DGS Konu Anlatımı ve Çözümlü Sorular | XYZ Akademi
📚 DGS 2026 Kapsamlı Konu Anlatımı ve Çözümlü Sorular
• Sayısal Bölüm: Matematik (40 soru) + Geometri (10 soru) = 50 soru
• Sözel Bölüm: Türkçe (50 soru) = 50 soru
• Toplam: 100 soru | Süre: 150 dakika
• Her konuda: Öğretmen Notu + Kazandıran Taktikler & Motivasyon + Kolay Soru + Zor Soru (DGS tarzı) + Ayrıntılı Çözüm
📐 DGS 2026 Matematik (40 Soru – 17 Konu)
• Temel Kavramlar: 2-3 | • Çözümleme: 1-2 | • Bölünebilme: 1-2 | • EBOB-EKOK: 1 | • Rasyonel Sayılar: 1
• Eşitsizlik-Mutlak Değer: 1-2 | • Üslü-Köklü: 2-3 | • Denklemler: 1-2 | • Oran-Orantı: 1-2
• Problemler (15-20 soru): Sayı, Kesir, Yaş, İşçi, Hareket, Yüzde, Karışım, Kümeler
📌 1) Temel Kavramlar
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔢 A) SAYI TÜRLERİ:
• Doğal Sayılar (N): 0,1,2,3,…
• Tam Sayılar (Z): …-2,-1,0,1,2,…
• Rasyonel Sayılar (Q): a/b (b≠0) şeklinde yazılabilen sayılar.
• İrrasyonel Sayılar: √2, √3, π gibi kesirli yazılamayan sayılar.
• Pozitif Sayılar: >0 / Negatif Sayılar: <0
🔢 B) TEK VE ÇİFT SAYILAR:
• Çift sayı: 2n (n∈Z) / Tek sayı: 2n+1 (n∈Z)
• Çift ± Çift = Çift / Çift ± Tek = Tek / Tek ± Tek = Çift
• Çift × Çift = Çift / Çift × Tek = Çift / Tek × Tek = Tek
• Toplamları 2 olan iki sayıdan biri çiftse diğeri de çifttir.
• Ardışık iki sayının çarpımı her zaman çifttir.
• n bir tam sayı olmak üzere, n²+n her zaman çifttir (n(n+1) ardışık çarpım).
🔢 C) ARDIŞIK SAYILAR:
• Ardışık tam sayılar: n, n+1, n+2, …
• Ardışık çift sayılar: 2n, 2n+2, 2n+4, …
• Ardışık tek sayılar: 2n+1, 2n+3, 2n+5, …
• Terim sayısı = [(Son – İlk) / Artış Miktarı] + 1
• Ardışık sayıların toplamı = [(İlk + Son) × Terim sayısı] / 2
• 1’den n’e kadar toplam = n(n+1)/2
• Ardışık çift sayıların toplamı: 2+4+…+2n = n(n+1)
• Ardışık tek sayıların toplamı: 1+3+5+…+(2n-1) = n²
💡 TAKTİK & MOTİVASYON (DGS ÖZEL)
🔸 Şifre: “Tek+Tek=Çift, Çift+Çift=Çift, Tek+Çift=Tek, Tek×Tek=Tek, Çift×Tek=Çift, Çift×Çift=Çift.”
🔸 Ardışık sayı toplamlarında terim sayısı tek ise ortanca sayı × terim sayısı = toplam.
🔸 DGS’de temel kavramlar genelde 2-3 soru gelir. Tek-Çift ve ardışık sayılar en çok sorulan alt başlıklardır.
🔸 Terim sayısı formülünü unutmayın: [(Son – İlk)/Artış] + 1
🔸 Motivasyon: Matematikte temel kavramları doğru öğrenmezseniz ilerleyen konularda zorlanırsınız. Her gün 10-15 temel kavram sorusu çözerek hızınızı artırın!
🔍 Kolay: Ardışık 3 çift sayının toplamı 60 ise ortanca sayı kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 20
🔍 Zor (DGS Tarzı): 20 soruluk bir sınavda her doğru +4, her yanlış -1 puandır. 80 puan alan öğrencinin doğru sayısı yanlış sayısından kaç fazladır?
🔍 Çözüm
Cevap: 20
🔍 Çok Zor (ÖSYM Tarzı): n bir pozitif tam sayı olmak üzere, 1’den n’ye kadar olan sayıların toplamı A, n’den 2n’ye kadar olan sayıların toplamı B’dir. B – A = 100 ise n kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: n=10 (yaklaşık)
🔍 Tuzaklı: a ve b doğal sayılar olmak üzere, a+b=15 ise a·b en çok kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 56
📌 2) Çözümleme
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔢 A) BASAMAK ÇÖZÜMLEME:
• İki basamaklı sayı: ab = 10a + b (a≠0, b rakam)
• Üç basamaklı sayı: abc = 100a + 10b + c (a≠0)
• Dört basamaklı sayı: abcd = 1000a + 100b + 10c + d
• Rakamları yer değiştirme: ab – ba = 9(a-b)
• abc – cba = 99(a-c)
• Rakamları toplamı: a+b+c
🔢 B) ÖZEL DURUMLAR:
• ab + ba = 11(a+b)
• abc + bca + cab = 111(a+b+c)
• a0a = 100a + a = 101a
• Rakamları aynı olan üç basamaklı sayılar (aaa) = 111a
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “ab – ba = 9×(rakam farkı)”, “ab + ba = 11×(rakam toplamı)”
🔸 Bu formüller DGS’de her sene çıkar! Mutlaka ezberleyin.
