğe sıralayınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Basamakları karşılaştıralım: 0,300 < 0,330 < 0,333.
Sonuç: 0,3 < 0,33 < 0,333.

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: 0,125 × 0,8 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
125×8=1000, toplam 4 ondalık basamak → 0,1000 = 0,1.
Sonuç: 0,1.

Soru 2: 0,36 ÷ 0,06 işlemini zihinden yapınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
0,36 ÷ 0,06 = 36 ÷ 6 = 6.
Sonuç: 6.

Soru 3: 2,4 × 0,25 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 24 × 25 = 600.
Adım 2: 1 basamak + 2 basamak = 3 basamak → 0,600 = 0,6.
Sonuç: 0,6.

Soru 4: 1,2 + 0,45 + 0,005 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
1,200 + 0,450 + 0,005 = 1,655.
Sonuç: 1,655.

Soru 5: 0,45 × 0,2 × 0,1 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 45×2×1 = 90.
Adım 2: 2+1+1 = 4 ondalık basamak → 0,0090 = 0,009.
Sonuç: 0,009.

Soru 6: 7,5 ÷ 0,25 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
7,5 ÷ 0,25 = 750 ÷ 25 = 30.
Sonuç: 30.

Soru 7: 0,8 × 0,4 × 2,5 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
0,8×0,4=0,32, 0,32×2,5=0,8. (0,32×2=0,64, 0,32×0,5=0,16, toplam 0,8).
Sonuç: 0,8.

Soru 8: 4,56 sayısını binde birler basamağına yuvarlayınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 4,56 = 4,560. Binde birler basamağı 0, sağındaki rakam yok → 4,560 = 4,56 (değişmez).
Sonuç: 4,56.

Soru 9: 0,3̅ (devirli 0,333…) sayısını kesir olarak yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
0,333… = 3/9 = 1/3.
Sonuç: 1/3.

Soru 10: Bir markette 1 kg elma 4,75 TL, 1 kg muz 6,25 TL’dir. 2 kg elma ve 1,5 kg muz alan bir kişi kaç TL öder?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Elma: 2 × 4,75 = 9,50 TL.
Adım 2: Muz: 1,5 × 6,25 = 9,375 TL.
Adım 3: Toplam = 9,50 + 9,375 = 18,875 TL ≈ 18,88 TL (kuruş hesabı).
Sonuç: 18,875 TL (yaklaşık 18,88 TL).

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Fiyat etiketleri: 15,75 TL, 0,99 TL gibi fiyatlar ondalık gösterimle yazılır.
Ölçümler: Boy (1,65 m), kilo (72,5 kg), sıcaklık (36,5°C).
Zaman: 2,5 saat, 0,75 saat (45 dakika).
Finans: Faiz oranları (0,05), döviz kurları (5,75 TL).
Bilimsel hesaplamalar: Deney sonuçları, ölçüm hassasiyeti.
Mutfak: 0,5 litre süt, 1,25 su bardağı un.
Yol: 12,8 km, 0,5 km.
Alışveriş: Ürün miktarları, toplam tutar hesaplamaları.
LGS İpucu: Ondalık gösterim, 6. sınıfın temel konularındandır ve ilerleyen yıllarda yüzde, oran, rasyonel sayılar, istatistik gibi konuların temelini oluşturur. Virgül kaydırma, çarpma-bölme, yuvarlama ve sıralama becerileri çok önemlidir.

📊 7) Oran
📌 2. Dönem 1. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Oran Nedir? İki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasıdır. a/b veya a:b şeklinde gösterilir. Oran, çoklukların arasındaki ilişkiyi ifade eder. Örneğin bir sınıfta 15 kız, 20 erkek varsa kız/erkek oranı = 15/20 = 3/4 = 3:4’tür. Oranlar, kesir gibi sadeleştirilebilir.

📌 Oran Çeşitleri:
• Birimli oran: Farklı türden çoklukların oranıdır. Örnek: 120 km / 2 saat = 60 km/sa (hız).
• Birimsiz oran: Aynı türden çoklukların oranıdır. Örnek: kız/erkek oranı, bir dikdörtgenin kenar oranı.
• Birimli oranlarda birimler aynı türe çevrilmelidir (örn: 1 m = 100 cm).

📌 Oran Sadeleştirme: Oranlar kesir gibi sadeleştirilebilir. Pay ve payda aynı sayıya bölünür. Örnek: 8:12 = 2:3 (4 ile sadeleştirilir). Oranın en sade hali, aralarında asal olan iki sayının oranıdır.

📌 Oran Problemleri:
• Verilen orana göre parçaları bulma: 3:5 oranında 80 TL paylaştırma → 3k ve 5k, toplam 8k = 80 → k=10 → 30 TL ve 50 TL.
• Oranı sabit tutarak çoğaltma: 2:3 oranındaki iki sayı 4:6, 6:9, 8:12 şeklinde genişletilebilir.
• İki oran arasındaki ilişki: a/b = c/d şeklinde içler dışlar çarpımı yapılabilir (6. sınıfta orantıya giriş).

📌 Doğru Orantı (Giriş): İki çokluk aynı oranda artıyor veya azalıyorsa doğru orantılıdır. Örnek: 2 kg elma 12 TL ise 5 kg elma 30 TL’dir (2/12 = 5/30). 6. sınıfta doğru orantı kavramına giriş yapılır, oran sabiti kullanılır.

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Harita ölçekleri (1:100.000), yemek tarifleri (malzeme oranları), yakıt tüketimi (km/litre), kâr-zarar oranları, bir sınıftaki kız-erkek oranı, karışım oranları (şeker/su), okul başarı oranları, alışverişte indirim oranları.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Oran sorusunda “k” veya “x” kullanarak parçalara ayır. Örneğin 3:5 oranı için 3k ve 5k. Birimli oranlarda birimleri aynı türe çevir (cm/m, km/sa gibi). Oranları sadeleştirirken kesir sadeleştirme kurallarını kullan. Doğru orantıda oran sabitini bularak çöz.

💪 Motivasyon: Harita ölçeği 1:100.000, yemek tarifinde malzeme oranı (3 ölçek un, 2 ölçek şeker), yakıt tüketimi (km/litre), karışım oranları (şeker/su). Oran, günlük hayatta en çok kullanılan matematik konularından biridir. Alışverişte fiyat karşılaştırma, mutfakta ölçü ayarlama, harita okuma gibi birçok alanda işinize yarar.

📌 Püf Noktası: Birimli oranlarda birimleri aynı türe çevirmeyi unutma (örnek: 1 m = 100 cm). Oran sadeleştirirken pay ve paydanın ortak bölenine böl. Doğru orantıda oran sabitini (k) bularak çöz. 3:5 oranı için toplam 8 parça, her parça = toplam/8.

⚠️ Sık Yapılan Hata: Oranı yazarken hangi çokluğun pay, hangisinin payda olduğunu karıştırmak (örn: kız/erkek yerine erkek/kız yazmak). Birimli oranda birimleri çevirmemek. Oran sadeleştirirken yanlış bölen kullanmak. Doğru orantıda oranı ters kurmak (a/b = c/d yerine a/d = c/b gibi).

🧠 Ezberleme İpucu: Oran = karşılaştırılan / karşılaştırılan. Birimli oran = farklı tür / farklı tür (km/sa). Birimsiz oran = aynı tür / aynı tür (kız/erkek). Sadeleştirme: ortak bölenle böl. Doğru orantı: a/b = c/d (içler dışlar çarpımı).

📈 Sınav Taktikleri: Verilen oranı en sade haline getir. Parçalı dağılım sorusunda “k” kullan. Oranı istenen çokluğa göre yaz. Birimli oranlarda birimleri kontrol et. Doğru orantı sorusunda orantı kurarak çöz.

🔍 Derinlemesine Bakış: Oran, matematiğin en eski ve en temel kavramlarından biridir. Eski Mısırlılar ve Babilliler oranları kullanarak ölçekli çizimler yapmıştır. Günümüzde mühendislik, mimari, haritacılık, ekonomi, fizik, kimya gibi birçok alanda oran kullanılmaktadır. İlerleyen yıllarda orantı, yüzde, faiz, trigonometri, benzerlik gibi konuların da temelini oluşturur.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: Bir sınıfta kız öğrenci sayısı 15, erkek öğrenci sayısı 20’dir. Kız sayısının erkek sayısına oranı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Oran = kız/erkek = 15/20.
Adım 2: Sadeleştirelim: 15/20 = 3/4 (5 ile sadeleştir).
Sonuç: 3:4.

Soru 2: 120 km’yi 2 saatte alan aracın hızı kaç km/sa’tir? (Birimli oran.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Hız = yol/zaman = 120/2 = 60 km/sa.
Sonuç: 60 km/sa.

Soru 3: 8 ve 12 sayılarının oranını en sade şekilde yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 8/12 = 2/3 (4 ile sadeleştir).
Sonuç: 2:3.

Soru 4: Bir torbada 4 mavi, 6 kırmızı bilye vardır. Mavi bilyelerin kırmızı bilyelere oranı nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
4/6 = 2/3 (2 ile sadeleştir).
Sonuç: 2:3.

Soru 5: 3:5 oranında 80 TL paylaştırılıyor. Küçük pay kaç TL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3k + 5k = 8k = 80 → k=10.
Adım 2: Küçük pay = 3k = 30 TL.
Sonuç: 30 TL.

Soru 6: Bir dikdörtgenin kısa kenarı 4 cm, uzun kenarı 6 cm’dir. Kısa kenarın uzun kenara oranı nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
4/6 = 2/3 (2 ile sadeleştir).
Sonuç: 2:3.

Soru 7: 2 kg elma 12 TL ise 1 kg elma kaç TL’dir? (Oran sabiti.)

📝 Kapsamlı Çözüm
2 kg → 12 TL, 1 kg → 6 TL.
Sonuç: 6 TL.

Soru 8: 5 m kumaş 40 TL ise 3 m kumaş kaç TL’dir? (Doğru orantı.)

📝 Kapsamlı Çözüm
5 m → 40 TL, 1 m → 8 TL, 3 m → 24 TL.
Sonuç: 24 TL.

Soru 9: 12:18 oranını en sade şekilde yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
12/18 = 2/3 (6 ile sadeleştir).
Sonuç: 2:3.

Soru 10: Bir sınıfta 12 kız, 16 erkek vardır. Erkek sayısının kız sayısına oranı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
16/12 = 4/3 (4 ile sadeleştir).
Sonuç: 4:3.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: 3:5 oranında 80 TL iki kişi arasında paylaştırılıyor. Büyük pay kaç TL?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3k+5k=8k=80 → k=10.
Adım 2: Büyük pay = 5k = 50 TL.
Sonuç: 50 TL.

Soru 2: Bir dikdörtgenin kısa kenarının uzun kenara oranı 2/3’tür. Çevresi 50 cm ise alanı kaç cm²?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Kısa=2k, uzun=3k.
Adım 2: Çevre=2(2k+3k)=10k=50 → k=5.
Adım 3: Kısa=10 cm, uzun=15 cm. Alan=10×15=150 cm².
Sonuç: 150 cm².

Soru 3: a/b = 3/4 ve b/c = 2/5 ise a/c oranı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
a/c = (a/b)×(b/c) = (3/4)×(2/5) = 6/20 = 3/10.
Sonuç: 3:10.

Soru 4: Bir ağaç boyu 1,5 m iken gölgesi 2 m geliyor. Aynı anda 3 m boyundaki direğin gölgesi kaç m olur? (Doğru orantı.)

📝 Kapsamlı Çözüm
1,5/2 = 3/x → 1,5x = 6 → x = 4 m.
Sonuç: 4 m.

Soru 5: 2,5 ve 4 sayılarının oranını en sade şekilde yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
2,5/4 = (25/10)/4 = 25/40 = 5/8 (5 ile sadeleştir).
Sonuç: 5:8.

Soru 6: Bir sınıfta kız/erkek oranı 2/3’tür. Kız sayısı 12 ise erkek sayısı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 2/3 = 12/x → 2x = 36 → x = 18.
Sonuç: 18 erkek.

Soru 7: Bir haritada 1 cm, gerçekte 5 km ise 3 cm kaç km’dir? (Ölçek oranı.)

📝 Kapsamlı Çözüm
1 cm → 5 km, 3 cm → 15 km.
Sonuç: 15 km.

Soru 8: 4 kg un ve 6 kg şeker karıştırılıyor. Un/şeker oranı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
4/6 = 2/3 (2 ile sadeleştir).
Sonuç: 2:3.

Soru 9: Bir sınavda 30 sorudan 24’ü doğru, 6’sı yanlıştır. Doğru/Yanlış oranı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
24/6 = 4/1 = 4:1.
Sonuç: 4:1.

Soru 10: 3:4 oranına denk olan iki oran yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
3:4 = 6:8 = 9:12 = 12:16 (her iki terimi aynı sayıyla çarparak).
Sonuç: 6:8 ve 9:12 (örnek).

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: a/b = 3/4 ve b/c = 2/5 ise a/c oranı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
a/c = (a/b)×(b/c) = (3/4)×(2/5) = 6/20 = 3/10.
Sonuç: 3:10.

Soru 2: Bir ağaç boyu 1,5 m iken gölgesi 2 m geliyor. Aynı anda 3 m boyundaki direğin gölgesi kaç m olur? (Doğru orantı.)

📝 Kapsamlı Çözüm
1,5/2 = 3/x → 1,5x = 6 → x = 4 m.
Sonuç: 4 m.

Soru 3: a, b, c sayıları sırasıyla 2,3,4 ile orantılıdır. a+b+c=54 ise en büyük sayı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: a=2k, b=3k, c=4k.
Adım 2: 2k+3k+4k=9k=54 → k=6.
Adım 3: En büyük = 4k = 24.
Sonuç: 24.

Soru 4: 2:3 oranındaki iki sayının toplamı 75 ise küçük sayı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
2k+3k=5k=75 → k=15. Küçük = 2k=30.
Sonuç: 30.

Soru 5: Bir sınıfta kız ve erkek oranı 3:4’tür. Sınıf mevcudu 35 ise kız öğrenci sayısı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
3k+4k=7k=35 → k=5. Kız = 3k=15.
Sonuç: 15.

Soru 6: Bir dikdörtgenin kısa kenarı 8 cm, uzun kenarı 12 cm’dir. Benzer bir dikdörtgenin uzun kenarı 18 cm ise kısa kenarı kaç cm’dir? (Oran sabit.)

📝 Kapsamlı Çözüm
8/12 = x/18 → 8×18 = 12x → 144 = 12x → x = 12 cm.
Sonuç: 12 cm.

Soru 7: a/b = 3/5 ve b/c = 4/3 ise a/c oranı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
a/c = (a/b)×(b/c) = (3/5)×(4/3) = 12/15 = 4/5.
Sonuç: 4:5.

Soru 8: 0,5 ve 2 sayılarının oranını en sade şekilde yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
0,5/2 = (1/2)/2 = 1/4.
Sonuç: 1:4.

Soru 9: Bir işçi 6 günde 120 parça üretiyorsa 10 günde kaç parça üretir? (Doğru orantı.)

📝 Kapsamlı Çözüm
6 gün → 120 parça, 1 gün → 20 parça, 10 gün → 200 parça.
Sonuç: 200 parça.

Soru 10: 3:5 oranında 24 ve 40 sayıları ile orantılı mıdır? (Kontrol.)

📝 Kapsamlı Çözüm
3/5 = 0,6, 24/40 = 0,6. Oranlar eşit olduğu için orantılıdır.
Sonuç: Evet.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Harita ölçekleri: 1:100.000 ölçeğinde 1 cm = 1 km. Haritadaki uzaklık ile gerçek uzaklık arasındaki oran.
Yemek tarifleri: 3 ölçek un, 2 ölçek şeker gibi malzeme oranları. Tarifi 2 katına çıkarmak veya yarıya indirmek.
Yakıt tüketimi: 100 km’de 6 litre benzin tüketen araç, 250 km’de kaç litre harcar? (Doğru orantı.)
Kâr-zarar oranları: Bir ürünün maliyeti ve satış fiyatı arasındaki oran, kâr oranı.
Sınıftaki kız-erkek oranı: Okul istatistiklerinde, nüfus dağılımında.
Karışım oranları: Şekerli su, meyve suyu konsantresi, boya karışımları.
Okul başarı oranları: Sınıf geçme oranı, başarı yüzdesi (oranın yüzde olarak ifadesi).
Alışverişte indirim oranları: %20 indirim, 3/5 fiyat gibi.
Spor: Gol atma oranı, isabet yüzdesi.
LGS İpucu: Oran, 6. sınıfın temel konularındandır ve ilerleyen yıllarda orantı, yüzde, faiz, trigonometri, benzerlik gibi konuların temelini oluşturur. “k” yöntemini kullanarak parçalı dağılım sorularını kolayca çözebilirsin. Birimli oranlarda birim dönüşümüne dikkat et.

📈 8) Cebirsel İfadeler
📌 2. Dönem 2. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Cebirsel İfade Nedir? En az bir bilinmeyen (değişken) içeren matematiksel ifadedir. Örnek: 3x + 5, 2a − b + 4, 7x² − 3x + 1. Değişkenler (x, a, b, y) sayıların yerine kullanılan sembollerdir. Cebirsel ifadeler, gerçek hayat problemlerini matematiksel olarak modellemenin temel aracıdır.

📌 Terim, Katsayı ve Sabit Terim: Bir cebirsel ifadede “+” veya “−” ile ayrılan her bir bölüme terim denir. Her terimdeki sayısal çarpana katsayı, değişken içermeyen terime sabit terim denir. Örnek: 3x + 5y − 2 ifadesinde terimler: 3x, 5y, −2; katsayılar: 3, 5, −2; sabit terim: −2.

📌 Benzer Terimler: Değişkeni ve üssü aynı olan terimlerdir. 3x ile 5x benzer, toplanıp çıkarılabilir: 3x + 5x = 8x. 3x ile 3y benzer değildir (değişkenler farklı). 2x² ile 5x² benzerdir, 2x² ile 3x benzer değildir (üssü farklı). Benzer terimler toplanırken katsayılar toplanır, değişken kısmı aynen yazılır.

📌 Sözel İfadeleri Cebirsel İfadeye Çevirme:
• “Bir sayının 5 fazlası” → x + 5
• “Bir sayının 3 katının 2 eksiği” → 3x – 2
• “Bir sayının yarısının 4 fazlası” → x/2 + 4
• “Ardışık iki sayı” → x ve x + 1
• “Bir sayının karesinin 3 katı” → 3x²
Problemleri doğru okumak ve değişkeni doğru tanımlamak çok önemlidir.

📌 Dağılma Özelliği ve Sadeleştirme: a(b + c) = ab + ac şeklinde parantez açılır. Örnek: 2(x + 3) = 2x + 6. Parantez açıldıktan sonra benzer terimler toplanarak ifade sadeleştirilir. Örnek: 3(x + 2) + 4(x − 1) = 3x + 6 + 4x − 4 = 7x + 2.

📌 Cebirsel İfadelerde Değer Bulma: Değişkene belirli bir sayı verilerek ifadenin değeri hesaplanır. Örnek: 3x + 5 ifadesinde x = 2 için 3·2 + 5 = 11. Değer bulma, denklem çözümünün temelini oluşturur.

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Maaş hesaplama (sabit + saatlik ücret), yol formülleri, alışverişte indirimli fiyat, yaş problemleri, geometrik şekillerin çevre/alan hesapları, sayı problemleri, hız-zaman ilişkileri. Cebirsel ifadeler, günlük hayatta karşılaşılan birçok durumu matematiksel olarak ifade etmek için kullanılır.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Benzer terimleri toplarken katsayıları topla, değişeni aynen yaz. Parantezli ifadelerde dağılma özelliğini kullan. Sözel ifadeyi cebirsel ifadeye çevirirken “bir sayı” → x, “fazlası” → +, “eksiği” → −, “katı” → ×, “yarısı” → /2. Değer bulurken değişkenin yerine verilen sayıyı dikkatlice yaz.

💪 Motivasyon: Cebirsel ifadeler, matematiksel düşünmenin temelidir. Bilinmeyen sayıları sembollerle ifade etmek, denklem kurarak problem çözmeyi sağlar. Maaş hesaplama (sabit+saatlik), yaş problemleri, indirimli fiyat formülleri, geometrik şekillerin çevre/alan hesapları hep cebirsel ifadelerle modellenir. Bu konuyu iyi anlamak, ilerleyen yıllarda denklemler, eşitsizlikler, fonksiyonlar ve polinomlar için vazgeçilmez bir temeldir.

