İvme Formülü Nedir? İvme Nasıl Bulunur? (İvme Tanımı + Örnekler)

Bu sayfada ivme formülleri, ortalama ivme, anlık ivme,
ivme birimi, ivmelenme nedir ve çözümlü örneklerle
lise ve üniversite düzeyine uygun tam konu anlatımı bulacaksınız.

İvme Nedir? (İvme Tanımı)

İvme, bir cismin hızının zamanla ne kadar değiştiğini gösteren fiziksel büyüklüktür.
Başka bir ifadeyle ivme tanımı, hız değişiminin zamana oranıdır.

Hız artıyorsa ivme pozitiftir, hız azalıyorsa ivme negatiftir.
Eğer hız sabitse, ivme sıfırdır.

Bu nedenle ivmelenme, hızın artması ya da azalması anlamına gelir.

İvme Formülü ve İvme Nasıl Bulunur?

İvme nasıl bulunur?
Hız değişimi zamana bölünerek ivme hesaplanır:

a = (v − v₀) / t

• a → ivme
• v → son hız
• v₀ → ilk hız
• t → geçen zaman

Bu ifade ortalama ivme formülü olarak da adlandırılır ve en çok kullanılan ivme formülüdür.

İvme Birimi ve İvmenin Birimi Nedir?

İvme birimi SI sisteminde:

m/s² (metre / saniye kare)

• Hız birimi → m/s
• Zaman birimi → s
• İvmenin birimi → m/s²

Bu birim “bir saniyede hızın kaç metre/saniye değiştiğini” gösterir.

İvme Türleri

Ortalama İvme

Belirli bir zaman aralığında hız değişiminin zamana oranıdır.

a = (v − v₀) / t

Anlık İvme

Bir cismin belirli bir andaki ivmesidir.
Hız–zaman grafiğinin o noktadaki eğimine eşittir.

Negatif İvme (Yavaşlama)

Hızın zamanla azalmasıdır.
Bu duruma yavaşlama ivmesi de denir.

İvme Hesaplama Örnekleri

Örnek 1

Bir araç 0 m/s hızdan 20 m/s hıza 4 saniyede çıkıyor.
İvme nasıl bulunur?

a = (20 − 0) / 4 = 5 m/s²

Örnek 2

Bir cismin hızı 30 m/s’den 10 m/s’ye 5 saniyede düşüyor.
İvmesi:

a = (10 − 30) / 5 = −4 m/s²

Sonuç negatif olduğu için bu hareket yavaşlamalı harekettir.

İvme Hakkında Sık Sorulan Sorular