🔸 Soruyu denklem kurarak çözmek en güvenli yöntemdir. Şifreleri unutursanız 10a+b yazarak çözün.
🔸 Üç basamaklı sayılarda abc – cba = 99(a-c) formülü çok işe yarar.
🔍 Kolay: Rakamları toplamı 12 olan iki basamaklı bir sayıya 18 eklenince rakamları yer değiştiriyor. Sayı kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 57
🔍 Zor (DGS Tarzı): İki basamaklı AB sayısı, rakamları toplamının 6 katına eşittir. AB kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 54
🔍 Çok Zor: Üç basamaklı abc sayısı için abc – cba = 396 ve a+c=10 ise b kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 0-9 arası her rakam
📌 3) Bölme ve Bölünebilme
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
📏 A) BÖLÜNEBİLME KURALLARI:
• 2 ile: Son rakam çift (0,2,4,6,8)
• 3 ile: Rakamları toplamı 3’ün katı
• 4 ile: Son iki rakam 4’ün katı (00,04,08,12,16…)
• 5 ile: Son rakam 0 veya 5
• 6 ile: 2 ve 3’e tam bölünmeli
• 8 ile: Son üç rakam 8’in katı
• 9 ile: Rakamları toplamı 9’un katı
• 10 ile: Son rakam 0
• 11 ile: (+ – + -) işlemi sonucu 0 veya 11’in katı
• 15 ile: 3 ve 5’e bölünmeli
• 25 ile: Son iki rakam 00,25,50,75
📏 B) BÖLME İŞLEMİ:
• A = B·C + K (0 ≤ K < B)
• Kalan, bölenden küçük olmalıdır.
• Bir sayının a ile bölümünden kalan, sayının rakamları toplamının a ile bölümünden kalandır (3 ve 9 için).
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “2 son, 3 topla, 4 son iki, 5 son, 6 çift ve topla, 9 topla, 11 dönüşümlü topla.”
🔸 11 kuralı: Birler basamağından başlayarak + – + – … işlemi. Örnek: 121 → 1-2+1=0 → 11’e bölünür.
🔸 DGS’de bölünebilme soruları genellikle 3, 5, 11 üzerinden gelir.
🔸 Bir sayının 45 ile bölünmesi = 9 ve 5 ile bölünmesi gibidir.
🔍 Kolay: 24a3 sayısı 3’e tam bölünüyorsa a’nın alabileceği değerler toplamı kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 18
🔍 Zor (DGS Tarzı): abc + bca + cab toplamı aşağıdakilerden hangisine her zaman tam bölünür?
🔍 Çözüm
Cevap: 111
🔍 Çok Zor: 5a6b dört basamaklı sayısı 45 ile tam bölünüyorsa a+b kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 7
📌 4) Asal Çarpanlar, EBOB ve EKOK
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔢 A) ASAL SAYILAR:
• Asal sayı: 1 ve kendisinden başka böleni olmayan sayı (2,3,5,7,11,13,17,19,23,29,…)
• En küçük asal sayı: 2 (tek çift asal)
• 1 asal değildir.
• Asal çarpanlara ayırma: 72 = 2³×3²
🔢 B) EBOB (OBEB):
• En Büyük Ortak Bölen. Ortak bölenlerin en büyüğü.
• Asal çarpanlardan ortak olanların en küçük üssü alınır.
• Ardışık sayıların EBOB’u 1’dir.
• EBOB(a,b) × EKOK(a,b) = a×b
🔢 C) EKOK (OKEK):
• En Küçük Ortak Kat. Ortak katların en küçüğü.
• Asal çarpanlardan tüm asal sayıların en büyük üssü alınır.
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “EKOK kaç günde bir, EBOB eşit parçalara ayır.”
🔸 EBOB×EKOK = a×b formülü DGS’te çok işe yarar.
🔸 Asal çarpanlara ayırma beceriniz ne kadar iyi olursa, EBOB-EKOK sorularını o kadar hızlı çözebilirsiniz.
🔸 İki sayının EBOB’u verilmiş ve toplamları verilmişse, sayıları EBOB cinsinden yazın.
🔍 Kolay: 48 ve 60 sayılarının EBOB’u kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 12
🔍 Zor (DGS Tarzı): EBOB(a,b)=6, a+b=54 ise EKOK(a,b) en az kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 84
🔍 Çok Zor: 60 m, 84 m, 108 m uzunluğundaki kumaşlar eşit parçalara bölünecek. En az kaç parça elde edilir?
🔍 Çözüm
Cevap: 21
📌 5) Rasyonel Sayılar
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔢 A) KESİRLER:
• Payda eşitleme, sadeleştirme, toplama-çıkarma
• Çarpma: Pay×Pay / Payda×Payda
• Bölme: Ters çevir çarp
• Kesirlerde sıralama: Paydalar eşitlenir veya içler-dışlar yapılır
🔢 B) DEVİRLİ SAYILAR:
• 0,aaa… = a/9 (örnek: 0,333… = 3/9 = 1/3)
• 0,ababab… = ab/99
• 0,abcabc… = abc/999
• 0,abbb… = (ab – a)/90 gibi formüller
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Devirli rasyonel yap: devreden kadar 9, devretmeyen kadar 0 paydaya.”