📌 Püf Noktası: “Bir sayının” → x, “Bir sayının yarısı” → x/2, “küpü” → x³. Benzer terimler: değişkeni ve üssü aynı olmalıdır. 3x ile 5x benzer, 3x² ile 5x² benzer, 3x ile 3x² benzer değil. Parantez açarken işaretlere dikkat et: –(x + 2) = –x – 2.

⚠️ Sık Yapılan Hata: Benzer olmayan terimleri toplamaya çalışmak (örnek: 3x + 5y = 8xy yapmak). Dağılma yaparken işaret hatası yapmak (örnek: –2(x – 3) = –2x + 6, –2x – 6 değil). Sözel ifadeyi çevirirken yanlış işlem yapmak (örnek: “3 katının 2 eksiği” → 3x – 2, 3(x – 2) değil). Değer bulurken işlem önceliğini göz ardı etmek.

🧠 Ezberleme İpucu: Benzer terim: aynı değişken, aynı üs. Toplama: katsayıları topla, değişkeni aynen yaz. Dağılma: parantez dışındaki sayıyı içerideki her terimle çarp. Sözel → cebirsel: “sayı”=x, “katı”=×, “fazlası/eksiği”=+/−.

📈 Sınav Taktikleri: Önce sözel ifadeyi doğru oku, değişkeni tanımla. Benzer terimleri topla ve sadeleştir. Değer bulma sorularında değişkenin yerine verilen sayıyı yaz. Problemlerde verilen bilgileri cebirsel ifadeyle modelle. Parantezli ifadelerde dağılmayı unutma.

🔍 Derinlemesine Bakış: Cebirsel ifadeler, matematiğin evrensel dilidir. Bilgisayar bilimlerinde algoritmalar, mühendislikte formüller, ekonomide denklemler hep cebirsel ifadelerle yazılır. Bu konuyu iyi anlamak, ileride denklemler, eşitsizlikler, fonksiyonlar ve polinomlar için sağlam bir zemin hazırlar.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: “Bir sayının 3 katının 4 eksiği” cebirsel ifadesini yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Sayıya x diyelim.
Adım 2: 3 katı → 3x, 4 eksiği → 3x – 4.
Sonuç: 3x – 4.

Soru 2: 5x + 3x – 2x ifadesini sadeleştiriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Katsayıları toplayalım: 5 + 3 – 2 = 6.
Adım 2: x aynen yazılır: 6x.
Sonuç: 6x.

Soru 3: x = 3 için 2x + 5 ifadesinin değeri kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
2×3 + 5 = 6 + 5 = 11.
Sonuç: 11.

Soru 4: 3a + 2b – a + 4b ifadesini sadeleştiriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: a’lar: 3a – a = 2a.
Adım 2: b’ler: 2b + 4b = 6b.
Sonuç: 2a + 6b.

Soru 5: “Bir sayının yarısının 3 fazlası” cebirsel ifadesi nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Sayı x olsun. Yarısı x/2, 3 fazlası x/2 + 3.
Sonuç: x/2 + 3.

Soru 6: 2(x + 3) ifadesini dağılma özelliği ile açınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
2(x + 3) = 2×x + 2×3 = 2x + 6.
Sonuç: 2x + 6.

Soru 7: Bir sayının 2 katının 5 fazlası cebirsel ifadesi nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Sayı x, 2 katı 2x, 5 fazlası 2x + 5.
Sonuç: 2x + 5.

Soru 8: 4x + 3y + 2x – y ifadesini sadeleştiriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
x’ler: 4x + 2x = 6x. y’ler: 3y – y = 2y. Sonuç: 6x + 2y.
Sonuç: 6x + 2y.

Soru 9: “Bir sayının karesinin 3 katının 5 eksiği” cebirsel ifadesi nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Sayı x, karesi x², 3 katı 3x², 5 eksiği 3x² – 5.
Sonuç: 3x² – 5.

Soru 10: x = 4 için 3x – 7 ifadesinin değeri kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
3×4 – 7 = 12 – 7 = 5.
Sonuç: 5.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: 2(x + 3) + 4(2x – 1) cebirsel ifadesini en sade şekilde yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Dağılma: 2x + 6 + 8x – 4.
Adım 2: Benzer terimler: (2x+8x) + (6–4) = 10x + 2.
Sonuç: 10x + 2.

Soru 2: 3a – 2b + 4a + b ifadesini sadeleştiriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
a’lar: 3a+4a=7a, b’ler: –2b+b = –b → 7a – b.
Sonuç: 7a – b.

Soru 3: Bir dikdörtgenin kısa kenarı x cm, uzun kenarı kısa kenarın 2 katından 3 cm fazla ise çevresi kaç cm’dir? x=5 için bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Uzun kenar = 2x + 3.
Adım 2: Çevre = 2(kısa+uzun) = 2(x + 2x+3) = 2(3x+3) = 6x+6.
Adım 3: x=5 → 6×5+6=30+6=36 cm.
Sonuç: 36 cm.

Soru 4: 5x – 3(2x – 1) ifadesini sadeleştiriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Dağılma: –3(2x–1) = –6x + 3.
Adım 2: 5x – 6x + 3 = –x + 3.
Sonuç: –x + 3.

Soru 5: x = –2 için 3x² – 2x + 1 ifadesinin değeri kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
3(–2)² – 2(–2) + 1 = 3×4 + 4 + 1 = 12 + 4 + 1 = 17.
Sonuç: 17.

Soru 6: 2x + 3y – x + 2y – 5 ifadesini sadeleştiriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
x’ler: 2x–x=x, y’ler: 3y+2y=5y, sabit: –5. Sonuç: x + 5y – 5.
Sonuç: x + 5y – 5.

Soru 7: 2(a – 3) + 3(a + 1) – 4 ifadesini sadeleştiriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 2a–6 + 3a+3 – 4.
Adım 2: 2a+3a=5a, –6+3–4= –7. Sonuç: 5a – 7.
Sonuç: 5a – 7.

Soru 8: Bir üçgenin kenarları x cm, 2x+1 cm, 3x–2 cm ise çevresi kaç cm’dir? x=4 için bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Çevre = x + (2x+1) + (3x–2) = 6x – 1.
Adım 2: x=4 → 6×4–1=24–1=23 cm.
Sonuç: 23 cm.

Soru 9: x = 2, y = –1 için 3x²y – 2xy² + 4x ifadesinin değeri kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3x²y = 3×4×(–1) = –12.
Adım 2: –2xy² = –2×2×1 = –4.
Adım 3: 4x = 8. Toplam: –12 –4 + 8 = –8.
Sonuç: –8.

Soru 10: “Bir sayının 3 katının 4 eksiği ile aynı sayının yarısının 2 fazlasının toplamını” cebirsel ifadeyle yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Sayı x olsun. 3 katının 4 eksiği = 3x – 4. Yarısının 2 fazlası = x/2 + 2. Toplam = 3x – 4 + x/2 + 2 = 3x + x/2 – 2 = (7x/2) – 2.
Sonuç: (7x/2) – 2.

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: 3(x – 2) – 2(2x + 1) + 5 ifadesini sadeleştiriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3x–6 –4x–2 +5.
Adım 2: x’ler: 3x–4x = –x. Sabitler: –6–2+5 = –3. Sonuç: –x – 3.
Sonuç: –x – 3.

Soru 2: x = 3 için 2x³ – 3x² + 4x – 5 ifadesinin değeri kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
2×27 – 3×9 + 4×3 – 5 = 54 – 27 + 12 – 5 = 34.
Sonuç: 34.

Soru 3: 2x – 3y = 7 ve x + y = 2 ise x ve y kaçtır? (Cebirsel ifade kullanarak.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: x+y=2 → y=2–x.
Adım 2: 2x – 3(2–x)=7 → 2x –6 +3x =7 → 5x=13 → x=13/5=2,6.
Adım 3: y = 2 – 13/5 = (10–13)/5 = –3/5 = –0,6.
Sonuç: x=13/5, y=–3/5.

Soru 4: Bir sayının 2 katının 5 fazlası ile 3 katının 2 eksiğinin toplamı 53 ise sayı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Sayı x olsun. (2x+5) + (3x–2) = 53.
Adım 2: 5x+3 = 53 → 5x=50 → x=10.
Sonuç: 10.

Soru 5: (x+3)² = x² + 6x + 9 özdeşliğini kullanarak (x+3)² ifadesini açınız. (Cebirsel ifade açılımı.)

📝 Kapsamlı Çözüm
(x+3)² = x² + 2·x·3 + 3² = x² + 6x + 9.
Sonuç: x² + 6x + 9.

Soru 6: (2x – 1)² ifadesini açınız. (Cebirsel ifade açılımı.)

📝 Kapsamlı Çözüm
(2x–1)² = (2x)² – 2·(2x)·1 + 1² = 4x² – 4x + 1.
Sonuç: 4x² – 4x + 1.

Soru 7: x = –2, y = 3 için 2x²y – 3xy² + 5x ifadesinin değeri kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 2x²y = 2×4×3 = 24.
Adım 2: –3xy² = –3×(–2)×9 = –3×(–18)=54.
Adım 3: 5x = –10. Toplam: 24 + 54 – 10 = 68.
Sonuç: 68.

Soru 8: 3x – 2(2x – 3) = 5 – (x – 1) denkleminin çözümünü bulunuz. (Cebirsel ifade kullanarak.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Sol: 3x – 4x + 6 = –x + 6. Sağ: 5 – x + 1 = 6 – x.
Adım 2: –x+6 = 6–x → her iki taraf eşit, bu bir özdeşliktir (tüm x’ler için doğru).
Sonuç: Çözüm kümesi tüm reel sayılar (R).

Soru 9: Bir dikdörtgenin uzun kenarı, kısa kenarının 2 katından 3 cm fazladır. Çevresi 42 cm ise kısa kenar kaç cm’dir? (Cebirsel ifadeyle modelleyiniz.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Kısa kenar = x, uzun kenar = 2x + 3.
Adım 2: Çevre = 2(x + 2x+3) = 2(3x+3) = 6x+6 = 42.
Adım 3: 6x = 36 → x = 6 cm.
Sonuç: 6 cm.

Soru 10: 2x + 5 ile 3x – 2 cebirsel ifadelerinin toplamı, farkı ve çarpımını yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm
Toplam: (2x+5)+(3x–2) = 5x+3.
Fark: (2x+5)–(3x–2) = 2x+5–3x+2 = –x+7.
Çarpım: (2x+5)(3x–2) = 6x² –4x +15x –10 = 6x² +11x –10.
Sonuç: Toplam=5x+3, Fark=–x+7, Çarpım=6x²+11x–10.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Maaş hesaplama: Sabit maaş + saatlik ücret × çalışma saati (M = a + b·x).
Yaş problemleri: Bir kişinin yaşı x, diğerinin yaşı 2x–3, 4 yıl sonraki yaşları toplamı gibi.
İndirimli fiyat: Bir ürünün fiyatı x, %20 indirim → 0,8x.
Geometrik şekiller: Dikdörtgenin çevresi 2(x+y), alanı x·y.
Sayı problemleri: “Bir sayının 2 katının 5 fazlası” gibi ifadelerle problemler.
Alışveriş: Bir ürünün fiyatı ve KDV dahil fiyatı (1,18x).
Ölçü birimleri: Metre, kilogram gibi birimlerle yapılan hesaplamalar.
Hız problemleri: Yol = hız × zaman (x = v·t).
LGS İpucu: Cebirsel ifadeler, 6. sınıfın temel konularındandır ve ilerleyen yıllarda denklemler, eşitsizlikler, fonksiyonlar ve polinomlar için vazgeçilmez bir temel oluşturur. Dağılma özelliği ve benzer terimleri toplama becerisi çok önemlidir.

📊 9) Veri Toplama ve Değerlendirme
📌 2. Dönem 2. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: ORTA 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Veri Toplama Süreci:
• Araştırma sorusu: Veri toplamaya yönelik net ve ölçülebilir soru belirlenir. Örnek: “Sınıfımızdaki öğrencilerin en sevdiği renk nedir?”
• Veri toplama yöntemleri: Anket (soru formu), gözlem (doğrudan izleme), deney (kontrollü ortam), mevcut kaynaklardan yararlanma.
• Veri düzenleme: Toplanan veriler sıklık (frekans) tablosu ile düzenlenir. Her değerin kaç kez tekrarlandığı gösterilir.
• Veri görselleştirme: Sütun grafiği, şekil grafiği (piktogram), çizgi grafiği, daire grafiği gibi grafiklerle veriler görsel olarak sunulur.

📌 Merkezi Eğilim Ölçüleri: Veri grubunun “merkezini” gösteren değerlerdir.
• Aritmetik ortalama: Verilerin toplamının veri sayısına bölümü. Aykırı değerlerden etkilenir.
• Medyan (ortanca): Veriler küçükten büyüğe sıralandığında ortadaki değer. Veri sayısı tek ise ortadaki, çift ise ortadaki iki sayının ortalaması. Aykırı değerlerden etkilenmez (daha sağlam).
• Mod (tepe değer): En çok tekrar eden değer. Birden fazla olabilir veya hiç olmayabilir. Kategorik veriler için kullanışlıdır.

📌 Yayılım Ölçüsü (Açıklık): Verilerin ne kadar dağıldığını gösterir.
• Açıklık: En büyük değer − en küçük değer. Basit ama aykırı değerlere duyarlıdır.

📌 Grafik Türleri:
• Sütun grafiği: Kategorik veya sayısal verileri karşılaştırmak için kullanılır.
• Çizgi grafiği: Zaman içindeki değişimi göstermek için kullanılır.
• Daire grafiği: Parçaların bütüne oranını göstermek için kullanılır. Dilim açısı = (veri/toplam) × 360°, yüzde = (veri/toplam) × 100.
• Şekil grafiği (piktogram): Verilerin sembollerle gösterildiği grafiktir. Her sembol belirli sayıda veriyi temsil eder.

📌 Veri Analizinde Dikkat Edilecekler:
• Ortalama, medyan ve mod farklı bilgiler verir; hangisinin kullanılacağı soruya bağlıdır.
• Aykırı değerler (ortalamadan çok uzak olan değerler) ortalamayı bozabilir; bu durumda medyan daha güvenilirdir.
• Grafik okurken eksen etiketlerine ve ölçeklere dikkat edilmelidir.
• Daire grafiğinde yüzdelerin toplamı %100, açıların toplamı 360° olmalıdır.

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Sınav not ortalamaları, hava durumu verileri, anket sonuçları, satış grafikleri, nüfus istatistikleri, maaş dağılımları, okul başarı analizleri, sağlık verileri (boy-kilo), spor istatistikleri, ekonomik göstergeler.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Ortalama = toplam / sayı. Medyan = sıralı verinin ortası (tek sayıda direkt ortadaki, çift sayıda ortadaki iki sayının ortalaması). Mod = en çok tekrar eden. Açıklık = max − min. Daire grafiğinde açı = (veri/toplam)×360°, yüzde = (veri/toplam)×100%. Grafik okurken eksenlere ve ölçeklere dikkat et.

💪 Motivasyon: Sınav notlarının ortalamasını hesaplamak, hava durumu verilerini incelemek, anket sonuçlarını yorumlamak veri analizidir. Bu konuyu iyi anlamak, istatistik, bilimsel araştırma, iş dünyası ve günlük karar verme süreçlerinde çok işe yarar.

📌 Püf Noktası: Medyan hesaplarken sıralamayı unutma! Ortalama tek başına yanıltıcı olabilir, medyan ve mod ile birlikte yorumla. Daire grafiğinde açı ile yüzde arasındaki farkı bil (açı 360°, yüzde 100° üzerinden). Açıklık verilerin ne kadar dağıldığını gösterir.

⚠️ Sık Yapılan Hata: Medyan hesaplarken sıralamayı unutmak. Ortalama hesaplarken veri sayısını yanlış almak. Daire grafiğinde açı hesaplarken orantıyı yanlış kurmak. Mod hesaplarken en çok tekrar edeni bulamamak. Aykırı değerlerin ortalamayı etkilediğini göz ardı etmek.

🧠 Ezberleme İpucu: Ortalama = toplam / bölüm. Medyan = ortadaki (sıralı). Mod = en çok. Açıklık = max − min. Daire grafiğinde açı = (veri/toplam)×360. Yüzde = (veri/toplam)×100. Sütun grafiğinde sütun yüksekliği frekansı gösterir.

📈 Sınav Taktikleri: Önce verileri sırala. Ortalama, medyan, mod ve açıklığı bul. Grafik sorusunda eksenlere ve ölçeklere dikkat et. Daire grafiğinde orantı kur. Veri yorumlama sorularında şıkları mantıkla kontrol et.

🔍 Derinlemesine Bakış: Veri analizi, istatistiğin temelidir. Günümüzde veri bilimi, yapay zeka, makine öğrenmesi, büyük veri analitiği hep istatistiksel yöntemlere dayanır. Bu konuyu iyi anlamak, geleceğin mesleklerinde büyük avantaj sağlar. Ayrıca eleştirel düşünme ve veri okuryazarlığı açısından da çok önemlidir.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: 5, 7, 9, 12, 15 sayılarının aritmetik ortalaması kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Toplam = 5+7+9+12+15 = 48.
Adım 2: Veri sayısı = 5.
Adım 3: Ortalama = 48/5 = 9,6.
Sonuç: 9,6.

Soru 2: 3, 5, 5, 7, 9 veri grubunun modu ve medyanı nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Veriler sıralı: 3, 5, 5, 7, 9.
Adım 2: Mod = en çok tekrar eden = 5 (2 kez).
Adım 3: Medyan = ortadaki = 5 (3. eleman).
Sonuç: Mod=5, Medyan=5.

Soru 3: 10, 20, 30, 40, 50 verilerinin açıklığı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: En büyük = 50, en küçük = 10.
Adım 2: Açıklık = 50 − 10 = 40.
Sonuç: 40.

Soru 4: Daire grafiğinde bir dilimin merkez açısı 90° ise bu dilim tüm verilerin yüzde kaçını temsil eder?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Yüzde = (90/360) × 100 = 25%.
Sonuç: %25.

Soru 5: 4, 6, 8, 10, 12 verilerinin aritmetik ortalaması kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Toplam = 4+6+8+10+12 = 40, veri sayısı = 5. Ortalama = 40/5 = 8.
Sonuç: 8.

Soru 6: 5, 7, 9, 11, 13 veri grubunun medyanı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Sıralı veriler: 5, 7, 9, 11, 13. Medyan = 9 (3. eleman).
Sonuç: 9.

Soru 7: 2, 4, 6, 8, 10, 12 verilerinin açıklığı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Açıklık = 12 − 2 = 10.
Sonuç: 10.

Soru 8: Bir veri grubunun modu nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Mod, bir veri grubunda en çok tekrar eden değerdir.
Sonuç: En çok tekrar eden değer.

Soru 9: 15, 20, 25, 30, 35 veri grubunun aritmetik ortalaması kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Toplam = 15+20+25+30+35 = 125, veri sayısı = 5. Ortalama = 125/5 = 25.
Sonuç: 25.

Soru 10: 1, 2, 3, 4, 5, 6 verilerinin medyanı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Sıralı veriler: 1,2,3,4,5,6 (6 eleman, çift). Medyan = (3+4)/2 = 3,5.
Sonuç: 3,5.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: Bir sınıftaki notlar: 45, 60, 70, 70, 85, 90. Bu verilerin açıklığı ve ortalaması nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Açıklık = 90 − 45 = 45.
Adım 2: Toplam = 45+60+70+70+85+90 = 420, veri sayısı = 6. Ortalama = 420/6 = 70.
Sonuç: Açıklık=45, Ortalama=70.

Soru 2: 12, 15, 18, 20, 22, x verilerinin ortalaması 19 ise x kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Toplam = 12+15+18+20+22+x = 87+x. Veri sayısı = 6.
Adım 2: (87+x)/6 = 19 → 87+x = 114 → x = 27.
Sonuç: 27.

Soru 3: Bir veri grubunun açıklığı 25 ve en büyük değeri 42 ise en küçük değer kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
42 − min = 25 → min = 17.
Sonuç: 17.