🔸 İşlem önceliği: Önce parantez, sonra çarpma/bölme, sonra toplama/çıkarma.
🔸 Rasyonel sayılar, işlem yeteneğinizi ölçen sorularla DGS’te karşınıza çıkar.
🔍 Kolay: 3/4 + 1/2 işleminin sonucu kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 5/4
🔍 Zor (DGS Tarzı): 0,234234234… ondalık sayısının rasyonel karşılığı nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: 26/111
📌 6) Basit Eşitsizlikler ve Mutlak Değer
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
📏 A) MUTLAK DEĞER:
• |x| = x (x≥0), -x (x<0)
• |x| < a → -a < x < a
• |x| > a → x < -a veya x > a
• |a·b| = |a|·|b|
• |a/b| = |a|/|b|
• |a+b| ≤ |a|+|b| (üçgen eşitsizliği)
📏 B) BASİT EŞİTSİZLİKLER:
• Eşitsizliğin her iki tarafına aynı sayı eklenip çıkarılabilir.
• Pozitif sayıyla çarpma/bölme yön değiştirmez.
• Negatif sayıyla çarpma/bölme yön DEĞİŞTİRİR!
• a
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Negatifle çarp yön değiştir, mutlak değerde aralık bul.”
🔸 |x-a| = b denkleminin çözümü: x-a=b veya x-a=-b
🔸 Eşitsizliklerde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta: Negatif sayıyla çarparken yön değişir!
🔸 Mutlak değer DGS’te sık çıkan bir konudur. Aralık analizini iyi yapın.
🔍 Kolay: |x-3| = 5 denkleminin çözüm kümesi nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: {-2, 8}
🔍 Zor (DGS Tarzı): |x-2| + |x+3| = 7 denkleminin çözüm kümesi nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: {-4, 3}
📌 7) Üslü Sayılar
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔢 A) TEMEL KURALLAR:
• aᵐ × aⁿ = aᵐ⁺ⁿ
• aᵐ / aⁿ = aᵐ⁻ⁿ
• (aᵐ)ⁿ = aᵐⁿ
• (a·b)ᵐ = aᵐ·bᵐ
• (a/b)ᵐ = aᵐ/bᵐ
• a⁻ⁿ = 1/aⁿ
• a⁰ = 1 (a≠0)
• 0⁰ tanımsız
🔢 B) ÖZEL DURUMLAR:
• (-a)² = a² , (-a)³ = -a³
• 2⁵ = 32, 2¹⁰ = 1024 (sık kullanılır)
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Çarpma üsleri topla, bölme üsleri çıkar, kuvvetin kuvveti üsleri çarp.”
🔸 Negatif üs = ters çevir: a⁻ⁿ = 1/aⁿ
🔸 Üslü denklemlerde tabanları eşitleme en önemli tekniktir.
🔸 DGS’te üslü sayılar genellikle denklem içinde veya sadeleştirme şeklinde gelir.
🔍 Kolay: 2ˣ=8 ve 3ʸ=81 ise x+y=?
🔍 Çözüm
Cevap: 7
🔍 Zor (DGS Tarzı): 3ˣ=2 ise 27ˣ⁺¹ kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 216
📌 8) Köklü Sayılar
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
√ A) TEMEL KURALLAR:
• √a × √b = √(ab)
• √a / √b = √(a/b)
• √(a²) = |a|
• (√a)² = a
• a√b + c√b = (a+c)√b (kökler aynı olmalı)
• Paydayı rasyonel yapma: eşlenikle çarpma
√ B) İÇ İÇE KÖKLER:
• √(a+2√b) = √x + √y (x+y=a, x·y=b)
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Kök içinde toplama var, iki kare farkı ara, iç içe kök varsa iki sayı bul (toplam a, çarpım b).”
🔸 √a + √b şeklinde toplama yapılamaz! Sadece √a + √a = 2√a yapılabilir.
🔸 DGS’te en çok karıştırılan konulardan biri: √16 = 4 (√16 = ±4 değil, pozitif 4’tür!).
🔍 Kolay: √12+√27 işleminin sonucu nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: 5√3
🔍 Zor (DGS Tarzı): √(11+6√2) işleminin sonucu nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: 3+√2
📌 9) Denklemler
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
➗ A) 1. DERECE DENKLEM:
• ax + b = 0 → x = -b/a (a≠0)
• Denklemin her iki tarafına aynı işlem uygulanır.
➗ B) 2. DERECE DENKLEM:
• ax² + bx + c = 0 (a≠0)
• Diskriminant: Δ = b² – 4ac
• Δ > 0 → 2 farklı reel kök
• Δ = 0 → çakışık 2 kök
• Δ < 0 → reel kök yok
• Kökler: x₁,₂ = [-b ± √Δ] / 2a
• Kökler toplamı = -b/a
• Kökler çarpımı = c/a
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “1. derecede bilinmeyeni yalnız bırak, 2. derecede Δ’ya bak.”
🔸 2. derece denklemde kökler toplamı ve çarpımı formüllerini ezberleyin: Toplam = -b/a, Çarpım = c/a.
🔸 Denklem çözme yeteneği, problem çözümünün temelidir.
🔍 Kolay: 3x-5=2x+7 → x=?
🔍 Çözüm
Cevap: 12
🔍 Zor (DGS Tarzı): x²-8x+15=0 denkleminin kökler toplamı ve çarpımı nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: 8 ve 15
📌 10) Oran-Orantı
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
📊 A) ORAN VE ORANTI TANIMI:
• Oran: İki sayının birbirine bölümü (a/b)
• Orantı: İki oranın eşitliği (a/b = c/d) → İçler-dışlar çarpımı: a·d = b·c
📊 B) DOĞRU ORANTI:
• x/y = k (sabit) → x ile y doğru orantılıdır.
• x artarsa y artar, x azalırsa y azalır.
• Örnek: Sabit hızda yol ile zaman doğru orantılıdır.
📊 C) TERS ORANTI:
• x·y = k (sabit) → x ile y ters orantılıdır.
• x artarsa y azalır, x azalırsa y artar.
• Örnek: İşçi sayısı ile iş bitirme süresi ters orantılıdır.
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Doğru orantı böl, ters orantı çarp sabiti bul.”
🔸 İşçi, havuz, hız problemlerinin temelinde orantı vardır. Bu konuyu iyi bilmek problemleri kolaylaştırır.
🔸 a/3 = b/4 = c/5 gibi ifadelerde hepsini k cinsinden yaz: a=3k, b=4k, c=5k.
🔍 Kolay: a/3 = b/4 = c/5 ve a+b+c=60 ise a=?
🔍 Çözüm
Cevap: 15
🔍 Zor (DGS Tarzı): 8 işçi bir işi 15 günde bitiriyorsa, 10 işçi kaç günde bitirir?
🔍 Çözüm
Cevap: 12 gün
📌 11) Sayı ve Kesir Problemleri
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔢 A) SAYI PROBLEMLERİ:
• Bilinmeyen sayıya x deyip denklem kurulur.
• “Bir sayının 3 katı” → 3x
• “Bir sayının 2 fazlası” → x+2
• “Bir sayının yarısı” → x/2
• “Bir sayının 5 eksiği” → x-5
🔢 B) KESİR PROBLEMLERİ:
• Bir sayının 2/3’ü → 2x/3
• Bir sayının 1/4’ü ile 1/5’inin toplamı → x/4 + x/5 = (5x+4x)/20 = 9x/20
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Sayı problemlerinde bilinmeyene x de, kesir problemlerinde paydalara dikkat et.”
🔸 Problemleri çözerken verilenleri küçük parçalara ayırın. Bilinmeyeni doğru tanımlayın.
🔸 Kesir problemlerinde payda eşitlemeyi unutmayın.
🔍 Kolay: Bir sayının 3 katının 5 fazlası 35 ise sayı kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 10
🔍 Zor (DGS Tarzı): Bir sayının 2/3’ü ile 1/4’ünün toplamı 44 ise sayı kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 48
📌 12) Yaş Problemleri
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
📅 A) TEMEL KURALLAR:
• x yıl sonra herkesin yaşı x artar.
• x yıl önce herkesin yaşı x azalır.
• İki kişi arasındaki yaş farkı SABİTTİR.
• Birinin yaşı diğerinin 3 katı ise: Büyük = 3×Küçük
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Yaş farkı sabit, x yıl sonra herkes x yaş büyür.”
🔸 Yaş problemlerinde değişmeyen yaş farkını iyi kullanın.
🔸 “x yıl sonra” ifadesini denkleme doğru yansıtın.
🔍 Kolay: Bir baba 40, oğlu 10 yaşında. Kaç yıl sonra babanın yaşı oğlunun 3 katı olur?
🔍 Çözüm
Cevap: 5 yıl
🔍 Zor (DGS Tarzı): Bir annenin yaşı kızının yaşının 3 katıdır. 5 yıl sonra anne kızının 2 katı oluyor. Anne kaç yaşındadır?
🔍 Çözüm
Cevap: 15
📌 13) İşçi ve Havuz Problemleri
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔹 Bir işçi bir işi a günde bitiriyorsa, günde 1/a iş yapar.
🔹 Birlikte çalışma: 1/a + 1/b = 1/T (T birlikte bitirme süresi)
🔹 Havuz problemlerinde dolduran musluk (+), boşaltan musluk (-) alınır.
🔹 Ters orantılıdır.
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “İşçi problemlerinde 1/a + 1/b = 1/T, havuzda boşaltan musluk eksi (-) alınır.”
🔸 İşçi problemlerinde “1 iş” her zaman 1 bütündür.
🔸 Bu konuyu mantığıyla öğrenin, formül ezberlemeyin.
🔍 Kolay: Ali bir işi 6, Veli 12 saatte bitiriyor. Birlikte kaç saatte bitirir?
🔍 Çözüm
Cevap: 4 saat
🔍 Zor (DGS Tarzı): Bir havuzu 1. musluk 6 saatte, 2. musluk 12 saatte dolduruyor. Havuz dolu iken alttaki musluk 24 saatte boşaltıyor. Üçü birden açılırsa havuz kaç saatte dolar?