Soru 4: 5, 7, 9, 11, 13, 15 verilerinin medyanı ve açıklığı nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Sıralı (zaten sıralı). Medyan = (9+11)/2 = 10. Açıklık = 15−5=10.
Sonuç: Medyan=10, Açıklık=10.

Soru 5: Daire grafiğinde bir dilimin merkez açısı 72° ise bu dilim tüm verilerin yüzde kaçını temsil eder?

📝 Kapsamlı Çözüm
(72/360)×100 = 20%.
Sonuç: %20.

Soru 6: 10, 20, 30, 40, 50 veri grubuna 100 eklenirse ortalama nasıl değişir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Eski ortalama = (10+20+30+40+50)/5 = 30. Yeni ortalama = (10+20+30+40+50+100)/6 = 250/6 ≈ 41,67. Ortalama artar (yaklaşık 11,67 artar).
Sonuç: Artar (30 → 41,67).

Soru 7: 8, 10, 12, 14, 16, 18 verilerinin ortalaması, medyanı ve modu nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Ortalama = (8+10+12+14+16+18)/6 = 78/6 = 13. Medyan = (12+14)/2 = 13. Mod yok (tüm değerler farklı).
Sonuç: Ortalama=13, Medyan=13, Mod=yok.

Soru 8: 12, 14, 16, 18, 20 veri grubunun modu nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Tüm değerler farklı, mod yok.
Sonuç: Mod yok.

Soru 9: Daire grafiğinde üç dilimin merkez açıları 120°, 150°, 90°’dir. Bu dilimlerin yüzdeleri nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
120/360 = 1/3 → %33,33; 150/360 = 5/12 → %41,67; 90/360 = 1/4 → %25.
Sonuç: %33,33, %41,67, %25.

Soru 10: Bir okulda 8. sınıf öğrencilerinin boy uzunlukları (cm): 150, 155, 160, 165, 170, 175, 180. Bu verilerin ortalaması ve açıklığı nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Toplam = 150+155+160+165+170+175+180 = 1155, veri sayısı = 7. Ortalama = 1155/7 = 165. Açıklık = 180−150 = 30.
Sonuç: Ortalama=165, Açıklık=30.

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: 30, 45, 50, 60, 60, 75, 80, 85, 90, 100 için ortalama, medyan, mod ve açıklığı bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Toplam = 675, veri sayısı = 10 → Ortalama = 67,5. Sıralı veriler. Medyan = (60+75)/2 = 67,5. Mod = 60 (2 kez). Açıklık = 100−30 = 70.
Sonuç: Ort=67,5, Med=67,5, Mod=60, Aç=70.

Soru 2: Bir veri grubunun aritmetik ortalaması 12, medyanı 10, açıklığı 15 ise veri sayısı en az kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
5, 10, 10, 15, 20 → ortalama 12, medyan 10, açıklık 15. 5 veri ile mümkün. 4 veri ile mümkün değil. En az 5 veri.
Sonuç: 5.

Soru 3: 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70 verilerine 1000 eklendiğinde ortalama, medyan ve mod nasıl değişir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Eski ortalama = 40, medyan = 40, mod yok. 1000 eklendiğinde yeni ortalama = (280+1000)/8 = 160 (çok artar). Medyan = (40+50)/2 = 45 (az artar). Mod yok.
Sonuç: Ortalama çok artar, medyan az artar, mod yok.

Soru 4: Daire grafiğinde 3 kategorinin verileri 120, 180, 60’tır. Her bir kategorinin merkez açısı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Toplam = 360. Açılar: 120/360×360=120°, 180/360×360=180°, 60/360×360=60°.
Sonuç: 120°, 180°, 60°.

Soru 5: Bir veri grubunun ortalaması 25, standart sapması 4’tür (6. sınıf düzeyinde standart sapma kullanılmaz, ama giriş olarak). Hangi değerler ortalamanın 1 standart sapma içinde kalır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Aralık = 25−4 = 21 ile 25+4 = 29 arası. Yani 21 ile 29 arasındaki değerler.
Sonuç: [21, 29] arası.

Soru 6: Bir sınıfta 20 öğrencinin not ortalaması 70’tir. Kız öğrencilerin ortalaması 75, erkek öğrencilerin ortalaması 65 ise kız ve erkek öğrenci sayısı kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Kız sayısı K, erkek sayısı E olsun. K+E=20. Toplam not = 70×20=1400. 75K+65E=1400. E=20−K → 75K+65(20−K)=1400 → 75K+1300−65K=1400 → 10K=100 → K=10, E=10.
Sonuç: 10 kız, 10 erkek.

Soru 7: 4, 6, 8, 10, 12, 14 veri grubuna 20 eklendiğinde ortanca nasıl değişir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Eski medyan = (8+10)/2 = 9. Yeni sıralı: 4,6,8,10,12,14,20 → medyan = 10 (7 eleman, 4. sırada). Medyan 9’dan 10’a çıkar.
Sonuç: 9’dan 10’a çıkar.

Soru 8: Daire grafiğinde A kategorisi %40, B kategorisi %30, C kategorisi %20, D kategorisi %10 ise her bir kategorinin merkez açısı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
A: %40 → 0,4×360 = 144°. B: %30 → 108°. C: %20 → 72°. D: %10 → 36°.
Sonuç: 144°, 108°, 72°, 36°.

Soru 9: Bir veri grubunda 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21 sayıları var. Bu verilerin medyanı, modu ve açıklığı nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Sıralı, 10 veri. Medyan = (11+13)/2 = 12. Mod yok (hepsi farklı). Açıklık = 21−3=18.
Sonuç: Medyan=12, Mod=yok, Açıklık=18.

Soru 10: Bir sınıftaki öğrencilerin notları: 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100. Bu verilerin açıklığı ve ortalaması arasındaki fark kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Ortalama = (40+50+60+70+80+90+100)/7 = 490/7 = 70. Açıklık = 100−40 = 60. Fark = 70−60 = 10.
Sonuç: 10.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Sınav not ortalamaları: Bir sınıfın başarı durumunu değerlendirmek için kullanılır.
Hava durumu verileri: Aylık sıcaklık ortalamaları, yağış miktarları.
Anket sonuçları: Bir ürünün tercih edilme oranı, siyasi eğilimler.
Satış grafikleri: Bir mağazanın aylık satış rakamları, büyüme/azalma trendleri.
Nüfus istatistikleri: Bir şehrin nüfus artışı, yaş grupları dağılımı.
Maaş dağılımları: Bir şirketteki çalışanların maaş ortalamaları.
Okul başarı analizleri: LGS sonuçlarının okul bazında değerlendirilmesi.
Sağlık verileri: Boy-kilo ortalamaları, hastalık görülme sıklığı.
Spor istatistikleri: Futbolda atılan gol sayıları, basketbolda sayı ortalamaları.
Ekonomik göstergeler: Enflasyon oranları, işsizlik verileri.
LGS İpucu: Veri analizi sorularında ortalama, medyan, mod ve açıklık sıkça sorulur. Grafik okuma ve yorumlama becerisi önemlidir. Daire grafiğinde açı ve yüzde hesaplamalarına dikkat et.

📐 10) Açılar
📌 1. Dönem 1. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Açı Nedir? Başlangıç noktaları aynı olan iki ışının birleşimine açı denir. Açılar derece (°) cinsinden ölçülür. Bir tam çember 360°’dir. Açı ölçüsü 0° ile 360° arasında değişir. Açılar, günlük hayatta ve geometride en temel kavramlardan biridir.

📌 Açı Çeşitleri (Ölçülerine Göre):
• Dar açı: 0° ile 90° arası (örn: 45°, 60°)
• Dik açı: Tam 90° (örn: kare köşesi, dikdörtgen köşesi)
• Geniş açı: 90° ile 180° arası (örn: 120°, 150°)
• Doğru açı: Tam 180° (düz bir çizgi)
• Tam açı: Tam 360° (bir tam tur)

📌 Tümler ve Bütünler Açılar:
• Tümler açılar: Toplamları 90° olan iki açıdır. Örnek: 30° ile 60° tümlerdir.
• Bütünler açılar: Toplamları 180° olan iki açıdır. Örnek: 110° ile 70° bütünlerdir.
• Tümler ve bütünler bulunurken verilen açı 90’dan veya 180’den çıkarılır.

📌 Komşu, Ters ve Komşu Bütünler Açılar:
• Komşu açılar: Aynı köşeye sahip ve bir kolu ortak olan açılardır.
• Ters açılar: Kesişen iki doğrunun oluşturduğu karşılıklı açılardır. Ters açılar eşittir (birbirine eşit).
• Komşu bütünler açılar: Komşu olan ve toplamları 180° olan açılardır.

📌 Açıortay: Bir açıyı iki eşit parçaya bölen ışına açıortay denir. Açıortay üzerindeki her nokta, açının kollarına eşit uzaklıktadır. Açıortay, açı ölçüsünü iki eşit parçaya ayırır.

📌 Üçgenin İç ve Dış Açıları:
• Bir üçgenin iç açıları toplamı 180°’dir.
• Bir üçgenin bir dış açısı, kendisine komşu olmayan iki iç açının toplamına eşittir.
• Üçgenin dış açıları toplamı 360°’dir.

📌 Çokgenlerin İç Açıları (Giriş): Bir n kenarlı çokgenin iç açıları toplamı (n−2)·180° formülü ile bulunur. Örnek: Dörtgen (4 kenar) → (4−2)·180° = 360°. Beşgen → (5−2)·180° = 540°. Bu formül, ilerleyen yıllarda sıkça kullanılacaktır.

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Açı bilgisi, mimari (bina tasarımı), inşaat (duvar köşeleri), mühendislik (köprü kirişleri), saat (akrep-yelkovan arası açı), trafik (yol kavşakları), sanat (perspektif çizim), spor (atış açıları), günlük hayat (mobilya montajı, harita okuma) gibi birçok alanda kullanılır.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Tümler için 90’dan, bütünler için 180’den çıkar. Ters açılar eşittir. Komşu bütünler açıların toplamı 180°’dir. Bir üçgenin iç açıları toplamı 180°’dir. Çokgen iç açıları toplamı formülünü ezberle: (n−2)·180°.

💪 Motivasyon: İnşaat, mimari, harita okuma, saat yelkovan-akrep açıları, trafik levhaları, mobilya montajı. Açı bilgisi, günlük hayatta en çok kullanılan geometri konularından biridir. Bir binanın duvarlarının dik olup olmadığını kontrol etmek, bir mobilyanın düzgün durmasını sağlamak, bir aracın dönüş açısını hesaplamak hep açı bilgisi gerektirir.

📌 Püf Noktası: Tümler ve bütünlerde toplamı verilen açıdan çıkarma yap. Ters açılar her zaman eşittir. Üçgenin dış açısı, kendisine komşu olmayan iki iç açının toplamına eşittir. Açıortay açıyı iki eşit parçaya böler.

⚠️ Sık Yapılan Hata: Tümler ve bütünleri karıştırmak (tümler 90°, bütünler 180°). Ters açıları yanlış eşleştirmek. Üçgenin dış açısını yanlış hesaplamak. Çokgen iç açıları toplamı formülünde n’yi yanlış almak.

🧠 Ezberleme İpucu: Tümler = 90−a, Bütünler = 180−a. Ters açı → eşit. Üçgen iç açıları toplamı = 180. Çokgen: (n−2)·180. Açı çeşitleri: Dar < 90, Dik = 90, Geniş > 90, Doğru = 180, Tam = 360.

📈 Sınav Taktikleri: Önce açı türünü belirle (dar, dik, geniş). Tümler/bütünler sorusunda toplamdan çıkar. Ters açı sorusunda eşitliği kullan. Üçgen sorusunda iç açılar toplamını kullan. Bilinmeyen açı için denklem kur.

🔍 Derinlemesine Bakış: Açılar, geometrinin temel yapı taşlarından biridir. Öklid geometrisi, açılar üzerine kuruludur. İlerleyen yıllarda trigonometri, analitik geometri, vektörler, fizik (kuvvetlerin bileşkesi), mühendislik (yapı statik) gibi birçok alanda açı kavramı kullanılır. Ayrıca açılar, sanatta perspektif ve orantı, mimaride estetik ve işlevsellik için kritik öneme sahiptir.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: 35°’nin tümleri ve bütünleri kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Tümler = 90 − 35 = 55°.
Adım 2: Bütünler = 180 − 35 = 145°.
Sonuç: 55° ve 145°.

Soru 2: Dar açıya örnek veriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Dar açı 0° ile 90° arasıdır. Örnek: 45°, 30°, 60°.
Sonuç: 45° (veya 30°, 60°).

Soru 3: 120°’lik açı hangi açı çeşidine girer?

📝 Kapsamlı Çözüm
120° > 90° ve < 180° olduğu için geniş açıdır.
Sonuç: Geniş açı.

Soru 4: Dik açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Dik açı = 90°.
Sonuç: 90°.

Soru 5: Tümler iki açıdan biri 25° ise diğeri kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Tümler açılar toplamı 90° olduğundan diğer açı = 90 − 25 = 65°.
Sonuç: 65°.

Soru 6: Bütünler iki açıdan biri 110° ise diğeri kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Bütünler açılar toplamı 180° olduğundan diğer açı = 180 − 110 = 70°.
Sonuç: 70°.

Soru 7: Doğru açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Doğru açı = 180°.
Sonuç: 180°.

Soru 8: Bir üçgenin iki açısı 40° ve 70° ise üçüncü açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Üçgen iç açıları toplamı 180°’dir. Üçüncü açı = 180 − 40 − 70 = 70°.
Sonuç: 70°.

Soru 9: Kare kaç derecelik açılardan oluşur?

📝 Kapsamlı Çözüm
Karenin tüm iç açıları 90°’dir.
Sonuç: 90°.

Soru 10: 0° ile 90° arasındaki açılara ne ad verilir?

📝 Kapsamlı Çözüm
0° ile 90° arasındaki açılara dar açı denir.
Sonuç: Dar açı.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: Kesişen iki doğrunun oluşturduğu açılardan biri 40° ise diğer tüm açıları bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Ters açı = 40°.
Adım 2: Komşu bütünler = 180 − 40 = 140°.
Adım 3: Diğer ters açı = 140°.
Sonuç: 40°, 140°, 140°.

Soru 2: İki açı tümlerdir. Biri diğerinin 4 katı ise küçük açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Küçük açı = x, büyük açı = 4x.
Adım 2: x + 4x = 90 → 5x = 90 → x = 18°.
Sonuç: 18°.

Soru 3: Bütünler iki açıdan biri diğerinin 2 katı ise küçük açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Küçük = x, büyük = 2x.
Adım 2: x+2x=180 → 3x=180 → x=60°.
Sonuç: 60°.

Soru 4: Bir üçgenin iç açıları 2x, 3x, 4x ise en büyük açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 2x+3x+4x=9x=180 → x=20.
Adım 2: En büyük açı = 4x = 80°.
Sonuç: 80°.

Soru 5: Bir üçgenin dış açılarından biri 120° ise, bu açıya komşu olmayan iki iç açının toplamı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Bir dış açı, kendisine komşu olmayan iki iç açının toplamına eşittir. Toplam = 120°.
Sonuç: 120°.

Soru 6: Kesişen iki doğrunun oluşturduğu açılardan biri 3x, diğeri 2x ise x kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Komşu bütünler açılar toplamı 180°’dir.
Adım 2: 3x+2x=180 → 5x=180 → x=36°.
Sonuç: 36°.

Soru 7: Bir dörtgenin iç açıları toplamı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
(n−2)·180° formülünde n=4 → (4−2)·180 = 2×180 = 360°.
Sonuç: 360°.

Soru 8: Bir beşgenin iç açıları toplamı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
(5−2)·180 = 3×180 = 540°.
Sonuç: 540°.

Soru 9: Açıortay ne demektir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Açıortay, bir açıyı iki eşit parçaya bölen ışındır.
Sonuç: Açıyı iki eşit parçaya bölen ışın.

Soru 10: Komşu bütünler açıların toplamı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Komşu bütünler açıların toplamı 180°’dir.
Sonuç: 180°.

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: Bütünler iki açıdan biri diğerinin 5 katından 30° eksik. Küçük açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Küçük = x, büyük = 5x − 30.
Adım 2: x + (5x − 30) = 180 → 6x − 30 = 180 → 6x = 210 → x = 35°.
Sonuç: 35°.

Soru 2: Tümler iki açıdan biri diğerinin 2 katından 15° fazla ise büyük açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Küçük = x, büyük = 2x + 15.
Adım 2: x + 2x + 15 = 90 → 3x = 75 → x = 25.
Adım 3: Büyük = 2×25 + 15 = 65°.
Sonuç: 65°.

Soru 3: Bir üçgenin iç açıları 2x, 5x, 7x şeklinde orantılıdır. En büyük açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 2x+5x+7x=14x=180 → x=90/7 ≈ 12,857.
Adım 2: En büyük = 7x = 7×90/7 = 90°.
Sonuç: 90° (dik üçgen).

Soru 4: Bir dış açısı 72° olan düzgün çokgen kaç kenarlıdır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Düzgün çokgende dış açı = 360°/n.
Adım 2: 72 = 360/n → n = 5 (beşgen).
Sonuç: 5.

Soru 5: Bir üçgenin bir dış açısı 130° ve diğer iki dış açısı eşit ise eşit dış açılar kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Dış açılar toplamı 360°’dir.
Adım 2: 130 + 2x = 360 → 2x = 230 → x = 115°.
Sonuç: 115°.

Soru 6: Bir saat 3:00’ı gösterdiğinde akrep ve yelkovan arasındaki açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Saat 3’te akrep 3’te, yelkovan 12’dedir. Aralarındaki fark 3 saat dilimi. Her saat dilimi 30° olduğundan açı = 3×30 = 90°.
Sonuç: 90°.

Soru 7: Bir çokgenin iç açıları toplamı 900° ise kaç kenarlıdır?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: (n−2)·180 = 900 → n−2 = 5 → n=7 (yedigen).
Sonuç: 7.

Soru 8: Bir açının bütünleri, tümlerinin 4 katıdır. Bu açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Açı x olsun. Tümleri = 90−x, Bütünleri = 180−x.
Adım 2: 180−x = 4(90−x) → 180−x = 360−4x → 3x = 180 → x = 60°.
Sonuç: 60°.

Soru 9: Bir üçgenin iç açıları 3, 4, 5 ile orantılıdır. En küçük açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
3k+4k+5k=12k=180 → k=15. En küçük = 3×15=45°.
Sonuç: 45°.

Soru 10: Tümler iki açıdan birinin ölçüsü, diğerinin 3 katından 10° fazladır. Büyük açıyı bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Küçük = x, büyük = 3x + 10.
Adım 2: x + 3x + 10 = 90 → 4x = 80 → x = 20.
Adım 3: Büyük = 3×20 + 10 = 70°.
Sonuç: 70°.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Mobilya montajı: Dolapların, masaların ve rafların dik açılarla birleştirilmesi.
İnşaat: Duvarların dikliği, çatı eğimleri, merdiven açıları.
Mimari: Bina tasarımlarında estetik ve işlevsellik için açılar.
Saat: Akrep ve yelkovan arasındaki açıyı hesaplamak.
Trafik: Yol kavşaklarındaki dönüş açıları, trafik levhaları.
Harita okuma: Yön bulma, pusula açıları.
Spor: Futbolda şut açısı, basketbolda atış açısı.
Sanat: Perspektif çizimler, resimde kompozisyon.
Mühendislik: Köprü kirişleri, makine parçaları.
LGS İpucu: Açılar, 6. sınıfın temel konularındandır ve ilerleyen yıllarda geometri, trigonometri, analitik geometri gibi konuların temelini oluşturur. Tümler, bütünler, ters açılar, üçgen iç açıları toplamı sıkça sorulur. Açıortay ve çokgen iç açıları da önemlidir.

📏 11) Alan Ölçme
📌 2. Dönem 2. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Alan Kavramı: Bir şeklin kapladığı düzlem büyüklüğüne alan denir. Alan, birim karelerle ölçülür. Temel alan birimi metrekare (m²)’dir. Santimetrekare (cm²), kilometrekare (km²) de kullanılır. Arazi ölçüleri: 1 ar = 100 m², 1 dekar (dönüm) = 1000 m², 1 hektar = 10.000 m².