🔍 Çözüm
Cevap: 4,8 saat
📌 14) Hareket Problemleri
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔹 Yol = Hız × Zaman (temel formül)
🔹 Karşılaşma: (V₁+V₂)×t = yol
🔹 Aynı yönde: (V₁-V₂)×t = yol farkı
🔹 Ortalama hız = Toplam yol / Toplam zaman
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Yol = Hız × Zaman, karşılıklı hızlar toplanır, aynı yönde hızlar çıkarılır.”
🔸 Hareket problemlerinde formülleri doğru uygulayın.
🔸 Soruyu anlamak için küçük bir şekil çizmek çok işe yarar.
🔍 Kolay: 300 km’lik yolu 60 km/sa hızla giden araç kaç saatte gider?
🔍 Çözüm
Cevap: 5 saat
🔍 Zor (DGS Tarzı): A ve B arası 420 km. A’dan 80 km/sa, B’den 60 km/sa hızla iki araç aynı anda birbirine doğru hareket ediyor. Kaç saat sonra karşılaşırlar?
🔍 Çözüm
Cevap: 3 saat
📌 15) Yüzde, Kar-Zarar, Faiz
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔹 %x kar: fiyat × (100+x)/100 = fiyat × (1 + x/100)
🔹 %x zarar: fiyat × (100-x)/100 = fiyat × (1 – x/100)
🔹 Faiz: Anapara × Oran × Zaman (basit faiz)
🔹 Ardışık zam/indirim: Birinci işlem, ikinci işlemin üzerine uygulanır.
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Yüzdeyi 100’e bölüp çarp, kar eklenir zarar çıkarılır.”
🔸 Ardışık zam ve indirimlerde sonucun başlangıca göre değişimini dikkatli hesaplayın.
🔸 Günlük hayattan örneklerle bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
🔍 Kolay: 200 TL’lik ürüne %20 indirim yapılırsa yeni fiyat?
🔍 Çözüm
Cevap: 160 TL
🔍 Zor (DGS Tarzı): Bir ürünün fiyatı önce %20 indirim, sonra %20 zam yapılıyor. Son fiyat başlangıca göre nasıl değişir?
🔍 Çözüm
Cevap: %4 zarar
📌 16) Karışım Problemleri
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔹 Toplam madde miktarı / Toplam karışım miktarı = Yüzde
🔹 Eklenen saf madde: (madde+x)/(karışım+x) = yeni yüzde
🔹 İki karışım birleşirse: (m₁·%₁ + m₂·%₂) / (m₁+m₂) = son yüzde
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Karışıma eklenen saf madde varsa pay ve payda aynı artar, su eklenirse sadece payda artar.”
🔸 Yüzde problemleri ile benzer mantıkta çözülür.
🔸 Karışım problemlerinde tablo kullanmak işinizi kolaylaştırır.
🔍 Kolay: %20 tuzlu 40 L su ile %30 tuzlu 60 L su karıştırılırsa yeni tuz oranı?
🔍 Çözüm
Cevap: %26
🔍 Zor (DGS Tarzı): Şeker oranı %20 olan 60 L karışıma şeker oranını %25 yapmak için kaç L şeker eklenmeli?
🔍 Çözüm
Cevap: 4 L
📌 17) Kümeler ve Olasılık
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🧩 A) KÜMELER:
• s(A∪B) = s(A) + s(B) – s(A∩B)
• s(A∪B∪C) = s(A)+s(B)+s(C)-s(A∩B)-s(A∩C)-s(B∩C)+s(A∩B∩C)
• Venn şeması çizmek en kolay yöntemdir.
🎲 B) OLASILIK:
• Olasılık = İstenen durum sayısı / Tüm durum sayısı
• 0 ≤ P(A) ≤ 1
• P(A’) = 1 – P(A)
• Bağımsız olaylar: P(A∩B) = P(A)·P(B)
• Ayrık olaylar: P(A∪B) = P(A) + P(B)
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Küme sorularında VENN şeması şart, olasılıkta istenen/tüm durum.”
🔸 Venn şeması çizmek küme sorularını çok kolaylaştırır.
🔸 Olasılıkta “geri atılmadan” ve “geri atılarak” ifadelerine dikkat edin.
🔍 Kolay: 30 kişilik sınıfta 18 kişi matematik, 15 kişi Türkçe seviyor. Her iki dersi seven 8 kişi var. Hiç sevmeyen kaç kişi?
🔍 Çözüm
Cevap: 5
🔍 Zor (DGS Tarzı): Bir torbada 3 kırmızı, 4 mavi, 5 yeşil top var. Geri atılmadan art arda iki top çekiliyor. İkisinin de mavi olma olasılığı?
🔍 Çözüm
Cevap: 1/11
📏 DGS 2026 Geometri (10 Soru – 5 Konu)
• Açılar ve Üçgenler: 4-5 soru (en çok bu konudan gelir)
• Çokgenler ve Dörtgenler: 2-3 soru
• Çember ve Daire: 1-2 soru
• Analitik Geometri: 1 soru
• Katı Cisimler: 1 soru
📏 DGS 2026 Geometri Konuları (Tam Kapsam – 5 Ana Konu)
📖 Konu Başlıkları (5 Ana Konu – Her Detay)
⚠️ DGS’de Geometri son yıllarda önem kazanmıştır. Özellikle üçgenler, çokgenler ve çember soruları sıkça çıkmaktadır.