📌 Paralelkenarın Alanı: Paralelkenarın alanı, taban uzunluğu ile bu tabana ait yüksekliğin çarpımına eşittir.
• Alan = Taban × Yükseklik (A = a × h).
• Yükseklik, tabana dik olan uzaklıktır.
• Paralelkenar, kenarlarından biri taban alınarak dikdörtgene dönüştürülebilir; bu nedenle alanı dikdörtgen ile aynı formülle hesaplanır.

📌 Üçgenin Alanı: Bir üçgenin alanı, taban uzunluğu ile bu tabana ait yüksekliğin çarpımının yarısına eşittir.
• Alan = (Taban × Yükseklik) / 2 (A = (a × h) / 2).
• Her üçgen, bir paralelkenarın yarısı olarak düşünülebilir.
• Dik üçgende, dik kenarlar birbirinin tabanı ve yüksekliğidir.
• Üçgenin yüksekliği, taban ile karşı köşe arasındaki dik uzaklıktır.

📌 Dikdörtgen ve Karenin Alanı (Hatırlatma):
• Dikdörtgen alanı = uzun kenar × kısa kenar (A = a × b).
• Kare alanı = kenar × kenar (A = a²).
• Bu temel alan formülleri, daha karmaşık şekillerin alanını bulmada yardımcıdır.

📌 Yükseklik Çizme: Bir şeklin alanını hesaplamak için tabana ait yüksekliği doğru belirlemek çok önemlidir. Yükseklik, tabana dik olan doğru parçasıdır. Paralelkenarda yükseklik, taban ile karşı kenar arasındaki dik uzaklıktır. Üçgende yükseklik, taban ile karşı köşe arasındaki dik uzaklıktır.

📌 Alan Birimleri ve Dönüşümler:
• 1 m² = 10.000 cm² (1 m = 100 cm, karesi → 100² = 10.000).
• 1 km² = 1.000.000 m² (1 km = 1000 m, karesi → 1000² = 1.000.000).
• 1 dekar = 1000 m², 1 hektar = 10.000 m², 1 ar = 100 m².
• Alan birimleriyle işlem yaparken tüm ölçüler aynı birimde olmalıdır.

📌 Alan Problemleri:
• Bir şeklin alanı verildiğinde, taban veya yüksekliği bulma.
• Alan karşılaştırmaları, oranlar.
• Gerçek hayat problemleri: Halı alanı, duvar boyama, arsa ölçümü, bahçe düzenleme.
• Alan değişim oranları (örneğin taban ve yükseklikteki yüzdesel değişimler).

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Arsa ve bahçe ölçümleri, duvar boyama (alan hesabı), halı veya parke alırken oda alanı hesaplama, inşaat ve mimari projeler, tarım alanları, spor sahalarının alanı, mobilya yerleştirme.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Alan hesaplarken yüksekliğin tabana dik olduğundan emin ol. Üçgen alanında 2’ye bölmeyi unutma. Paralelkenar alanında yükseklik kenar uzunluğu değil, tabana dik uzaklıktır. Alan birimlerini dönüştürürken kare ilişkisine dikkat et (1 m² = 10.000 cm²).

💪 Motivasyon: Halı alırken oda alanı, boya yaparken duvar alanı, tarla büyüklüğü, parke döşeme, bahçe düzenleme. Alan ölçme, günlük hayatta en sık kullanılan matematik konularından biridir. Bu konuyu iyi anlamak, ev tadilatı, inşaat, mimari, tarım, dekorasyon gibi birçok alanda işinize yarar.

📌 Püf Noktası: Aynı taban ve yüksekliğe sahip paralelkenar ile dikdörtgenin alanı eşittir. Üçgen, bir paralelkenarın yarısıdır. Yükseklik çizilirken cetvel veya gönye kullanmak doğru sonuç verir. Alan birimlerinde “kare” ifadesine dikkat et (cm², m²).

⚠️ Sık Yapılan Hata: Üçgen alanında 2’ye bölmeyi unutmak. Paralelkenarda kenar uzunluğunu yükseklik olarak almak (yanlış, tabana dik olan uzaklık yüksekliktir). Alan birimlerini dönüştürürken 100 ile çarpmak (yanlış, 100² ile çarpmak gerekir). Taban ve yüksekliği farklı birimlerde almak.

🧠 Ezberleme İpucu: Paralelkenar: A = taban × yükseklik. Üçgen: A = (taban × yükseklik) / 2. Dikdörtgen: A = uzun × kısa. Kare: A = kenar². Alan birimleri: m², cm², km² (kareleri unutma).

📈 Sınav Taktikleri: Önce şekli tanı (paralelkenar, üçgen, dikdörtgen, kare). Taban ve yüksekliği belirle. Formülü yaz, verileri yerine koy. Birimleri kontrol et. Sonucu birimiyle birlikte yaz. Problem sorusunda verilenleri dikkatlice oku.

🔍 Derinlemesine Bakış: Alan hesabı, integralin temelini oluşturur. Geometride şekillerin alanlarını hesaplamak, daha karmaşık şekillerin alanlarını bulmak için (yamuk, daire, çokgenler) temel oluşturur. Mühendislik, mimari, haritacılık, fizik (iş, basınç), tarım, şehir planlaması gibi birçok alanda alan hesabı kullanılır.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: Tabanı 8 cm, yüksekliği 5 cm olan üçgenin alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Üçgen alan formülü: A = (taban × yükseklik) / 2.
Adım 2: (8 × 5) / 2 = 40 / 2 = 20 cm².
Sonuç: 20 cm².

Soru 2: Paralelkenar şeklindeki bir bahçenin tabanı 20 m, yüksekliği 12 m ise alanı kaç m²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Paralelkenar alan formülü: A = taban × yükseklik.
Adım 2: 20 × 12 = 240 m².
Sonuç: 240 m².

Soru 3: Dikdörtgen şeklindeki bir odanın uzun kenarı 6 m, kısa kenarı 4 m’dir. Odanın alanı kaç m²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Dikdörtgen alanı = uzun kenar × kısa kenar.
Adım 2: 6 × 4 = 24 m².
Sonuç: 24 m².

Soru 4: Bir karenin bir kenarı 7 cm ise alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Kare alanı = kenar × kenar = 7 × 7 = 49 cm².
Sonuç: 49 cm².

Soru 5: Tabanı 10 cm, yüksekliği 6 cm olan üçgenin alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
(10 × 6) / 2 = 60 / 2 = 30 cm².
Sonuç: 30 cm².

Soru 6: Paralelkenar şeklindeki bir arsanın tabanı 50 m, yüksekliği 30 m’dir. Bu arsanın alanı kaç m²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
50 × 30 = 1500 m².
Sonuç: 1500 m².

Soru 7: Bir üçgenin alanı 24 cm², tabanı 8 cm ise yüksekliği kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: A = (taban × yükseklik) / 2 → 24 = (8 × h) / 2.
Adım 2: 24 = 4h → h = 6 cm.
Sonuç: 6 cm.

Soru 8: Bir dikdörtgenin uzun kenarı 12 cm, kısa kenarı 5 cm ise alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
12 × 5 = 60 cm².
Sonuç: 60 cm².

Soru 9: Bir paralelkenarın alanı 72 cm², tabanı 9 cm ise yüksekliği kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
A = taban × yükseklik → 72 = 9 × h → h = 8 cm.
Sonuç: 8 cm.

Soru 10: 2 m² kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
1 m² = 10.000 cm² → 2 m² = 20.000 cm².
Sonuç: 20.000 cm².

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: Alanı 54 cm² olan bir üçgenin tabanı 12 cm ise yüksekliği kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 54 = (12 × h) / 2 → 54 = 6h → h = 9 cm.
Sonuç: 9 cm.

Soru 2: Tabanı 15 m, alanı 180 m² olan paralelkenarın yüksekliği kaç m’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
180 = 15 × h → h = 12 m.
Sonuç: 12 m.

Soru 3: Bir üçgenin tabanı 8 cm, yüksekliği 12 cm ise alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
(8 × 12) / 2 = 96 / 2 = 48 cm².
Sonuç: 48 cm².

Soru 4: Paralelkenar şeklindeki bir bahçenin alanı 240 m², yüksekliği 12 m ise tabanı kaç m’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
240 = taban × 12 → taban = 20 m.
Sonuç: 20 m.

Soru 5: Dikdörtgen şeklindeki bir tarlanın alanı 2400 m², kısa kenarı 40 m’dir. Uzun kenarı kaç m’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
2400 = uzun × 40 → uzun = 60 m.
Sonuç: 60 m.

Soru 6: Bir üçgenin alanı 45 cm², yüksekliği 9 cm ise tabanı kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
45 = (taban × 9) / 2 → 45 × 2 = 9 × taban → 90 = 9 × taban → taban = 10 cm.
Sonuç: 10 cm.

Soru 7: Bir paralelkenarın tabanı 12 cm, yüksekliği 8 cm’dir. Aynı taban ve yüksekliğe sahip bir üçgenin alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Paralelkenar alanı = 12 × 8 = 96 cm². Üçgen alanı = 96 / 2 = 48 cm².
Sonuç: 48 cm².

Soru 8: Bir karenin alanı 64 cm² ise bir kenarı kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Karenin alanı = kenar² = 64 → kenar = 8 cm.
Sonuç: 8 cm.

Soru 9: 5 m² kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
1 m² = 10.000 cm² → 5 m² = 50.000 cm².
Sonuç: 50.000 cm².

Soru 10: Bir üçgenin tabanı 16 cm, yüksekliği 10 cm’dir. Alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
(16 × 10) / 2 = 160 / 2 = 80 cm².
Sonuç: 80 cm².

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: Bir üçgenin tabanı %20 artırılır, yüksekliği %50 azaltılırsa alanı nasıl değişir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: İlk alan = (t × h) / 2.
Adım 2: Yeni taban = 1,2t, yeni yükseklik = 0,5h.
Adım 3: Yeni alan = (1,2t × 0,5h) / 2 = 0,6 × (t × h / 2) = 0,6 × ilk alan.
Adım 4: Alan %40 azalır (0,6 = %60, %100−%60=%40).
Sonuç: %40 azalır.

Soru 2: Dikdörtgen şeklindeki bir tarlanın alanı 2400 m², kısa kenarı 40 m’dir. Bu tarlanın etrafına 3 sıra tel çekilecektir. Kaç metre tel gerekir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Uzun kenar = 2400 / 40 = 60 m.
Adım 2: Çevre = 2 × (40 + 60) = 200 m.
Adım 3: 3 sıra tel = 200 × 3 = 600 m.
Sonuç: 600 m.

Soru 3: Bir paralelkenarın tabanı 2 katına çıkarılıp yüksekliği yarıya indirilirse alanı nasıl değişir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: İlk alan = t × h.
Adım 2: Yeni taban = 2t, yeni yükseklik = h/2.
Adım 3: Yeni alan = (2t) × (h/2) = t × h = ilk alan. Değişmez.
Sonuç: Değişmez.

Soru 4: Bir üçgenin alanı 72 cm², tabanı 16 cm ise yüksekliği kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
72 = (16 × h) / 2 → 72 = 8h → h = 9 cm.
Sonuç: 9 cm.

Soru 5: Paralelkenar şeklindeki bir arsanın alanı 1800 m², yüksekliği 30 m’dir. Tabanı kaç m’dir? Bu arsanın etrafına 2 sıra tel çekilirse kaç m tel gerekir? (Taban ve yükseklik dışındaki kenar uzunluğu 40 m verilmiştir.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Taban = 1800 / 30 = 60 m.
Adım 2: Paralelkenarın çevresi = 2 × (60 + 40) = 200 m.
Adım 3: 2 sıra tel = 200 × 2 = 400 m.
Sonuç: Taban 60 m, tel 400 m.

Soru 6: Bir üçgenin tabanı ve yüksekliği toplamı 18 cm, tabanı yüksekliğinin 2 katıdır. Üçgenin alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Yükseklik = h, taban = 2h. h + 2h = 18 → 3h = 18 → h = 6 cm.
Adım 2: Taban = 12 cm. Alan = (12 × 6) / 2 = 72 / 2 = 36 cm².
Sonuç: 36 cm².

Soru 7: Bir dikdörtgenin alanı 120 cm², uzun kenarı 15 cm’dir. Bu dikdörtgenin çevresi kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Kısa kenar = 120 / 15 = 8 cm.
Adım 2: Çevre = 2 × (15 + 8) = 46 cm.
Sonuç: 46 cm.

Soru 8: Bir üçgenin tabanı 10 cm, yüksekliği 8 cm’dir. Bu üçgenin alanı ile aynı alana sahip bir paralelkenarın tabanı 10 cm ise yüksekliği kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Üçgenin alanı = (10 × 8) / 2 = 40 cm².
Adım 2: Paralelkenar alanı = taban × yükseklik = 10 × h = 40 → h = 4 cm.
Sonuç: 4 cm.

Soru 9: 0,5 dekar kaç m²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
1 dekar = 1000 m² → 0,5 dekar = 500 m².
Sonuç: 500 m².

Soru 10: Bir üçgenin tabanı 24 cm, yüksekliği 18 cm’dir. Bu üçgenin alanı, bir paralelkenarın alanına eşittir. Paralelkenarın tabanı 36 cm ise yüksekliği kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Üçgenin alanı = (24 × 18) / 2 = 216 cm².
Adım 2: Paralelkenar alanı = taban × yükseklik = 36 × h = 216 → h = 6 cm.
Sonuç: 6 cm.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Arsa ve bahçe ölçümleri: Bir arsanın alanını hesaplamak, dikdörtgen veya paralelkenar şeklindeki tarlaların büyüklüğünü belirlemek.
Duvar boyama: Bir odanın duvarlarını boyamak için duvar alanını hesaplamak.
Halı veya parke alırken: Oda alanına uygun halı veya parke seçimi.
İnşaat ve mimari: Binaların zemin alanı, odaların büyüklüğü, inşaat malzemesi ihtiyacı.
Tarım: Tarla, bahçe, sera alanları.
Spor sahaları: Futbol sahası, basketbol sahası, yüzme havuzu alanları.
Mobilya yerleştirme: Bir odaya mobilya yerleştirirken alan hesabı.
Alışveriş: Perde, halı, fayans, boya gibi malzemelerin ihtiyaç miktarını hesaplamak.
LGS İpucu: Alan hesaplama sorularında formülleri doğru uygula, yüksekliğin tabana dik olduğunu kontrol et, birim dönüşümlerine dikkat et. Paralelkenar ve üçgen alan soruları sıkça çıkar.

⚪ 12) Çember
📌 2. Dönem 2. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: ORTA 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Çember Nedir? Düzlemde sabit bir noktaya (merkez) eşit uzaklıkta bulunan noktaların oluşturduğu kapalı eğriye çember denir. Çember, içi boş bir halkadır (daire ise içi dolu alandır). Günlük hayatta çember şeklindeki örnekler: bisiklet tekerleği, saat kadranı, madeni para, pizza (daire).

📌 Çemberin Temel Elemanları:
• Merkez (O): Çemberin tam ortasındaki nokta.
• Yarıçap (r): Merkezden çember üzerindeki herhangi bir noktaya olan uzaklık. Tüm yarıçaplar eşit uzunluktadır.
• Çap (R): Merkezden geçen ve çember üzerinde iki noktayı birleştiren doğru parçası. Çap = 2 × yarıçap (R = 2r). Çap, en uzun kiriştir.
• Kiriş: Çember üzerindeki iki noktayı birleştiren doğru parçası (çap en uzun kiriştir).
• Kesen: Çemberi iki noktada kesen doğru.
• Teğet: Çemberi tek bir noktada kesen doğru. Teğet noktasına çizilen yarıçap, teğete diktir (90°).

📌 π (Pi) Sayısı ve Çevre: Bir çemberin çevresinin çapına oranı sabit bir sayıdır ve bu sayıya π (pi) denir. π ≈ 3,14 veya 3 olarak alınır.
• Çevre = 2 × π × r = π × çap.
• Örnek: Yarıçapı 5 cm olan çemberin çevresi = 2 × 3 × 5 = 30 cm (π=3 alınırsa).
• Çevre hesaplamalarında π’nin değeri soruda verilir (genelde 3 veya 3,14).

📌 Yay Uzunluğu (Giriş): Çember üzerindeki bir yayın uzunluğu, merkez açı ile orantılıdır. 6. sınıf seviyesinde genellikle yarım çember veya çeyrek çember gibi özel durumlar sorulur.
• Yarım çemberin yay uzunluğu = πr.
• Çeyrek çemberin yay uzunluğu = πr/2.
• Daire diliminin çevresi = yay uzunluğu + 2r.

📌 Çember ile Daire Arasındaki Fark: Çember sadece çevre çizgisidir (içi boş). Daire ise çemberin iç bölgesi ile birlikte tüm alanıdır (içi dolu). 6. sınıfta genellikle çemberin çevresi ve elemanları üzerinde durulur, dairenin alanı ise 7. sınıfta işlenir.

📌 Çemberde Uzunluk İlişkileri:
• Yarıçap iki katına çıkarsa çevre de iki katına çıkar (çevre = 2πr).
• Çap iki katına çıkarsa çevre de iki katına çıkar.
• Tüm çemberlerde çevre/çap oranı π sabitidir.

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Bisiklet tekerleği (çevre, tur sayısı), araba lastiği, pizza boyutu, yuvarlak masa örtüsü, boru kesitleri, saat kadranı, madeni paralar, CD/DVD’ler, tencere kapakları, tekerlekler, lastikler, koşu pistleri.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Çap = 2 × yarıçap. Çevre = 2 × π × r veya π × çap. π’nin değeri soruda verilir (genelde 3 veya 3,14). Yarıçap ile çapı karıştırma. Çemberin en uzun kirişi çaptır. Teğet noktasında yarıçap teğete diktir. Yarım çemberin çevresi πr + 2r’dir (yay + çap).

💪 Motivasyon: Bisiklet tekerleği (çevre, tur sayısı), araba lastiği, pizza boyutu, yuvarlak masa örtüsü, boru kesitleri, saat kadranı, madeni paralar, tencere kapakları. Çember, günlük hayatta en çok karşılaşılan geometrik şekillerden biridir. Bu konuyu iyi anlamak, mühendislik, tasarım, fizik, astronomi gibi birçok alanda temel oluşturur.

📌 Püf Noktası: π (pi) yaklaşık 3,14’tür, ama soruda genelde 3 veya 3,14 olarak verilir. Yarıçap iki katına çıkarsa çevre iki katına çıkar. Çemberin çevresi ile çapı arasındaki oran π sabitidir. Teğet noktasında yarıçap teğete diktir (90°).

⚠️ Sık Yapılan Hata: Çevre formülü ile alan formülünü karıştırmak (6. sınıfta alan işlenmez, ama ileride). Yarıçap yerine çap kullanmak (çevre hesaplarken 2πr yerine πr yapmak). π değerini yanlış almak. Yarıçap ile çapı karıştırmak (çap=2r). Teğet ve kesen kavramlarını karıştırmak.

🧠 Ezberleme İpucu: Çevre = 2πr (2 tane π var). Çap = 2r. Çevre = π × çap. π ≈ 3 veya 3,14. Yarıçap merkezden çembere, çap merkezden geçen en uzun kiriş.

📈 Sınav Taktikleri: Önce verilenin yarıçap mı çap mı olduğunu belirle. π değerine dikkat et (soruda verilir). Çevre sorusunda 2πr veya π×çap kullan. Sonucu birimiyle birlikte yaz (cm, m). Tur sayısı sorularında çevreyi hesaplayıp toplam yola böl.

🔍 Derinlemesine Bakış: Çember, doğada ve insan yapımı birçok yapıda en estetik ve verimli şekil olarak kabul edilir. Daire, aynı çevreye sahip şekiller arasında en büyük alanı verir (izoperimetrik eşitsizlik). Bu nedenle doğada (damlalar, gezegenler) ve mühendislikte (tanklar, borular) sıkça tercih edilir. İlerleyen yıllarda trigonometri, integral, fizik (dairesel hareket) gibi konuların temelini oluşturur.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: Yarıçapı 5 cm olan çemberin çapı kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Çap = 2 × yarıçap.
Adım 2: 2 × 5 = 10 cm.
Sonuç: 10 cm.

Soru 2: π=3 alınırsa, yarıçapı 4 cm olan çemberin çevresi kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Çevre = 2 × π × r.
Adım 2: 2 × 3 × 4 = 24 cm.
Sonuç: 24 cm.

Soru 3: Bir çemberin çapı 10 cm ise yarıçapı kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Yarıçap = çap / 2 = 10 / 2 = 5 cm.
Sonuç: 5 cm.

Soru 4: Çember üzerinde iki noktayı birleştiren doğru parçasına ne ad verilir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Çember üzerindeki iki noktayı birleştiren doğru parçasına kiriş denir.
Sonuç: Kiriş.

Soru 5: π=3,14 alınırsa, çapı 8 cm olan çemberin çevresi kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Çevre = π × çap = 3,14 × 8 = 25,12 cm.
Sonuç: 25,12 cm.

Soru 6: Bir çemberin merkezinden çember üzerindeki herhangi bir noktaya çizilen doğru parçasına ne ad verilir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Merkezden çember üzerindeki bir noktaya çizilen doğru parçasına yarıçap denir.
Sonuç: Yarıçap.

Soru 7: Yarıçapı 6 cm olan çemberin çevresini hesaplayınız (π=3).

📝 Kapsamlı Çözüm
Çevre = 2 × 3 × 6 = 36 cm.
Sonuç: 36 cm.

Soru 8: Çemberi tek bir noktada kesen doğruya ne ad verilir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Çemberi tek bir noktada kesen doğruya teğet denir.
Sonuç: Teğet.

Soru 9: Yarım çemberin çevresi nasıl hesaplanır? (r yarıçap)

📝 Kapsamlı Çözüm
Yarım çemberin çevresi = yay uzunluğu + çap = πr + 2r.
Sonuç: πr + 2r.

Soru 10: Çapı 14 cm olan çemberin çevresini bulunuz (π=3).

📝 Kapsamlı Çözüm
Çevre = π × çap = 3 × 14 = 42 cm.
Sonuç: 42 cm.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: Bir çemberin çevresi 18,84 cm ise yarıçapı kaç cm’dir? (π=3,14)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Çevre = 2πr → 18,84 = 2 × 3,14 × r.
Adım 2: 6,28r = 18,84 → r = 3 cm.
Sonuç: 3 cm.

Soru 2: Çapı 12 cm olan çemberin çevresini bulunuz (π=3).

📝 Kapsamlı Çözüm
Çevre = π × çap = 3 × 12 = 36 cm.
Sonuç: 36 cm.

Soru 3: Yarıçapı 7 cm olan çemberin çevresi kaç cm’dir? (π=22/7 alınız.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Çevre = 2 × (22/7) × 7 = 44 cm.
Sonuç: 44 cm.

Soru 4: Bir çemberin yarıçapı 2 katına çıkarılırsa çevresi kaç kat artar?

📝 Kapsamlı Çözüm
Çevre = 2πr. Yarıçap 2r olursa çevre = 2π(2r) = 4πr = 2 × (2πr). Yani 2 kat artar.
Sonuç: 2 kat.

Soru 5: Bir tekerlek 300 turda 942 m yol almıştır. Tekerleğin yarıçapı kaç cm’dir? (π=3,14)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 1 turda yol = 942/300 = 3,14 m = 314 cm.
Adım 2: 2πr = 314 → 2 × 3,14 × r = 314 → 6,28r = 314 → r = 50 cm.
Sonuç: 50 cm.

Soru 6: Çevresi 44 cm olan çemberin yarıçapı kaç cm’dir? (π=22/7)

📝 Kapsamlı Çözüm
2 × (22/7) × r = 44 → (44/7)r = 44 → r = 7 cm.
Sonuç: 7 cm.

Soru 7: Yarım çember şeklindeki bir pistin yarıçapı 10 m’dir. Pistin çevresi kaç m’dir? (π=3)

📝 Kapsamlı Çözüm
Yarım çember çevresi = πr + 2r = 3×10 + 2×10 = 30 + 20 = 50 m.
Sonuç: 50 m.

Soru 8: Bir çemberin çevresi 62,8 cm ise yarıçapı kaç cm’dir? (π=3,14)

📝 Kapsamlı Çözüm
2 × 3,14 × r = 62,8 → 6,28r = 62,8 → r = 10 cm.
Sonuç: 10 cm.

Soru 9: Bir çemberin yarıçapı %20 artırılırsa çevresi yüzde kaç artar?

📝 Kapsamlı Çözüm
Yeni r = 1,2r, çevre = 2π × 1,2r = 1,2 × (2πr). Artış = %20.
Sonuç: %20.

Soru 10: Bir çemberin çapı 3 katına çıkarılırsa çevresi kaç kat artar?

📝 Kapsamlı Çözüm
Çap 3 katına çıkarsa yarıçap da 3 katına çıkar. Çevre = 2πr, r 3 kat → çevre 3 kat artar.
Sonuç: 3 kat.

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: Bir tekerlek 300 turda 942 m yol almıştır. Tekerleğin yarıçapı kaç cm’dir? (π=3,14)

📝 Kapsamlı Çözüm
1 turda yol = 942/300 = 3,14 m = 314 cm. 2πr = 314 → 2×3,14×r=314 → r=50 cm.
Sonuç: 50 cm.

Soru 2: Bir çemberin yarıçapı %20 artırılırsa çevresi yüzde kaç artar?

📝 Kapsamlı Çözüm
Yeni r=1,2r, çevre=2π×1,2r=1,2×(2πr) → %20 artar.
Sonuç: %20.

Soru 3: Bir çemberin çevresi 44 cm ise çapı kaç cm’dir? (π=22/7)

📝 Kapsamlı Çözüm
Çevre = π × çap → 44 = (22/7) × çap → çap = 44 × 7/22 = 14 cm.
Sonuç: 14 cm.

Soru 4: Yarım çemberin çevresi 36 cm ise yarıçapı kaç cm’dir? (π=3)

📝 Kapsamlı Çözüm
Yarım çember çevresi = πr + 2r = 3r + 2r = 5r = 36 → r = 36/5 = 7,2 cm.
Sonuç: 7,2 cm.

Soru 5: Bir çemberin çevresi 62,8 cm, dairenin alanı (7. sınıf konusu) şimdilik çevresi ile ilgili soru: Yarıçapı kaç cm’dir? (π=3,14)

📝 Kapsamlı Çözüm
2×3,14×r = 62,8 → 6,28r = 62,8 → r = 10 cm.
Sonuç: 10 cm.

Soru 6: Bir çemberin yarıçapı 3 katına çıkarılırsa çevresi kaç kat artar?

📝 Kapsamlı Çözüm
r’ = 3r, çevre’ = 2π(3r) = 3 × (2πr). 3 kat artar.
Sonuç: 3 kat.

Soru 7: Bir çemberin çevresi 18,84 cm ise çapı kaç cm’dir? (π=3,14)

📝 Kapsamlı Çözüm
Çevre = π × çap → 18,84 = 3,14 × çap → çap = 6 cm.
Sonuç: 6 cm.

Soru 8: Bir çemberin teğet noktasına çizilen yarıçap ile teğet arasındaki açı kaç derecedir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Teğet noktasında yarıçap teğete diktir → 90°.
Sonuç: 90°.

Soru 9: Yarıçapı 8 cm olan bir çemberin çevresi ile aynı uzunluktaki tel ile oluşturulan karenin bir kenarı kaç cm’dir? (π=3)

📝 Kapsamlı Çözüm
Çemberin çevresi = 2×3×8 = 48 cm. Karenin çevresi = 48 cm → bir kenar = 48/4 = 12 cm.
Sonuç: 12 cm.

Soru 10: Bir çemberin çapı 14 cm, π=3 alınırsa çevresi kaç cm’dir? Yarıçapı kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Yarıçap = 14/2 = 7 cm. Çevre = π × çap = 3 × 14 = 42 cm.
Sonuç: Yarıçap 7 cm, Çevre 42 cm.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Bisiklet tekerleği: Tekerleğin çevresi, bir turda alınan yol. Tur sayısı ile toplam yol hesaplamaları.
Araba lastiği: Lastik çapına göre hız göstergesi kalibrasyonu.
Pizza boyutu: Pizzanın çevresi veya alanı (ileride).
Yuvarlak masa örtüsü: Masanın çevresine uygun örtü seçimi.
Boru kesitleri: Borunun çevresi, malzeme miktarı.
Koşu pistleri: Çember şeklindeki pistin çevresi.
Saat kadranı: Daire şeklinde, açı hesapları.
Madeni paralar: Paranın çevresi.
CD/DVD’ler: Daire şeklindeki diskler.
Tencere kapakları: Daire şeklinde.
LGS İpucu: Çember sorularında π değerine dikkat et. Yarıçap ve çap ayrımını iyi yap. Çevre formülünü doğru kullan. Tur sayısı ve yol ilişkisini iyi anla. Teğet ve kiriş kavramlarını bil.

🧊 13) Geometrik Cisimler (Hacim)
📌 2. Dönem 2. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Hacim Nedir? Bir cismin uzayda kapladığı yere hacim denir. Hacim, birim küplerle ölçülür. Bir kenarı 1 cm olan küpün hacmi 1 cm³’tür. Hacim, üç boyutlu cisimlerin büyüklüğünü ifade eder. Günlük hayatta hacim, koli büyüklüğü, su deposu kapasitesi, odanın hacmi gibi alanlarda kullanılır.

📌 Dikdörtgenler Prizmasının Hacmi: Tüm yüzeyleri dikdörtgen olan prizmadır. Hacim = en × boy × yükseklik (a × b × c). Bu formül, prizmanın içine yerleştirilebilecek birim küp sayısını verir. Örnek: 3 cm, 4 cm, 5 cm boyutlarındaki prizmanın hacmi 3×4×5=60 cm³’tür.

📌 Küpün Hacmi: Tüm ayrıtları eşit olan dikdörtgenler prizmasıdır. Hacim = a³ (a: bir ayrıt uzunluğu). Örnek: Bir ayrıtı 6 cm olan küpün hacmi 6³ = 216 cm³’tür. Küp, en basit geometrik cisimlerden biridir.

📌 Hacim Birimleri:
• Temel birim: metreküp (m³).
• 1 m³ = 1000 dm³ = 1.000.000 cm³.
• 1 dm³ = 1 litre (L).
• 1 cm³ = 1 mililitre (mL).
• 1 L = 1000 mL = 1000 cm³.
• Pratik bilgi: 1 litre su, kenarları 10 cm olan bir küpün hacmine eşittir (10×10×10=1000 cm³).
Hacim birimleriyle işlem yaparken tüm boyutlar aynı birimde olmalıdır.

📌 Taban Alanı ve Yükseklik İlişkisi: Bir prizmanın hacmi, taban alanı × yükseklik olarak da hesaplanabilir. Dikdörtgenler prizmasında taban alanı = en × boy, hacim = taban alanı × yükseklik. Bu ilişki, diğer prizmalar için de geçerlidir (ancak 6. sınıfta sadece dikdörtgenler prizması ve küp işlenir).

📌 Hacim Problemleri:
• Verilen boyutlardan hacim bulma.
• Hacim verildiğinde eksik boyutu bulma.
• Birim dönüşümleri (m³, dm³, cm³, L).
• Gerçek hayat problemleri: Koli hacmi, akvaryum su hacmi, depo kapasitesi, beton miktarı.
• Hacim değişim oranları (örneğin ayrıtlar yüzde kaç artarsa hacim kaç kat artar).

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Kargo kutusu hacmi, su deposu kapasitesi, akvaryum hacmi, beton dökümü (inşaat), konteyner kapasitesi, oda hacmi (klima veya ısıtma kapasitesi hesaplamaları), paketleme ve lojistik, yüzme havuzu hacmi, sıvı ölçümleri (litre).

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Hacim hesaplarken tüm boyutları aynı birimde al. 1 litre = 1 dm³ = 1000 cm³. Dikdörtgenler prizmasının hacmi = en × boy × yükseklik. Küpün hacmi = a³. Eksik boyut bulma sorularında formülü kullan ve denklemi çöz. Birim dönüşümlerinde 10, 100, 1000 ilişkilerine dikkat et.

💪 Motivasyon: Kargo kutusu hacmi, su deposu kapasitesi, akvaryum hacmi, beton dökümü, konteyner kapasitesi. Hacim hesaplamaları, günlük hayatta ve iş hayatında çok sık kullanılır. Bir kolinin kapladığı alanı, bir odanın hacmini, bir havuzun kaç litre su aldığını hesaplamak hep hacim bilgisi gerektirir. Bu konuyu iyi anlamak, lojistik, inşaat, mühendislik, tasarım gibi birçok alanda işinize yarar.

📌 Püf Noktası: Dikdörtgenler prizmasının hacmi = taban alanı × yükseklik. 1 dm³ = 1 litre. Küpün hacmi = a³. Hacim birimlerini dönüştürürken kare değil, küp ilişkisine dikkat et (1 m³ = 1.000.000 cm³).

⚠️ Sık Yapılan Hata: Hacim hesaplarken boyutları farklı birimlerde almak. 1 litre = 1 dm³ olduğunu unutmak. Küpün hacmini 6a² ile karıştırmak (6a² yüzey alanıdır). Hacim birimlerini dönüştürürken 100 ile çarpmak (yanlış, 1000 ile çarpmak gerekir). Eksik boyut bulurken denklemi yanlış çözmek.

🧠 Ezberleme İpucu: Dikdörtgenler prizması: V = a × b × c. Küp: V = a³. 1 L = 1 dm³. 1 m³ = 1000 L. Hacim = taban alanı × yükseklik.

📈 Sınav Taktikleri: Önce cismin türünü belirle (dikdörtgenler prizması, küp). Formülü yaz, verileri yerine koy. Birimleri kontrol et. Sonucu birimiyle birlikte yaz. Eksik boyut sorusunda denklem kur ve çöz. Birim dönüşümü gerekiyorsa önce dönüştür.

🔍 Derinlemesine Bakış: Hacim, integralin (katı cisimlerin hacim hesabı) temelini oluşturur. Geometride üç boyutlu düşünme becerisini geliştirir. Mühendislik, mimari, fizik (kaldırma kuvveti, yoğunluk), kimya (mol hacmi), biyoloji (hücre hacmi) gibi birçok alanda hacim kavramı kullanılır. İlerleyen yıllarda silindir, koni, küre gibi cisimlerin hacimleri de öğrenilecektir.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: Ayrıtları 3 cm, 4 cm, 5 cm olan dikdörtgenler prizmasının hacmi kaç cm³’tür?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Hacim = en × boy × yükseklik = 3 × 4 × 5.
Adım 2: 3 × 4 = 12, 12 × 5 = 60 cm³.
Sonuç: 60 cm³.

Soru 2: Bir küpün bir ayrıtı 6 cm ise hacmi kaç cm³’tür?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Küp hacmi = a³ = 6³.
Adım 2: 6 × 6 × 6 = 216 cm³.
Sonuç: 216 cm³.

Soru 3: Bir dikdörtgenler prizmasının eni 5 cm, boyu 4 cm, yüksekliği 3 cm ise hacmi kaç cm³’tür?

📝 Kapsamlı Çözüm
5 × 4 × 3 = 60 cm³.
Sonuç: 60 cm³.

Soru 4: Bir küpün bir ayrıtı 4 cm ise hacmi kaç cm³’tür?

📝 Kapsamlı Çözüm
4³ = 64 cm³.
Sonuç: 64 cm³.

Soru 5: 1 dm³ kaç cm³’tür?

📝 Kapsamlı Çözüm
1 dm = 10 cm → 1 dm³ = 10 × 10 × 10 = 1000 cm³.
Sonuç: 1000 cm³.

Soru 6: 2 litre kaç dm³’tür?

📝 Kapsamlı Çözüm
1 L = 1 dm³ → 2 L = 2 dm³.
Sonuç: 2 dm³.

Soru 7: Bir dikdörtgenler prizmasının hacmi 120 cm³, eni 4 cm, boyu 5 cm ise yüksekliği kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Hacim = en × boy × yükseklik → 120 = 4 × 5 × h.
Adım 2: 120 = 20h → h = 6 cm.
Sonuç: 6 cm.

Soru 8: 0,5 m³ kaç litre eder?

📝 Kapsamlı Çözüm
1 m³ = 1000 L → 0,5 m³ = 500 L.
Sonuç: 500 L.

Soru 9: Bir küpün hacmi 27 cm³ ise bir ayrıtı kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
a³ = 27 → a = 3 cm (3×3×3=27).
Sonuç: 3 cm.

Soru 10: Bir dikdörtgenler prizmasının eni 6 cm, boyu 8 cm, yüksekliği 10 cm ise hacmi kaç cm³’tür?

📝 Kapsamlı Çözüm
6 × 8 × 10 = 480 cm³.
Sonuç: 480 cm³.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: Hacmi 240 cm³ olan dikdörtgenler prizmasının eni 5 cm, boyu 6 cm ise yüksekliği kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 240 = 5 × 6 × h → 240 = 30h → h = 8 cm.
Sonuç: 8 cm.

Soru 2: 0,5 m³ kaç litre eder?

📝 Kapsamlı Çözüm
1 m³ = 1000 L → 0,5 m³ = 500 L.
Sonuç: 500 L.

Soru 3: Bir küpün hacmi 125 cm³ ise bir yüzünün alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: a³ = 125 → a = 5 cm.
Adım 2: Bir yüz alanı = a² = 5 × 5 = 25 cm².
Sonuç: 25 cm².

Soru 4: Bir akvaryumun boyutları 50 cm, 30 cm, 40 cm’dir. Bu akvaryum kaç litre su alır? (1 L = 1000 cm³)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Hacim = 50 × 30 × 40 = 60.000 cm³.
Adım 2: 60.000 / 1000 = 60 L.
Sonuç: 60 L.

Soru 5: Bir dikdörtgenler prizmasının hacmi 480 cm³, eni 8 cm, yüksekliği 10 cm ise boyu kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
480 = 8 × boy × 10 → 480 = 80 × boy → boy = 6 cm.
Sonuç: 6 cm.

Soru 6: Bir küpün hacmi 64 cm³ ise bir ayrıtı kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
a³ = 64 → a = 4 cm.
Sonuç: 4 cm.

Soru 7: Bir dikdörtgenler prizmasının eni 3 cm, boyu 5 cm, yüksekliği 8 cm ise hacmi kaç cm³’tür?

📝 Kapsamlı Çözüm
3 × 5 × 8 = 120 cm³.
Sonuç: 120 cm³.

Soru 8: 2500 cm³ kaç litre eder?

📝 Kapsamlı Çözüm
1 L = 1000 cm³ → 2500 cm³ = 2,5 L.
Sonuç: 2,5 L.

Soru 9: Bir dikdörtgenler prizmasının hacmi 360 cm³, boyu 9 cm, yüksekliği 8 cm ise eni kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
360 = en × 9 × 8 → 360 = 72 × en → en = 5 cm.
Sonuç: 5 cm.

Soru 10: Bir küpün hacmi 216 cm³ ise bir ayrıtı kaç cm’dir? Bir yüzünün alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
a³ = 216 → a = 6 cm. Bir yüz alanı = 6 × 6 = 36 cm².
Sonuç: 6 cm, 36 cm².

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: Bir dikdörtgenler prizmasının tüm ayrıtları %10 artırılırsa hacmi yüzde kaç artar?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Yeni ayrıtlar = 1,1a, 1,1b, 1,1c.
Adım 2: Yeni hacim = (1,1a)(1,1b)(1,1c) = 1,331 abc = 1,331 × ilk hacim.
Adım 3: Artış = 0,331 × ilk hacim → %33,1 artar.
Sonuç: %33,1.

Soru 2: Bir küpün hacmi 125 cm³ ise bir yüzünün alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
a³ = 125 → a = 5 cm. Bir yüz alanı = 5 × 5 = 25 cm².
Sonuç: 25 cm².

Soru 3: Bir dikdörtgenler prizmasının hacmi 720 cm³, eni 6 cm, boyu 8 cm ise yüksekliği kaç cm’dir? Bu prizmanın yüzey alanı kaç cm²’dir? (6. sınıf için yüzey alanı isteğe bağlı, verilebilir.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 720 = 6 × 8 × h → 720 = 48h → h = 15 cm.
Adım 2: Yüzey alanı = 2(ab + ac + bc) = 2(6×8 + 6×15 + 8×15) = 2(48 + 90 + 120) = 2×258 = 516 cm².
Sonuç: Yükseklik 15 cm, yüzey alanı 516 cm².