📌 1) Açılar ve Üçgenler
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
📐 A) GEOMETRİK KAVRAMLAR VE AÇILAR:
• Dar Açı: 0° < x < 90° | Dik Açı: x = 90° | Geniş Açı: 90° < x < 180° | Doğru Açı: x = 180°
• Tümler Açılar: Toplamları 90° | Bütünler Açılar: Toplamları 180°
• Ters Açılar: Kesişen iki doğrunun oluşturduğu karşılıklı açılar (eşittir)
• Paralel doğrularda yöndeş açılar eşit, iç ters açılar eşit, dış ters açılar eşit, karşı durumlu açılar toplamı 180°
📐 B) ÜÇGENLER:
• İç açılar toplamı = 180° | Dış açılar toplamı = 360°
• Bir dış açı = kendisine komşu olmayan iki iç açının toplamı
• Üçgen eşitsizliği: |b-c| < a < b+c
• Büyük kenar karşısında büyük açı, küçük kenar karşısında küçük açı bulunur.
• Eşkenar üçgen: Tüm kenarlar eşit, her açı 60°, alan = a²√3/4
• İkizkenar üçgen: İki kenar eşit, taban açıları eşit
• Dik üçgen: Bir açısı 90° (hipotenüs en uzun kenar)
📐 C) AÇIORTAY VE KENARORTAY:
• İç açıortay teoremi: Açıortay karşı kenarı komşu kenarlarla orantılı böler. |AB|/|AC| = |BD|/|DC|
• Dış açıortay teoremi: Dış açıortay, karşı kenarın uzantısını komşu kenarların oranına göre böler.
• Kenarortay: Kenarortaylar ağırlık merkezinde (G) kesişir ve 2:1 oranında böler.
• Kenarortay uzunluğu: V_a = (1/2)√(2b²+2c²-a²)
📐 D) PİSAGOR VE ÖKLİD BAĞINTILARI:
• Pisagor: a² = b² + c² (hipotenüs² = dik kenarların kareleri toplamı)
• Öklid Bağıntıları: h² = p·k, b² = k·a, c² = p·a (p ve k hipotenüs üzerindeki parçalar, h yükseklik)
• Özel dik üçgenler: 3-4-5, 5-12-13, 8-15-17, 7-24-25
• 30°-60°-90° üçgeninde: 30° karşısı = hipotenüs/2, 60° karşısı = hipotenüs×√3/2
• 45°-45°-90° üçgeninde: kenarlar a,a,a√2
📐 E) ÜÇGENDE ALAN:
• Alan = (taban × yükseklik)/2
• Heron formülü: Alan = √[u(u-a)(u-b)(u-c)], u = (a+b+c)/2
• Dik üçgende alan = (dik kenar₁ × dik kenar₂)/2
• Eşkenar üçgende alan = (a²√3)/4
• İki kenar ve aralarındaki açı biliniyorsa: Alan = (a·b·sinC)/2
📐 F) ÜÇGENDE BENZERLİK:
• Benzer üçgenlerde karşılıklı kenarlar orantılı, açılar eşittir.
• Benzerlik oranı k = (benzer kenarların oranı)
• Alanlar oranı = k²
• AAA, KKK, KAK benzerlik kuralları
• Temel benzerlik (Thales): Tabana paralel çizilen doğru kenarları orantılı böler.
💡 TAKTİK & MOTİVASYON (DGS ÖZEL)
🔸 Şifre: “İç açılar 180, dış açılar 360, bir dış açı iki iç açının toplamı. Pisagor dikte geçer, özel üçgenleri ezberle, alanda taban çarpı yükseklik bölü 2.”
🔸 Özel dik üçgenleri (3-4-5, 5-12-13) ezbere bilmek soruları çok hızlandırır.
🔸 Ağırlık merkezi, kenarortayları 2:1 oranında böler. Bu oran çok işe yarar.
🔸 Benzerlik sorularında açıları eşitleyip oran kurmak en önemli adımdır.
🔸 DGS’de üçgenler en çok soru çıkan geometri konusudur (2-3 soru). Bu konuyu iyi öğrenmek şart!
🔍 Kolay: Bir üçgenin iç açıları 2:3:4 oranındadır. En büyük açı kaç derecedir?
🔍 Çözüm
Cevap: 80°
🔍 Zor (DGS Tarzı): Dik kenar uzunlukları 5 cm ve 12 cm olan dik üçgenin hipotenüsüne ait yükseklik kaç cm’dir?
🔍 Çözüm
Cevap: 60/13 cm
🔍 Çok Zor (ÖSYM Tarzı): Bir eşkenar üçgenin bir kenarı 8 cm ise alanı kaç cm²’dir?
🔍 Çözüm
Cevap: 16√3 cm²
🔍 Tuzaklı: Bir üçgende kenar uzunlukları 5, 7, x’dir. x’in alabileceği kaç farklı tam sayı değeri vardır?
🔍 Çözüm
Cevap: 9
🔍 Benzerlik: İki üçgenin benzerlik oranı 3/5 ve birinin alanı 36 cm² ise diğerinin alanı kaç cm²’dir?