Soru 4: Bir dikdörtgenler prizmasının eni, boyu ve yüksekliği 2, 3, 4 ile orantılıdır. Hacmi 192 cm³ ise ayrıt uzunlukları kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Ayrıtlar 2k, 3k, 4k olsun.
Adım 2: Hacim = 2k × 3k × 4k = 24k³ = 192 → k³ = 8 → k = 2.
Adım 3: Ayrıtlar = 4, 6, 8 cm.
Sonuç: 4 cm, 6 cm, 8 cm.

Soru 5: Bir küpün hacmi 512 cm³ ise bir ayrıtı kaç cm’dir? Yüzey alanı kaç cm²’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
a³ = 512 → a = 8 cm. Yüzey alanı = 6 × 8² = 6 × 64 = 384 cm².
Sonuç: 8 cm, 384 cm².

Soru 6: Bir dikdörtgenler prizmasının taban alanı 36 cm², yüksekliği 8 cm ise hacmi kaç cm³’tür? (Taban alanı × yükseklik formülü.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Hacim = taban alanı × yükseklik = 36 × 8 = 288 cm³.
Sonuç: 288 cm³.

Soru 7: Bir dikdörtgenler prizmasının hacmi 600 cm³, eni 10 cm, yüksekliği 6 cm ise boyu kaç cm’dir? Bu prizmanın tüm ayrıtları toplamı kaç cm’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 600 = 10 × boy × 6 → 600 = 60 × boy → boy = 10 cm.
Adım 2: Ayrıtlar toplamı = 4 × (10 + 10 + 6) = 4 × 26 = 104 cm.
Sonuç: Boy 10 cm, ayrıtlar toplamı 104 cm.

Soru 8: Bir küpün bir ayrıtı 2 katına çıkarılırsa hacmi kaç kat artar?

📝 Kapsamlı Çözüm
Yeni a = 2a, hacim = (2a)³ = 8a³ = 8 × ilk hacim. 8 kat artar (yani 7 kat artış, 8 katına çıkar).
Sonuç: 8 katına çıkar.

Soru 9: Bir dikdörtgenler prizmasının eni 4 cm, boyu 6 cm, yüksekliği 9 cm ise hacmi kaç cm³’tür? Bu hacim kaç litre eder? (1 L = 1000 cm³)

📝 Kapsamlı Çözüm
Hacim = 4 × 6 × 9 = 216 cm³. 216 / 1000 = 0,216 L.
Sonuç: 216 cm³, 0,216 L.

Soru 10: Bir dikdörtgenler prizmasının hacmi 540 cm³, eni 9 cm, boyu 5 cm ise yüksekliği kaç cm’dir? Bu prizmanın bir ayrıtı %20 artırılırsa hacim nasıl değişir? (Tüm ayrıtlar artıyor varsayımı ile değil, sadece yükseklik.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 540 = 9 × 5 × h → 540 = 45h → h = 12 cm.
Adım 2: Yükseklik %20 artarsa h’ = 1,2 × 12 = 14,4 cm.
Adım 3: Yeni hacim = 9 × 5 × 14,4 = 648 cm³. Artış = (648 − 540) / 540 = 108/540 = 0,2 = %20.
Sonuç: Yükseklik 12 cm, hacim %20 artar.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Kargo kutusu hacmi: Bir kargonun kapladığı alanı hesaplamak, kargo ücreti belirleme.
Su deposu kapasitesi: Bir su deposunun kaç litre su aldığını hesaplamak.
Akvaryum hacmi: Akvaryuma kaç litre su konulacağını hesaplamak.
Beton dökümü (inşaat): Bir temel veya kolon için ne kadar beton gerektiğini hesaplamak.
Konteyner kapasitesi: Bir konteynere kaç koli sığacağını hesaplamak.
Oda hacmi: Bir odanın hacmi, klima veya ısıtma kapasitesi seçiminde kullanılır.
Yüzme havuzu hacmi: Havuza ne kadar su dolacağını hesaplamak.
Paketleme ve lojistik: Ürünlerin depolanması ve taşınması için hacim hesaplamaları.
Sıvı ölçümleri: Mutfakta, laboratuvarda, sanayide sıvı hacimleri.
LGS İpucu: Hacim hesaplama sorularında formülleri doğru uygula, birim dönüşümlerine dikkat et (cm³, dm³, L). Dikdörtgenler prizması ve küp hacmi sıkça sorulur. Eksik boyut bulma ve birim dönüşümü önemlidir.

💧 14) Sıvı Ölçme
📌 2. Dönem 2. Yazılı
🔥 Çıkma İhtimali: ORTA 🔥

📖 KONU ÖZETİ (Detaylı)

📌 Sıvı Ölçü Birimleri: Sıvıların miktarını ölçmek için kullanılan birimlerdir. Temel birim litre (L)‘dir. Diğer birimler:
• Mililitre (mL): 1 L = 1000 mL. Küçük miktarları ölçmek için kullanılır (ilaç, şurup, parfüm).
• Hektolitre (hL): 1 hL = 100 L. Büyük miktarları ölçmek için kullanılır (süt tankeri, su deposu, yağmur suyu).
• Desilitre (dL): 1 L = 10 dL (ara sıra kullanılır).
• Santilitre (cL): 1 L = 100 cL (bazı içeceklerde).
Günlük hayatta en çok litre ve mililitre kullanılır.

📌 Hacim – Sıvı İlişkisi:
• 1 dm³ = 1 L (bir desimetreküp hacim, 1 litre sıvı alır).
• 1 cm³ = 1 mL (bir santimetreküp hacim, 1 mililitre sıvı alır).
• 1 m³ = 1000 L (bir metreküp hacim, 1000 litre sıvı alır).
Bu ilişki sayesinde, bir kabın hacmini bildiğimizde kaç litre sıvı alacağını hesaplayabiliriz. Örnek: 10 cm × 10 cm × 10 cm = 1000 cm³ = 1 L.

📌 Sıvı Ölçülerinde Dönüşüm:
• Büyük birimden küçük birime geçerken çarpma yapılır: L → mL (×1000), hL → L (×100).
• Küçük birimden büyük birime geçerken bölme yapılır: mL → L (÷1000), L → hL (÷100).
• Örnek: 2,5 L = 2500 mL, 750 mL = 0,75 L.
Dönüşümlerde 10, 100, 1000 ilişkilerine dikkat etmek gerekir.

📌 Sıvı Ölçme Problemleri:
• Dönüşüm soruları (L ↔ mL ↔ hL ↔ m³).
• Toplama ve çıkarma işlemleri (farklı birimlerdeki sıvı miktarlarını toplama/çıkarma).
• Kaç kap doldurma problemleri (toplam sıvıyı belirli hacimdeki kaplara bölme).
• Karışım problemleri (farklı miktardaki sıvıların karıştırılması).
• Günlük hayat problemleri (su tüketimi, benzin alımı, yemek tarifleri).

📌 Pratik Bilgiler:
• 1 litre su yaklaşık 1 kilogramdır (suyun yoğunluğu 1 g/cm³).
• Bir su şişesi genellikle 0,5 L veya 1,5 L’dir.
• Bir çay kaşığı ≈ 5 mL, bir yemek kaşığı ≈ 15 mL’dir.
• Bir bardak su ≈ 200 mL, bir su bardağı ≈ 250 mL’dir.
Bu pratik bilgiler, günlük hayatta sıvı ölçümlerini anlamlandırmaya yardımcı olur.

📌 Gerçek Hayat Uygulamaları: Yemek tarifleri (süt, su, yağ), akaryakıt alımı (benzin, mazot), ilaç dozajları (şurup, damla), havuz suyu miktarı, su faturaları (tüketim), içecek ambalajları (süt, meyve suyu, kola), laboratuvar çalışmaları, tarım (ilaçlama), günlük su tüketimi takibi.

🎯 Öğrenci Koçu Notu

✨ Taktik: Dönüşüm yaparken büyük birimden küçüğe ×1000, küçükten büyüğe ÷1000. Litre ve mililitre dönüşümlerinde 1000’i kullan. 1 L = 1 dm³, 1 mL = 1 cm³. Pratik: 1 litre süt ≈ 1 kg. Toplama/çıkarma yaparken tüm ölçüleri aynı birime çevir. Kaç kap doldurma problemlerinde bölme işlemi yap.

💪 Motivasyon: Su şişesi, ilaç dozu, benzin alımı, yemek tarifleri, süt alışverişi hep sıvı ölçme ile ilgilidir. Bu konuyu iyi anlamak, günlük hayatta karşılaştığınız birçok durumu daha iyi yönetmenizi sağlar. Mutfakta, markette, eczanede, benzin istasyonunda sıvı ölçüleri sürekli kullanılır.

📌 Püf Noktası: 1 L = 1 dm³, 1 mL = 1 cm³. Pratik: 1 küp şeker ≈ 1 cm³, 1 litre süt ≈ 1 kg. Dönüşümlerde 1000 çarpanı en önemli araçtır. Sıvı ölçüleri ile hacim ölçüleri arasındaki ilişkiyi unutma.

⚠️ Sık Yapılan Hata: L’yi mL’ye çevirirken 1000 ile çarpmak yerine 100 ile çarpmak. mL’yi L’ye çevirirken 1000’e bölmeyi unutmak. Farklı birimlerdeki sıvı miktarlarını toplarken birim dönüşümü yapmamak. “1 L = 1 dm³” eşitliğini unutmak.

🧠 Ezberleme İpucu: 1 L = 1000 mL. 1 L = 1 dm³. 1 mL = 1 cm³. 1 m³ = 1000 L. Büyük → küçük (×1000), küçük → büyük (÷1000). Pratik: litre (L), mililitre (mL), hektolitre (hL).

📈 Sınav Taktikleri: Önce verilen birimi belirle. Dönüşüm gerekiyorsa yap. Toplama/çıkarma yaparken birimleri eşitle. Kaç kap sorusunda toplam sıvıyı kap hacmine böl. Sonucu birimiyle birlikte yaz. Problemleri adım adım çöz.

🔍 Derinlemesine Bakış: Sıvı ölçme, metrik sistemin önemli bir parçasıdır. Bilimde, sanayide, tıpta, mutfakta, tarımda sıvı ölçümleri hayati öneme sahiptir. İlerleyen yıllarda yoğunluk, kütle, hacim ilişkileri, karışımlar, çözeltiler gibi konuların temelini oluşturur. Ayrıca sıvı ölçüleri, günlük hayatta sağlıklı yaşam (su tüketimi) ve ekonomi (yakıt, su faturaları) açısından da çok önemlidir.

🥉 SEVİYE 1 – Temel

Soru 1: 3 L kaç mL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 1 L = 1000 mL.
Adım 2: 3 L = 3 × 1000 = 3000 mL.
Sonuç: 3000 mL.

Soru 2: 2500 mL kaç L’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 1 L = 1000 mL.
Adım 2: 2500 / 1000 = 2,5 L.
Sonuç: 2,5 L.

Soru 3: 0,75 L kaç mL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
0,75 × 1000 = 750 mL.
Sonuç: 750 mL.

Soru 4: 500 mL kaç L’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
500 / 1000 = 0,5 L.
Sonuç: 0,5 L.

Soru 5: 2 L + 300 mL kaç mL eder?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 2 L = 2000 mL.
Adım 2: 2000 + 300 = 2300 mL.
Sonuç: 2300 mL.

Soru 6: 1,5 L su kaç mL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
1,5 × 1000 = 1500 mL.
Sonuç: 1500 mL.

Soru 7: 4 L kaç mL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
4 × 1000 = 4000 mL.
Sonuç: 4000 mL.

Soru 8: 1200 mL kaç L kaç mL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
1200 mL = 1 L + 200 mL (1000 mL = 1 L).
Sonuç: 1 L 200 mL.

Soru 9: 0,25 L kaç mL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
0,25 × 1000 = 250 mL.
Sonuç: 250 mL.

Soru 10: 5 L süt kaç mL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
5 × 1000 = 5000 mL.
Sonuç: 5000 mL.

⭐ SEVİYE 2 – Orta

Soru 1: Bir şişe 0,75 L su alıyor. 6 şişe kaç mL eder?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 6 × 0,75 = 4,5 L.
Adım 2: 4,5 × 1000 = 4500 mL.
Sonuç: 4500 mL.

Soru 2: 2 L’lik bir sürahi 250 mL’lik bardaklarla kaç bardakta dolar?

📝 Kapsamlı Çözüm
2 L = 2000 mL. 2000 / 250 = 8 bardak.
Sonuç: 8 bardak.

Soru 3: 3,5 L su ile 1,25 L meyve suyu karıştırılıyor. Toplam karışım kaç mL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3,5 + 1,25 = 4,75 L.
Adım 2: 4,75 × 1000 = 4750 mL.
Sonuç: 4750 mL.

Soru 4: Bir damacanada 20 L su vardır. 1,5 L’lik şişelere dolduruluyor. Kaç şişe dolar? Ne kadar su artar?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 20 / 1,5 = 13,33 → 13 tam şişe dolar.
Adım 2: 13 × 1,5 = 19,5 L kullanılır, 20 − 19,5 = 0,5 L artar.
Sonuç: 13 şişe, 0,5 L artar.

Soru 5: 0,05 m³ kaç litredir? (1 m³ = 1000 L)

📝 Kapsamlı Çözüm
0,05 × 1000 = 50 L.
Sonuç: 50 L.

Soru 6: 3 L süt, 1,5 L su, 0,75 L meyve suyu karıştırılıyor. Toplam karışım kaç mL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 3 + 1,5 + 0,75 = 5,25 L.
Adım 2: 5,25 × 1000 = 5250 mL.
Sonuç: 5250 mL.

Soru 7: Bir havuz 80 hL su alıyor. Bu havuz kaç litre su alır?

📝 Kapsamlı Çözüm
1 hL = 100 L → 80 hL = 80 × 100 = 8000 L.
Sonuç: 8000 L.

Soru 8: 2 L’lik bir kapta 750 mL su vardır. Kabı doldurmak için kaç mL su eklenmelidir?

📝 Kapsamlı Çözüm
2 L = 2000 mL. 2000 − 750 = 1250 mL.
Sonuç: 1250 mL.

Soru 9: Bir ağızda 5 L süt vardır. 1/5’i kullanılıyor, kalan süt 250 mL’lik kaplara dolduruluyor. Kaç kap gerekir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Kullanılan = 5 × 1/5 = 1 L.
Adım 2: Kalan = 5 − 1 = 4 L = 4000 mL.
Adım 3: 4000 / 250 = 16 kap.
Sonuç: 16 kap.

Soru 10: Bir sürahide 2,5 L limonata vardır. 200 mL’lik bardaklarla servis yapılıyor. Kaç bardak limonata çıkar? Ne kadar limonata artar?

📝 Kapsamlı Çözüm
2,5 L = 2500 mL. 2500 / 200 = 12,5 → 12 bardak dolar, 200 × 12 = 2400 mL kullanılır, 2500 − 2400 = 100 mL artar.
Sonuç: 12 bardak, 100 mL artar.

🔥 SEVİYE 3 – İleri

Soru 1: 0,05 m³ kaç litredir? (1 m³ = 1000 L)

📝 Kapsamlı Çözüm
0,05 × 1000 = 50 L.
Sonuç: 50 L.

Soru 2: Bir ağızda 5 L süt vardır. 1/5’i kullanılıyor, kalan süt 250 mL’lik kaplara dolduruluyor. Kaç kap gerekir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Kullanılan = 1 L, kalan = 4 L = 4000 mL, 4000 / 250 = 16 kap.
Sonuç: 16 kap.

Soru 3: Bir havuzun hacmi 120 m³’tür. Bu havuz kaç litre su alır? Kaç hL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 1 m³ = 1000 L → 120 m³ = 120.000 L.
Adım 2: 1 hL = 100 L → 120.000 / 100 = 1200 hL.
Sonuç: 120.000 L, 1200 hL.

Soru 4: Bir karışımda 2,5 L su, 1,2 L meyve suyu ve 0,8 L şekerli su vardır. Toplam karışım kaç mL’dir? Karışımın % kaçı sudur? (Yüzde hesabı ile.)

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Toplam = 2,5 + 1,2 + 0,8 = 4,5 L = 4500 mL.
Adım 2: Su oranı = 2,5 / 4,5 = 5/9 ≈ 0,555 → %55,5.
Sonuç: 4500 mL, %55,5’i su.

Soru 5: 3 L süt, 1,5 L su, 0,75 L meyve suyu karıştırılıyor. Bu karışım 250 mL’lik kaplara dolduruluyor. Kaç kap dolar? Ne kadar karışım artar?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Toplam = 3 + 1,5 + 0,75 = 5,25 L = 5250 mL.
Adım 2: 5250 / 250 = 21 kap dolar (tam bölünür, artmaz).
Sonuç: 21 kap, artmaz.

Soru 6: 0,8 L su ile 200 mL meyve suyu karıştırılıyor. Karışımın tamamı kaç mL’dir? Karışımın kaç L olduğunu bulunuz.

📝 Kapsamlı Çözüm
0,8 L = 800 mL. 800 + 200 = 1000 mL = 1 L.
Sonuç: 1000 mL, 1 L.

Soru 7: Bir damacana 19 L su almaktadır. 1,5 L’lik şişelere dolduruluyor. Kaç şişe dolar? Ne kadar su artar? Bu artan su 250 mL’lik bardaklara doldurulursa kaç bardak dolar?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 19 / 1,5 = 12,66 → 12 şişe dolar.
Adım 2: 12 × 1,5 = 18 L kullanılır, 1 L artar.
Adım 3: 1 L = 1000 mL, 1000 / 250 = 4 bardak dolar.
Sonuç: 12 şişe, 1 L artar, 4 bardak dolar.

Soru 8: Bir ağızda 5 L süt vardır. 1/5’i kullanılıyor, kalan süt 250 mL’lik kaplara dolduruluyor. Kaç kap gerekir? Eğer kaplar 200 mL olsaydı kaç kap gerekirdi?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: Kullanılan = 1 L, kalan = 4 L = 4000 mL.
Adım 2: 250 mL’lik kaplar: 4000 / 250 = 16 kap.
Adım 3: 200 mL’lik kaplar: 4000 / 200 = 20 kap.
Sonuç: 16 kap (250 mL), 20 kap (200 mL).

Soru 9: Bir sürahide 3,75 L limonata vardır. 250 mL’lik bardaklara dolduruluyor. Kaç bardak limonata çıkar? Kaç mL limonata artar?

📝 Kapsamlı Çözüm
3,75 L = 3750 mL. 3750 / 250 = 15 bardak (tam bölünür, artmaz).
Sonuç: 15 bardak, artmaz.

Soru 10: Bir havuz 120 hL su almaktadır. Bu havuzun %75’i doldurulduğunda kaç litre su olur? Kaç mL’dir?

📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 1: 120 hL = 120 × 100 = 12.000 L.
Adım 2: %75 = 12.000 × 0,75 = 9.000 L.
Adım 3: 9.000 × 1000 = 9.000.000 mL.
Sonuç: 9.000 L, 9.000.000 mL.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Yemek tarifleri: 1/2 litre süt, 200 mL su, 3 yemek kaşığı yağ gibi ölçüler. Tarifi 2 katına çıkarmak veya yarıya indirmek.
Akaryakıt alımı: Benzini litre olarak almak, deposun kaç litre aldığını hesaplamak.
İlaç dozajları: Şurup dozları mililitre (5 mL, 10 mL), damla sayısı.
Havuz suyu miktarı: Bir havuzu doldurmak için kaç litre su gerektiğini hesaplamak.
Su faturaları: Evde tüketilen su miktarı metreküp (m³) olarak ölçülür, 1 m³ = 1000 L.
İçecek ambalajları: Süt (1 L), meyve suyu (200 mL, 1 L), kola (330 mL, 1,5 L).
Laboratuvar çalışmaları: Deneylerde sıvı ölçümleri (mL, L).
Tarım: İlaçlama için sıvı miktarları, sulama suyu miktarları.
Günlük su tüketimi: Bir insanın günlük su ihtiyacı (yaklaşık 2 L).
LGS İpucu: Sıvı ölçme sorularında dönüşümleri doğru yapmak çok önemlidir. 1 L = 1000 mL, 1 L = 1 dm³, 1 mL = 1 cm³ bilgilerini kullan. Kaç kap doldurma problemlerinde bölme işlemi yap. Toplama/çıkarma yaparken birimleri eşitle.

<

📝 1. Dönem 1. Yazılı – Deneme 1 (Temel)🥉 KOLAY SEVİYE

📌 Doğal Sayılar, Çarpanlar ve Katlar, Kümeler

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

128, 64, 96, 32 sayılarını küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

📝 Çözümü Göster
Küçükten büyüğe: 32, 64, 96, 128. Sonuç: 32 < 64 < 96 < 128
Soru 2

45 sayısının pozitif çarpanlarını (bölenlerini) yazınız.

📝 Çözümü Göster
45 = 1×45 = 3×15 = 5×9. Çarpanları: 1, 3, 5, 9, 15, 45. Sonuç: {1, 3, 5, 9, 15, 45}
Soru 3

12 ile 18 sayılarının ortak katlarından en küçüğü kaçtır?

📝 Çözümü Göster
12’nin katları: 12, 24, 36, 48, … 18’in katları: 18, 36, 54, … En küçük ortak kat (EKOK) = 36. Sonuç: 36
Soru 4

Bir çiftlikte 45 koyun, 36 keçi ve 54 tavuk vardır. Çiftlikteki toplam hayvan sayısı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Toplam = 45 + 36 + 54 = 135. Sonuç: 135 hayvan
Soru 5

Aşağıdaki sayılardan hangileri 3 ile tam bölünür? 124, 216, 325, 432

📝 Çözümü Göster
Rakamları toplamı 3’ün katı olan sayılar 3’e bölünür. 1+2+4=7 (bölünmez), 2+1+6=9 (bölünür), 3+2+5=10 (bölünmez), 4+3+2=9 (bölünür). Sonuç: 216 ve 432
Soru 6

“A = {2, 4, 6, 8}” kümesinin eleman sayısı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Kümenin elemanları: 2, 4, 6, 8 → 4 eleman. Sonuç: 4
Soru 7

Bir sayının 5 katı 120 ise bu sayı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı × 5 = 120 → Sayı = 120 ÷ 5 = 24. Sonuç: 24
Soru 8

Bir otobüs 256 km yolun önce 128 km’sini, sonra 64 km’sini gidiyor. Geriye kaç km yolu kalmıştır?

📝 Çözümü Göster
Gidilen toplam = 128 + 64 = 192 km. Kalan = 256 – 192 = 64 km. Sonuç: 64 km
Soru 9

24 ile 36 sayılarının en büyük ortak böleni (EBOB) kaçtır?

📝 Çözümü Göster
24’ün bölenleri: 1,2,3,4,6,8,12,24. 36’nın bölenleri: 1,2,3,4,6,9,12,18,36. Ortak bölenlerin en büyüğü = 12. Sonuç: 12
Soru 10

Bir bölme işleminde bölünen 325, bölen 15 ise bölüm kaçtır?

📝 Çözümü Göster
325 ÷ 15 = 21,666… Tam bölünmez. Bölüm = 21, kalan = 10. Sonuç: Bölüm 21, Kalan 10

📝 1. Dönem 1. Yazılı – Deneme 2 (Orta)⭐ ORTA SEVİYE

📌 Çarpanlar ve Katlar, Bölünebilme, Kümeler, Problem Çözme

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Çözümleri ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

72 sayısının asal çarpanlarını bulunuz.

📝 Çözümü Göster
72 = 2×36 = 2×2×18 = 2×2×2×9 = 2³ × 3². Asal çarpanlar: 2 ve 3. Sonuç: 2 ve 3
Soru 2

“Bir doğal sayının 9 ile tam bölünebilmesi için rakamları toplamının 9’un katı olması gerekir.” ifadesini örnekle açıklayınız.

📝 Çözümü Göster
Örnek: 243 sayısının rakamları toplamı 2+4+3=9 (9’un katı), bu nedenle 243, 9’a tam bölünür. 243÷9=27. Doğrudur
Soru 3

Bir sınıftaki öğrenciler sıralara 2’şerli oturduklarında 6 öğrenci ayakta kalıyor, 3’erli oturduklarında 3 sıra boş kalıyor. Sınıf mevcudu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sıra sayısı = s. 2s + 6 = 3(s – 3) → 2s+6 = 3s-9 → 6+9 = 3s-2s → s = 15. Mevcut = 2×15+6 = 36. Sonuç: 36 öğrenci
Soru 4

A = {a, b, c, d, e} ve B = {c, d, e, f, g} kümeleri veriliyor. A ∪ B (birleşim) kümesini yazınız.

📝 Çözümü Göster
Birleşim = {a, b, c, d, e, f, g}. Sonuç: {a, b, c, d, e, f, g}
Soru 5

Bir bahçedeki ağaçların 1/3’ü elma, 1/4’ü armut, geri kalanı kirazdır. Bahçede 120 ağaç olduğuna göre kaç tane kiraz ağacı vardır?

📝 Çözümü Göster
Elma = 120×1/3=40, armut = 120×1/4=30. Toplam 70. Kiraz = 120-70=50. Sonuç: 50 kiraz ağacı
Soru 6

36 ve 48 sayılarının EKOK’unu bulunuz.

📝 Çözümü Göster
36’nın katları: 36,72,108,144,… 48’in katları: 48,96,144,… Ortak katların en küçüğü = 144. Sonuç: 144
Soru 7

Bir sayının 2/5’i 40 ise bu sayının tamamı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı × 2/5 = 40 → Sayı = 40 ÷ 2/5 = 40 × 5/2 = 100. Sonuç: 100
Soru 8

Bir sınıftaki öğrencilerin %40’ı gözlüklüdür. Gözlüklü öğrenci sayısı 14 ise sınıf mevcudu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
%40 = 40/100 = 2/5. Mevcut = 14 ÷ 2/5 = 14 × 5/2 = 35. Sonuç: 35 öğrenci
Soru 9

Bir çıkarma işleminde eksilen 324, fark 148 ise çıkan kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Fark = Eksilen – Çıkan → 148 = 324 – Çıkan → Çıkan = 324 – 148 = 176. Sonuç: 176
Soru 10

Bir manav 180 kg elmanın önce 1/3’ünü, sonra kalanın 1/2’sini satıyor. Geriye kaç kg elma kalmıştır?

📝 Çözümü Göster
1.satış: 180×1/3=60 kg, kalan=120 kg. 2.satış: 120×1/2=60 kg. Kalan = 120-60=60 kg. Sonuç: 60 kg

📝 1. Dönem 1. Yazılı – Deneme 3 (İleri)🔥 İLERİ SEVİYE

📌 Dört İşlem Problemleri, Küme ve Bölünebilme Karma

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Çözümleri ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Bir sayının rakamları toplamı 15, sayı 9 ile tam bölünüyorsa bu sayı kaçtır? (En küçük 3 basamaklı sayıyı bulunuz.)

📝 Çözümü Göster
9 ile bölünebilen sayıların rakamları toplamı 9’un katıdır. 15, 9’un katı değildir. Soruda hata olabilir veya sayı 9’un katı olmayabilir. En küçük 3 basamaklı sayı için 9’un katı olan 108’in rakam toplamı 9’dur. 15 için: 159? 1+5+9=15, 159÷9=17,666… Tam bölünmez. 9 ile bölünme koşulunu sağlayan 3 basamaklı bir sayı yoktur. Doğru sayı: 9’un katı olacak ve rakamları toplamı 9, 18, 27… 15 olmaz.
Soru 2

İki sayının EBOB’u 12, EKOK’u 240’tır. Sayılardan biri 48 ise diğer sayı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
EBOB × EKOK = a × b → 12 × 240 = 48 × b → 2880 = 48 × b → b = 2880 ÷ 48 = 60. Sonuç: 60
Soru 3

A = {1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9} kümesinin alt kümelerinden kaç tanesinde 3 bulunur?

📝 Çözümü Göster
3’ün bulunduğu alt kümeler = tüm alt kümelerin yarısı = 2⁹/2 = 512/2 = 256. Sonuç: 256 alt küme
Soru 4

Bir sayı 6 ile tam bölünebiliyorsa hangi sayılarla da tam bölünebilir?

📝 Çözümü Göster
6 = 2 × 3 olduğundan, 6 ile bölünebilen bir sayı 2 ve 3 ile de tam bölünür. Ayrıca 1 ve kendisiyle de bölünür. Sonuç: 1, 2, 3 ve 6
Soru 5

Bir sınıftaki öğrenciler sıralara 3’erli oturduğunda 4 öğrenci ayakta kalıyor, 4’erli oturduğunda 3 sıra boş kalıyor. Sınıf mevcudu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sıra sayısı = s. 3s + 4 = 4(s – 3) → 3s+4 = 4s-12 → 4+12 = 4s-3s → s = 16. Mevcut = 3×16+4 = 52. Sonuç: 52 öğrenci
Soru 6

Bir çiftlikteki tavuk ve koyunların toplam sayısı 50, ayak sayıları toplamı 140’tır. Çiftlikte kaç tane koyun vardır?

📝 Çözümü Göster
Tavuk = t, koyun = k. t + k = 50, 2t + 4k = 140 → t+2k=70. t = 50 – k yerine yazalım: (50 – k) + 2k = 70 → 50 + k = 70 → k = 20. Sonuç: 20 koyun
Soru 7

Bir sayının 1/4’ü ile 1/5’i arasındaki fark 6’dır. Bu sayı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı = S. S/4 – S/5 = 6 → (5S – 4S)/20 = 6 → S/20 = 6 → S = 120. Sonuç: 120
Soru 8

Bir fabrikada üretilen ürünlerin 2/5’i kusurludur. Kusurlu ürünlerin 3/4’ü tamir ediliyor. Tamir edilen ürün sayısı 90 ise toplam üretim kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Toplam üretim = T. Kusurlu = 2T/5. Tamir edilen = (2T/5)×(3/4) = 6T/20 = 3T/10 = 90 → T = 90×10/3 = 300. Sonuç: 300 ürün
Soru 9

İki sayının toplamı 84, farkı 28’dir. Bu sayıları bulunuz.

📝 Çözümü Göster
Büyük sayı = (Toplam + Fark)/2 = (84+28)/2 = 112/2 = 56. Küçük sayı = (Toplam – Fark)/2 = (84-28)/2 = 56/2 = 28. Sonuç: 56 ve 28
Soru 10

Bir otomobil 300 km’lik yolun 2/5’ini gittikten sonra mola veriyor. Mola sırasında yolun kalan kısmının %60’ını daha gidiyor. Geriye kaç km yolu kalmıştır?

📝 Çözümü Göster
İlk gidilen = 300×2/5=120 km, kalan=180 km. Molada gidilen = 180×60/100=108 km. Toplam gidilen = 120+108=228 km. Kalan = 300-228=72 km. Sonuç: 72 km

📝 1. Dönem 2. Yazılı – Deneme 1 (Temel)🥉 KOLAY SEVİYE

📌 Asal Sayılar, Bölünebilme, Veri Analizi

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Aşağıdaki sayılardan hangileri asaldır? 17, 21, 29, 33, 41

📝 Çözümü Göster
Asal sayılar sadece 1 ve kendisine bölünür. 17 asal, 21 = 3×7 (asal değil), 29 asal, 33 = 3×11 (asal değil), 41 asal. Sonuç: 17, 29, 41
Soru 2

30 sayısının asal çarpanlarını bulunuz.

📝 Çözümü Göster
30 = 2 × 15 = 2 × 3 × 5. Asal çarpanlar: 2, 3, 5. Sonuç: 2, 3, 5
Soru 3

Bir sayı 2, 3, 4, 5 ve 6 ile tam bölünebiliyorsa bu sayı hangi sayıya da kesinlikle bölünür? (En küçük ortak katını bulunuz.)

📝 Çözümü Göster
EKOK(2,3,4,5,6) = 60. Sayı 60 ve katlarına bölünür. Sonuç: 60
Soru 4

Bir sınıftaki öğrencilerin boy uzunlukları (cm): 125, 130, 132, 125, 128, 130, 132, 125. Bu verilerin tepe değerini (mod) bulunuz.

📝 Çözümü Göster
En çok tekrar eden sayı 125 (3 kez). Mod = 125. Sonuç: 125 cm
Soru 5

Bir sayının 3/4’ü 60 ise bu sayının tamamı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı × 3/4 = 60 → Sayı = 60 ÷ 3/4 = 60 × 4/3 = 80. Sonuç: 80
Soru 6

Bir otobüs 4 saatte 240 km yol alıyor. Otobüsün saatteki ortalama hızı kaç km’dir?

📝 Çözümü Göster
Hız = Yol / Zaman = 240 ÷ 4 = 60 km/saat. Sonuç: 60 km/saat
Soru 7

A = {2, 4, 6, 8, 10} kümesinin eleman sayısı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Eleman sayısı = 5. Sonuç: 5
Soru 8

Bir sınıfta 25 öğrenci vardır. 12’si kızdır. Kız öğrencilerin sayısının tüm sınıfa oranı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Oran = 12/25. Sonuç: 12/25
Soru 9

Bir sayının 2/5’i 30 ise bu sayı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı × 2/5 = 30 → Sayı = 30 ÷ 2/5 = 30 × 5/2 = 75. Sonuç: 75
Soru 10

Bir otobüs 320 km’lik yolun 1/4’ünü gittikten sonra mola veriyor. Mola sırasında yolun kalan kısmının 1/2’sini daha gidiyor. Geriye kaç km yolu kalmıştır?

📝 Çözümü Göster
İlk gidilen = 320×1/4=80 km, kalan=240 km. Molada gidilen = 240×1/2=120 km. Toplam gidilen = 80+120=200 km. Kalan = 320-200=120 km. Sonuç: 120 km

📝 1. Dönem 2. Yazılı – Deneme 2 (Orta)⭐ ORTA SEVİYE

📌 Asal Sayılar, Bölünebilme, EBOB – EKOK, Veri Analizi

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Çözümleri ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

1 ile 30 arasındaki asal sayıları listeleyiniz.

📝 Çözümü Göster
Asal sayılar: 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29. Sonuç: 2,3,5,7,11,13,17,19,23,29
Soru 2

Bir sayının 2, 3 ve 5 ile tam bölünebilmesi için hangi koşulları sağlaması gerekir?

📝 Çözümü Göster
2 ile bölünebilmesi için son rakamı çift olmalı. 3 ile bölünebilmesi için rakamları toplamı 3’ün katı olmalı. 5 ile bölünebilmesi için son rakamı 0 veya 5 olmalı. Sonuç: Son rakam 0, rakamlar toplamı 3’ün katı
Soru 3

İki sayının EBOB’u 8, sayılardan biri 24 ise diğer sayı en az kaç olabilir?

📝 Çözümü Göster
EBOB 8 olduğuna göre her iki sayı da 8’in katıdır. 24 sayısının çarpanları 2³×3. Diğer sayı 8×a olacak şekilde a, 24 ile ortak böleni 8 olacak. En küçük a=1 için sayı 8’dir. EBOB(24,8)=8. Sonuç: 8
Soru 4

Bir sınıftaki öğrencilerin matematik notları: 65, 75, 85, 90, 85, 70, 85, 80. Bu notların aritmetik ortalamasını bulunuz.

📝 Çözümü Göster
Toplam = 65+75+85+90+85+70+85+80 = 635. Ortalama = 635 ÷ 8 = 79,375. Sonuç: 79,375
Soru 5

Bir sayının 3/7’si 45 ise bu sayının 5/7’si kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı = 45 ÷ 3/7 = 45 × 7/3 = 105. Sayının 5/7’si = 105 × 5/7 = 75. Sonuç: 75
Soru 6

Bir çiftlikte 60 hayvan vardır. Hayvanların 2/5’i koyun, 1/3’ü keçi, geri kalanı inektir. İnek sayısı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Koyun = 60×2/5=24, keçi = 60×1/3=20. Toplam koyun+keçi=44. İnek = 60-44=16. Sonuç: 16 inek
Soru 7

Bir otobüs 3 saat 15 dakikada 195 km yol alıyor. Otobüsün saatteki ortalama hızı kaç km’dir?

📝 Çözümü Göster
3 saat 15 dakika = 3,25 saat. Hız = 195 ÷ 3,25 = 60 km/saat. Sonuç: 60 km/saat
Soru 8

Bir sınıftaki öğrencilerin %40’ı matematikten başarısızdır. Başarısız öğrenci sayısı 12 ise sınıf mevcudu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
%40 = 40/100 = 2/5. Mevcut = 12 ÷ 2/5 = 12 × 5/2 = 30. Sonuç: 30 öğrenci
Soru 9

Bir sayı 7 ile tam bölünüyorsa hangi koşulu sağlamalıdır?

📝 Çözümü Göster
7 ile bölünebilme kuralı: Sayının birler basamağı iki katı, geriye kalan sayıdan çıkarılır. Sonuç 7’nin katıysa sayı 7’ye bölünür. Örnek: 161 → 16 – (1×2)=14 (7’nin katı). Kural: 2×birler basamağı, kalan sayıdan çıkarılır
Soru 10

Bir çiftçi tarlasının 2/5’ine buğday, kalanın 1/3’üne arpa ekiyor. Geriye 160 m² alan kalıyor. Tarlanın tamamı kaç m²’dir?

📝 Çözümü Göster
Tarla = A. Buğday = 2A/5, kalan = 3A/5. Arpa = (3A/5)×(1/3)= A/5. Toplam ekilen = 2A/5 + A/5 = 3A/5. Kalan = 2A/5 = 160 → A = 160×5/2 = 400 m². Sonuç: 400 m²

📝 1. Dönem 2. Yazılı – Deneme 3 (İleri)🔥 İLERİ SEVİYE

📌 Asal Çarpanlar, EBOB – EKOK, Problem Çözme

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Çözümleri ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

1 ile 100 arasında kaç tane asal sayı vardır? Listeleyiniz.

📝 Çözümü Göster
Asal sayılar: 2,3,5,7,11,13,17,19,23,29,31,37,41,43,47,53,59,61,67,71,73,79,83,89,97 (25 tane). Sonuç: 25 asal sayı
Soru 2

180 sayısının asal çarpanlarını üslü ifade olarak yazınız.

📝 Çözümü Göster
180 = 2² × 3² × 5. Sonuç: 2² × 3² × 5
Soru 3

İki sayının EBOB’u 18, EKOK’u 540’tır. Sayılardan biri 90 ise diğer sayı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
EBOB × EKOK = a × b → 18 × 540 = 90 × b → 9720 = 90 × b → b = 9720 ÷ 90 = 108. Sonuç: 108
Soru 4

Bir sınıftaki öğrencilerin boy uzunlukları (cm): 125, 128, 130, 132, 125, 128, 130, 125, 132, 128. Bu verilerin medyanını (ortanca) bulunuz.

📝 Çözümü Göster
Sıralanmış dizi: 125,125,125,128,128,128,130,130,132,132. 10 eleman olduğu için ortanca 5. ve 6. terimlerin ortalaması. 5. terim=128, 6. terim=128. Medyan=128. Sonuç: 128 cm
Soru 5

Bir sayının 2/3’ü ile 3/4’ü arasındaki fark 15’tir. Bu sayı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı = S. 3S/4 – 2S/3 = 15 → (9S – 8S)/12 = 15 → S/12 = 15 → S = 180. Sonuç: 180
Soru 6

Bir çiftlikte tavuk ve koyunların toplam sayısı 80, ayak sayıları toplamı 220’dir. Çiftlikte kaç tane tavuk vardır?

📝 Çözümü Göster
Tavuk = t, koyun = k. t + k = 80, 2t + 4k = 220 → t+2k=110. t = 80 – k yerine yazalım: (80 – k) + 2k = 110 → 80 + k = 110 → k = 30. t = 50. Sonuç: 50 tavuk
Soru 7

Bir sayının 3/5’i 120 ise bu sayının %40’ı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı = 120 ÷ 3/5 = 120 × 5/3 = 200. %40 = 200 × 40/100 = 80. Sonuç: 80
Soru 8

Bir sınıftaki öğrencilerin %30’u gözlüklüdür. Gözlüklü öğrencilerin %20’si kızdır. Gözlüklü kız öğrenci sayısı 6 olduğuna göre sınıf mevcudu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Gözlüklü kız sayısı = 6 = (Gözlüklü öğrenci sayısı) × 20/100 → Gözlüklü sayısı = 6 ÷ 20/100 = 6 × 5 = 30. Sınıf mevcudu = 30 ÷ 30/100 = 30 × 100/30 = 100. Sonuç: 100 öğrenci
Soru 9

Bir otomobil 4 saat 30 dakikada 270 km yol alıyor. Otomobilin saatteki ortalama hızı kaç km’dir?