🔍 Çözüm
Cevap: 100 cm²
🔍 Açıortay: Bir üçgende bir açıortay, karşı kenarı 3 cm ve 5 cm’lik parçalara ayırıyorsa, bu açının komşu kenarlarının oranı nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: 3:5
📌 2) Çokgenler ve Dörtgenler
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔷 A) ÇOKGENLER:
• n kenarlı bir çokgenin iç açıları toplamı = (n-2)×180°
• Dış açıları toplamı = 360°
• Bir iç açısı + bir dış açısı = 180°
• Köşegen sayısı = n(n-3)/2
• Düzgün çokgen: Tüm kenarları ve tüm açıları eşit. Bir iç açısı = (n-2)×180°/n
🔷 B) DÖRTGENLER (KARE – DİKDÖRTGEN – PARALELKENAR – EŞKENAR DÖRTGEN – YAMUK – DELTOİD):
• KARE: Tüm kenarlar eşit, tüm açılar 90°. Köşegenler eşit ve birbirini dik keser. Alan = a², Çevre = 4a, Köşegen = a√2
• DİKDÖRTGEN: Karşılıklı kenarlar eşit, tüm açılar 90°. Köşegenler eşit, birbirini ortalar. Alan = a×b, Çevre = 2(a+b), Köşegen = √(a²+b²)
• PARALELKENAR: Karşılıklı kenarlar paralel ve eşit, karşılıklı açılar eşit. Köşegenler birbirini ortalar. Alan = taban × yükseklik
• EŞKENAR DÖRTGEN (Romb): Tüm kenarlar eşit, karşılıklı açılar eşit. Köşegenler birbirini dik keser ve ortalar. Alan = (e₁×e₂)/2
• YAMUK: En az bir çift kenarı paralel. Alan = (alt taban + üst taban) × yükseklik / 2
• DELTOİD: İki farklı kenar ikilisi eşit. Köşegenlerden biri diğerini dik keser ve ortalar.
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Kare a², dikdörtgen a×b, eşkenar dörtgen köşegen çarpım bölü 2, yamuk taban toplam çarpı yükseklik bölü 2.”
🔸 Kare ve dikdörtgen en çok kullanılan dörtgenlerdir. Özelliklerini iyi bilin.
🔸 Paralelkenarda yükseklik, tabana dik inen doğru parçasıdır.
🔸 DGS’de çokgenlerden genellikle 1 soru, dörtgenlerden ise 1-2 soru gelir.
🔍 Kolay: Bir karenin bir kenarı 5 cm ise köşegen uzunluğu kaç cm’dir?
🔍 Çözüm
Cevap: 5√2 cm
🔍 Zor (DGS Tarzı): Kenar uzunlukları 6 cm ve 8 cm olan dikdörtgenin köşegen uzunluğu kaç cm’dir?
🔍 Çözüm
Cevap: 10 cm
🔍 Çok Zor: Bir eşkenar dörtgenin köşegenleri 6 cm ve 8 cm ise alanı kaç cm²’dir?
🔍 Çözüm
Cevap: 24 cm²
🔍 Yamuk: Bir yamuğun alt tabanı 12 cm, üst tabanı 8 cm, yüksekliği 5 cm ise alanı kaç cm²’dir?
🔍 Çözüm
Cevap: 50 cm²
🔍 Çokgen: Bir düzgün beşgenin bir iç açısı kaç derecedir?
🔍 Çözüm
Cevap: 108°
📌 3) Çember ve Daire
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
⭕ A) ÇEMBERİN TEMEL ELEMANLARI:
• Yarıçap (r): Merkezden çember üzerindeki herhangi bir noktaya uzaklık.
• Çap (R): 2r, merkezden geçen en uzun kiriş.
• Kiriş: Çember üzerindeki iki noktayı birleştiren doğru parçası.
• Kesen: Çemberi iki noktada kesen doğru.
• Teğet: Çemberi tek noktada kesen doğru (yarıçapa dik).
⭕ B) ÇEMBERDE AÇILAR:
• Merkez açı: Köşesi merkezde olan açı. Ölçüsü gördüğü yayın ölçüsüne eşittir.
• Çevre açı: Köşesi çember üzerinde olan açı. Ölçüsü gördüğü yayın yarısıdır.
• Teğet-kiriş açı: Ölçüsü gördüğü yayın yarısıdır.
• İç açı: Kesişen iki kirişin oluşturduğu açı. Ölçüsü = (gördüğü yaylar toplamı)/2
• Dış açı: Kesenlerin dışında oluşan açı. Ölçüsü = (gördüğü yaylar farkı)/2
⭕ C) ÇEVRE VE ALAN:
• Çevre = 2πr
• Alan = πr²
• Daire diliminin alanı = πr² × (açı/360°)
• Daire halkasının alanı = π(R² – r²)
• Çember yay uzunluğu = 2πr × (açı/360°)
⭕ D) ÇEMBERDE UZUNLUK VE BENZERLİK:
• Kiriş uzunluğu formülü: Kiriş = 2√(r² – d²) (d: merkeze uzaklık)
• Çemberde kuvvet: Bir noktadan çembere çizilen teğet uzunluğu ve kesen parçaları arasında bağıntılar vardır.