📝 Çözümü Göster
4 saat 30 dakika = 4,5 saat. Hız = 270 ÷ 4,5 = 60 km/saat. Sonuç: 60 km/saat
Soru 10

Bir tarlanın 3/7’sine buğday, kalanın 1/4’üne arpa ekiliyor. Geriye 600 m² alan kalıyor. Tarlanın tamamı kaç m²’dir?

📝 Çözümü Göster
Tarla = A. Buğday = 3A/7, kalan = 4A/7. Arpa = (4A/7)×(1/4)= A/7. Toplam ekilen = 3A/7 + A/7 = 4A/7. Kalan = 3A/7 = 600 → A = 600×7/3 = 1400 m². Sonuç: 1400 m²

📝 2. Dönem 1. Yazılı – Deneme 1 (Temel)🥉 KOLAY SEVİYE

📌 Kesirler, Ondalık Gösterim, Yüzdeler

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

3/5 kesrini ondalık gösterimle yazınız.

📝 Çözümü Göster
3/5 = 3 ÷ 5 = 0,6. Sonuç: 0,6
Soru 2

0,25 ondalık gösterimini kesir olarak yazınız.

📝 Çözümü Göster
0,25 = 25/100 = 1/4. Sonuç: 1/4
Soru 3

Bir sayının %20’si 40 ise bu sayı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı × 20/100 = 40 → Sayı = 40 × 100/20 = 40 × 5 = 200. Sonuç: 200
Soru 4

2,8 + 1,35 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
2,80 + 1,35 = 4,15. Sonuç: 4,15
Soru 5

Bir sınıftaki 30 öğrencinin %40’ı kızdır. Kız öğrenci sayısı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Kız = 30 × 40/100 = 30 × 2/5 = 12. Sonuç: 12
Soru 6

Bir pastanın 1/4’ü çikolatalı, 1/2’si muzludur. Geriye kalan kısmı nedir?

📝 Çözümü Göster
Toplam = 1/4 + 1/2 = 1/4 + 2/4 = 3/4. Kalan = 1 – 3/4 = 1/4. Sonuç: 1/4
Soru 7

5,6 – 2,45 işleminin sonucu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
5,60 – 2,45 = 3,15. Sonuç: 3,15
Soru 8

Bir sayının 3/8’i 24 ise bu sayı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı × 3/8 = 24 → Sayı = 24 ÷ 3/8 = 24 × 8/3 = 64. Sonuç: 64
Soru 9

0,75 ondalık gösteriminin % sembolü ile ifadesi nedir?

📝 Çözümü Göster
0,75 = 75/100 = %75. Sonuç: %75
Soru 10

Bir otomobil 180 km’lik yolun 2/3’ünü gitmiştir. Kaç km yol kalmıştır?

📝 Çözümü Göster
Gidilen = 180 × 2/3 = 120 km. Kalan = 180 – 120 = 60 km. Sonuç: 60 km

📝 2. Dönem 1. Yazılı – Deneme 2 (Orta)⭐ ORTA SEVİYE

📌 Kesir Problemleri, Yüzde, Oran

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Çözümleri ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

(2/3 + 1/4) × (3/5) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
2/3+1/4 = (8+3)/12 = 11/12. 11/12 × 3/5 = 33/60 = 11/20. Sonuç: 11/20
Soru 2

Bir sayının %15’i 45 ise bu sayının %40’ı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı = 45 ÷ 15/100 = 45 × 100/15 = 300. %40 = 300 × 40/100 = 120. Sonuç: 120
Soru 3

Bir otobüs 240 km yolun önce 1/4’ünü, sonra kalanın 1/3’ünü gidiyor. Geriye kaç km yolu kalmıştır?

📝 Çözümü Göster
1.gidilen = 240×1/4=60 km, kalan=180 km. 2.gidilen = 180×1/3=60 km. Toplam gidilen=120 km, kalan=240-120=120 km. Sonuç: 120 km
Soru 4

Bir sınıftaki öğrencilerin %60’ı matematikten başarılıdır. Başarılı öğrenci sayısı 24 ise sınıf mevcudu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
%60 = 60/100 = 3/5. Mevcut = 24 ÷ 3/5 = 24 × 5/3 = 40. Sonuç: 40 öğrenci
Soru 5

Bir manav 150 kg elmanın 2/5’ini satıyor. Kalan elmaların tanesini 4 TL’den satarsa kaç TL gelir elde eder?

📝 Çözümü Göster
Satılan = 150×2/5=60 kg, kalan=90 kg. Gelir = 90×4=360 TL. Sonuç: 360 TL
Soru 6

0,48 ondalık gösterimini kesir olarak yazınız ve % sembolü ile ifade ediniz.

📝 Çözümü Göster
0,48 = 48/100 = 12/25. %48. Sonuç: 12/25, %48
Soru 7

Bir sınıftaki kızların sayısı, erkeklerin sayısının 3/5’idir. Sınıf mevcudu 40 ise kız sayısı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Erkek = E, Kız = 3E/5. Toplam = E + 3E/5 = 8E/5 = 40 → E = 25, Kız = 15. Sonuç: 15 kız
Soru 8

Bir sayının 1/3’ü ile 1/4’ü arasındaki fark 5 ise bu sayı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı = S. S/3 – S/4 = 5 → (4S-3S)/12 = 5 → S/12 = 5 → S = 60. Sonuç: 60
Soru 9

Bir otomobil 2 saat 30 dakikada 150 km yol alıyor. Ortalama hızı kaç km/sa’dir?

📝 Çözümü Göster
2 saat 30 dk = 2,5 saat. Hız = 150 ÷ 2,5 = 60 km/sa. Sonuç: 60 km/sa
Soru 10

Bir sınıftaki öğrencilerin %30’u gözlüklü, %40’ı gözlüksüzdür. Geriye kalan 9 öğrenci ise lens kullanmaktadır. Sınıf mevcudu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Lens kullanan yüzdesi = %100 – (%30+%40) = %30. %30 = 9 → %10 = 3 → %100 = 30. Sonuç: 30 öğrenci

📝 2. Dönem 1. Yazılı – Deneme 3 (İleri)🔥 İLERİ SEVİYE

📌 Karma Kesir, Yüzde, Oran Problemleri

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Çözümleri ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

(3/4 – 1/6) ÷ (1/2 + 1/3) işleminin sonucu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
3/4 – 1/6 = (9-2)/12 = 7/12. 1/2+1/3 = (3+2)/6 = 5/6. Bölme: 7/12 ÷ 5/6 = 7/12 × 6/5 = 42/60 = 7/10. Sonuç: 7/10
Soru 2

Bir sayının %20’si ile %30’unun toplamı 100 ise bu sayı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı = S. 0,20S + 0,30S = 0,50S = 100 → S = 200. Sonuç: 200
Soru 3

Bir sınıftaki öğrencilerin 2/5’i erkektir. Kız öğrencilerin 3/4’ü gözlüklüdür. Gözlüklü kız sayısı 18 ise sınıf mevcudu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sınıf = S. Kız = 3S/5. Gözlüklü kız = (3S/5)×(3/4) = 9S/20 = 18 → S = 18×20/9 = 40. Sonuç: 40 öğrenci
Soru 4

Bir manav 200 kg elmanın önce 2/5’ini, sonra kalanın %60’ını satıyor. Geriye kaç kg elma kalmıştır?

📝 Çözümü Göster
1.satış: 200×2/5=80 kg, kalan=120 kg. 2.satış: 120×60/100=72 kg. Kalan = 120-72=48 kg. Sonuç: 48 kg
Soru 5

Bir sayının 2/3’ü ile 3/5’i arasındaki fark 4 ise bu sayının 1/2’si kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı = S. 2S/3 – 3S/5 = (10S-9S)/15 = S/15 = 4 → S = 60. S/2 = 30. Sonuç: 30
Soru 6

Bir otomobil A kentinden B kentine saatte 80 km hızla 3 saatte gidiyor. Dönüşte hızını %25 artırırsa dönüş süresi kaç saat olur?

📝 Çözümü Göster
Mesafe = 80×3=240 km. Dönüş hızı = 80 + 80×25/100 = 80+20=100 km/sa. Süre = 240÷100=2,4 saat = 2 saat 24 dakika. Sonuç: 2,4 saat
Soru 7

Bir sınıftaki öğrencilerin %40’ı erkek, erkeklerin %25’i başarısızdır. Başarısız erkek sayısı 8 ise sınıf mevcudu kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Erkek sayısı = 0,4S. Başarısız erkek = 0,4S × 25/100 = 0,4S × 0,25 = 0,1S = 8 → S = 80. Sonuç: 80 öğrenci
Soru 8

Bir sayının 2/7’si ile 1/3’ünün toplamı 26 ise bu sayı kaçtır?

📝 Çözümü Göster
Sayı = S. 2S/7 + S/3 = (6S+7S)/21 = 13S/21 = 26 → S = 26×21/13 = 42. Sonuç: 42
Soru 9

Bir kümeste tavuk ve ördeklerin toplamı 120’dir. Tavukların sayısı, ördeklerin sayısının 2/3’ü kadardır. Kaç tane tavuk vardır?

📝 Çözümü Göster
Ördek = Ö, Tavuk = 2Ö/3. Toplam = Ö + 2Ö/3 = 5Ö/3 = 120 → Ö = 72, Tavuk = 48. Sonuç: 48 tavuk
Soru 10

Bir otomobil 320 km’lik yolun 2/5’ini gittikten sonra mola veriyor. Mola sırasında yolun kalan kısmının %25’ini daha gidiyor. Geriye kaç km kalmıştır?

📝 Çözümü Göster
İlk gidilen = 320×2/5=128 km, kalan=192 km. Molada gidilen = 192×25/100=48 km. Toplam gidilen = 128+48=176 km. Kalan = 320-176=144 km. Sonuç: 144 km

📝 2. Dönem 2. Yazılı – Deneme 1 (Temel)🥉 KOLAY SEVİYE

📌 Alan, Çevre, Hacim, Zaman Ölçme

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Bir karenin bir kenarı 7 cm ise çevresi kaç cm’dir?

📝 Çözümü Göster
Çevre = 4×7 = 28 cm. Sonuç: 28 cm
Soru 2

Bir dikdörtgenin kısa kenarı 5 cm, uzun kenarı 12 cm ise alanı kaç cm²’dir?

📝 Çözümü Göster
Alan = 5 × 12 = 60 cm². Sonuç: 60 cm²
Soru 3

Bir üçgenin taban uzunluğu 10 cm, yüksekliği 8 cm ise alanı kaç cm²’dir?

📝 Çözümü Göster
Alan = (10×8)/2 = 80/2 = 40 cm². Sonuç: 40 cm²
Soru 4

Bir küpün bir ayrıtı 4 cm ise hacmi kaç cm³’tür?

📝 Çözümü Göster
Hacim = 4×4×4 = 64 cm³. Sonuç: 64 cm³
Soru 5

3 saat 45 dakika toplam kaç dakikadır?

📝 Çözümü Göster
3 saat = 180 dakika. Toplam = 180 + 45 = 225 dakika. Sonuç: 225 dakika
Soru 6

Bir dikdörtgenler prizmasının ayrıtları 3 cm, 4 cm, 5 cm ise hacmi kaç cm³’tür?

📝 Çözümü Göster
Hacim = 3×4×5 = 60 cm³. Sonuç: 60 cm³
Soru 7

Bir dairenin yarıçapı 5 cm ise çevresi kaç cm’dir? (π=3 alınız.)

📝 Çözümü Göster
Çevre = 2πr = 2×3×5 = 30 cm. Sonuç: 30 cm
Soru 8

Bir üçgenin iç açıları toplamı kaç derecedir?

📝 Çözümü Göster
180°. Sonuç: 180°
Soru 9

Bir otobüs 2 saat 15 dakikada 135 km yol alıyor. Ortalama hızı kaç km/sa’dir?

📝 Çözümü Göster
2 saat 15 dk = 2,25 saat. Hız = 135 ÷ 2,25 = 60 km/sa. Sonuç: 60 km/sa
Soru 10

Bir karenin alanı 81 cm² ise bir kenar uzunluğu kaç cm’dir?

📝 Çözümü Göster
Kenar = √81 = 9 cm. Sonuç: 9 cm

📝 2. Dönem 2. Yazılı – Deneme 2 (Orta)⭐ ORTA SEVİYE

📌 Dikdörtgen, Üçgen, Daire, Hacim Problemleri

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Çözümleri ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Bir dikdörtgenin çevresi 48 cm, kısa kenarı 10 cm ise uzun kenarı kaç cm’dir?

📝 Çözümü Göster
Çevre = 2(a+b) → 48 = 2(10+U) → 24 = 10+U → U = 14 cm. Sonuç: 14 cm
Soru 2

Bir üçgenin alanı 72 cm², tabanı 12 cm ise yüksekliği kaç cm’dir?

📝 Çözümü Göster
Alan = (taban×h)/2 → 72 = (12×h)/2 → 72 = 6h → h = 12 cm. Sonuç: 12 cm
Soru 3

Bir dairenin alanı 78,5 cm² ise yarıçapı kaç cm’dir? (π=3,14)

📝 Çözümü Göster
Alan = πr² → 78,5 = 3,14 × r² → r² = 78,5 ÷ 3,14 = 25 → r = 5 cm. Sonuç: 5 cm
Soru 4

Bir küpün hacmi 125 cm³ ise bir ayrıtı kaç cm’dir?

📝 Çözümü Göster
Ayrıt = ∛125 = 5 cm. Sonuç: 5 cm
Soru 5

Bir sınıfta 24 öğrenci vardır. Boyları 130 cm, 132 cm, 135 cm, 130 cm, 140 cm, 132 cm ise ortalama boy kaç cm’dir?

📝 Çözümü Göster
Toplam = 130+132+135+130+140+132 = 799. Ortalama = 799÷6 = 133,166… cm. Sonuç: 133,17 cm (yaklaşık)
Soru 6

Bir araç saatte 72 km hızla 2 saat 30 dakika yol alıyor. Aldığı yol kaç km’dir?

📝 Çözümü Göster
2 saat 30 dk = 2,5 saat. Yol = 72 × 2,5 = 180 km. Sonuç: 180 km
Soru 7

Bir dikdörtgenin alanı 120 cm², uzun kenarı 15 cm ise çevresi kaç cm’dir?

📝 Çözümü Göster
Kısa kenar = 120 ÷ 15 = 8 cm. Çevre = 2×(15+8)=46 cm. Sonuç: 46 cm
Soru 8

Bir kare ile bir dikdörtgenin çevreleri eşittir. Karenin kenarı 12 cm, dikdörtgenin kısa kenarı 8 cm ise uzun kenarı kaç cm’dir?

📝 Çözümü Göster
Karenin çevresi = 48 cm. Dikdörtgen çevresi = 2(8+U)=48 → 8+U=24 → U=16 cm. Sonuç: 16 cm
Soru 9

Bir prizmanın hacmi 240 cm³, taban alanı 40 cm² ise yüksekliği kaç cm’dir?

📝 Çözümü Göster
Hacim = taban alanı × yükseklik → 240 = 40 × h → h = 6 cm. Sonuç: 6 cm
Soru 10

Bir otomobil 210 km’lik yolu 3 saat 30 dakikada alıyor. Ortalama hızı kaç km/sa’dir?

📝 Çözümü Göster
3 saat 30 dk = 3,5 saat. Hız = 210 ÷ 3,5 = 60 km/sa. Sonuç: 60 km/sa

📝 2. Dönem 2. Yazılı – Deneme 3 (İleri)🔥 İLERİ SEVİYE

📌 Karma Geometri, Hacim, Alan Problemleri

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Çözümleri ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Bir dikdörtgenin uzun kenarı, kısa kenarının 2 katından 3 fazladır. Çevresi 66 cm ise alanı kaç cm²’dir?

📝 Çözümü Göster
Kısa = a, uzun = 2a+3. Çevre = 2(a+2a+3)=2(3a+3)=6a+6=66 → 6a=60 → a=10 cm, uzun=23 cm. Alan=10×23=230 cm². Sonuç: 230 cm²
Soru 2

Bir üçgenin kenar uzunlukları 12 cm, 16 cm ve 20 cm’dir. Bu üçgenin alanı kaç cm²’dir? (İpucu: 12-16-20 üçgeni dik üçgendir.)

📝 Çözümü Göster
12-16-20 dik üçgeninde dik kenarlar 12 ve 16 cm. Alan = (12×16)/2 = 96 cm². Sonuç: 96 cm²
Soru 3

Bir dairenin çevresi 62,8 cm ise alanı kaç cm²’dir? (π=3,14)

📝 Çözümü Göster
Çevre = 2πr → 62,8 = 2×3,14×r → 62,8 = 6,28r → r=10 cm. Alan = πr² = 3,14×100 = 314 cm². Sonuç: 314 cm²
Soru 4

Bir küpün hacmi 216 cm³ ise yüzey alanı kaç cm²’dir?

📝 Çözümü Göster
Ayrıt = ∛216 = 6 cm. Yüzey alanı = 6×(6×6)=6×36=216 cm². Sonuç: 216 cm²
Soru 5

Bir dikdörtgenin kısa kenarı, uzun kenarının 2/5’idir. Alanı 90 cm² ise çevresi kaç cm’dir?

📝 Çözümü Göster
Uzun = a, kısa = 2a/5. Alan = a × (2a/5) = 2a²/5 = 90 → a² = 225 → a=15 cm, kısa=6 cm. Çevre = 2×(15+6)=42 cm. Sonuç: 42 cm
Soru 6

Bir araç 80 km/sa hızla 3 saat, 100 km/sa hızla 2 saat yol alıyor. Ortalama hızı kaç km/sa’dir?

📝 Çözümü Göster
Toplam yol = 80×3 + 100×2 = 240+200=440 km. Toplam süre = 5 saat. Ortalama hız = 440÷5=88 km/sa. Sonuç: 88 km/sa
Soru 7

Bir yamukta alt taban 24 cm, üst taban 16 cm ve yüksekliği 10 cm’dir. Alanı kaç cm²’dir?

📝 Çözümü Göster
Yamuk alanı = (alt+üst)×yükseklik/2 = (24+16)×10/2 = 40×5 = 200 cm². Sonuç: 200 cm²
Soru 8

Bir sınıftaki öğrencilerin boyları 125, 130, 128, 132, 130, 128, 135, 130, 128, 132 cm’dir. Açıklığı ve ortancayı bulunuz.

📝 Çözümü Göster
Sıralanmış: 125,128,128,128,130,130,130,132,132,135. Açıklık = 135-125=10. Ortanca = (130+130)/2=130. Sonuç: Açıklık=10, Ortanca=130
Soru 9

Bir dikdörtgenler prizmasının hacmi 480 cm³, taban ayrıtları 6 cm ve 8 cm ise yüksekliği kaç cm’dir?

📝 Çözümü Göster
Taban alanı = 6×8=48 cm². Yükseklik = Hacim / Taban alanı = 480÷48=10 cm. Sonuç: 10 cm
Soru 10

Bir bisiklet tekerleğinin yarıçapı 35 cm’dir. Tekerlek 200 tur attığında bisiklet kaç metre yol alır? (π=3 alınız.)

📝 Çözümü Göster
Çevre = 2πr = 2×3×35 = 210 cm = 2,1 m. 200 tur = 200×2,1 = 420 m. Sonuç: 420 m

🎯 6. Sınıf Matematik Yazılıya Hazırlık – MEB Senaryolarına Uygun Deneme Sınavları

📝 Toplam 12 deneme ve yüzlerce açık uçlu, çözümlü soru ile yazılılara tam hazırlık.

📖 Tüm hakları saklıdır – 6. Sınıf Matematik Yazılıya Hazırlık

Kurslarımızla İlgili Daha Fazla Bilgi Almak İçin Bizi Arayabilirsiniz:
Şimdi Ara