• Teğet uzunluğu: Bir noktadan çembere çizilen teğetin uzunluğu = √(d² – r²)
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Merkez açı = yay, çevre açı = yay/2, teğet yarıçapa dik, π=3.14 veya 22/7.”
🔸 Çemberde açı sorularında en önemli kural: Çevre açı, gördüğü yayın yarısıdır.
🔸 Teğet, değme noktasında yarıçapa diktir. Bu kural çok işe yarar.
🔸 DGS’de çember ve daire genellikle 1-2 soru gelir.
🔍 Kolay: Yarıçapı 7 cm olan çemberin çevresi kaç cm’dir? (π=22/7)
🔍 Çözüm
Cevap: 44 cm
🔍 Zor (DGS Tarzı): Çapı 10 cm olan dairenin alanı kaç cm²’dir? (π=3.14)
🔍 Çözüm
Cevap: 78.5 cm²
🔍 Çok Zor: Bir çemberde merkez açı 72° ve yarıçap 10 cm ise bu açının gördüğü yayın uzunluğu kaç cm’dir? (π=3)
🔍 Çözüm
Cevap: 12 cm
🔍 Çevre Açı: Çemberde bir çevre açı 40° ise, bu açının gördüğü yay kaç derecedir?
🔍 Çözüm
Cevap: 80°
🔍 Daire Dilimi: Bir daire diliminin alanı 30π cm², yarıçapı 10 cm ise merkez açısı kaç derecedir?
🔍 Çözüm
Cevap: 108°
📌 4) Analitik Geometri
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
📐 A) NOKTA VE DOĞRU:
• İki nokta arası uzaklık: |AB| = √[(x₂-x₁)² + (y₂-y₁)²]
• Bir noktanın bir doğruya uzaklığı: |ax₀+by₀+c| / √(a²+b²)
• Eğim: m = (y₂-y₁)/(x₂-x₁) = tanθ
📐 B) DOĞRU DENKLEMLERİ:
• Eğim-kesim formu: y = mx + n
• İki noktası bilinen doğru: (y-y₁) = m(x-x₁)
• Eksenlere paralel doğrular: x = k (dikey), y = k (yatay)
• Genel form: ax + by + c = 0
• Paralel doğrular: eğimleri eşittir (m₁ = m₂)
• Dik doğrular: eğimler çarpımı = -1 (m₁·m₂ = -1)
📐 C) ÇEMBER DENKLEMİ:
• Merkezi (a,b), yarıçapı r: (x-a)² + (y-b)² = r²
• Merkez orijinde (0,0): x² + y² = r²
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “İki nokta arası √Δx²+Δy², eğim = Δy/Δx, doğru denklemi y=mx+n, paralelse m₁=m₂, dikse m₁×m₂=-1.”
🔸 Analitik geometri, geometri ile cebri birleştirir. Koordinat sistemini iyi anlamanız gerekir.
🔸 Bir noktanın doğruya uzaklık formülü çok işe yarar. Mutlak değer içinde olduğunu unutmayın!
🔸 DGS’de analitik geometri genellikle 1 soru olarak gelir.
🔍 Kolay: A(2,3) ve B(5,7) noktaları arasındaki uzaklık kaç birimdir?
🔍 Çözüm
Cevap: 5 birim
🔍 Zor (DGS Tarzı): A(1,2) ve B(4,6) noktalarından geçen doğrunun eğimi kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: 4/3
🔍 Çok Zor: Merkezi (3,-2) ve yarıçapı 5 olan çemberin denklemi nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: (x-3)² + (y+2)² = 25
🔍 Doğru Denklemi: Eğimi 2 olan ve (1,3) noktasından geçen doğrunun denklemi nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: y=2x+1
🔍 Noktanın Doğruya Uzaklığı: (0,0) noktasının 3x+4y-10=0 doğrusuna uzaklığı kaç birimdir?
🔍 Çözüm
Cevap: 2 birim
📌 5) Katı Cisimler (Prizma, Küp, Silindir, Piramit, Küre)
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🧊 A) PRİZMA (DİKDÖRTGENLER PRİZMASI VE KÜP):
• Dikdörtgenler prizması: Hacim = a×b×c, Yüzey alanı = 2(ab+ac+bc)
• Küp: Hacim = a³, Yüzey alanı = 6a², Cisim köşegeni = a√3
🧊 B) SİLİNDİR (DÖNEL SİLİNDİR):
• Hacim = πr²h
• Yanal alan = 2πrh
• Yüzey alanı = 2πr(r+h)
🧊 C) PİRAMİT:
• Hacim = (taban alanı × yükseklik)/3
• Düzgün piramit: Tabanı düzgün çokgen, yan yüzleri eş ikizkenar üçgenler
• Kesik piramit: Hacim = h/3 × (A₁ + A₂ + √(A₁×A₂)) (A₁ alt taban, A₂ üst taban)
🧊 D) KÜRE:
• Hacim = 4πr³/3
• Yüzey alanı = 4πr²
💡 TAKTİK & MOTİVASYON
🔸 Şifre: “Prizmada hacim=taban alanı×yükseklik, piramitte ve konide bölü 3, kürede 4/3πr³.”
🔸 Silindir, koni ve kürenin formüllerini ezberleyin. Özellikle hacim formülleri DGS’de sık çıkar.
🔸 Birimlere dikkat edin: cm³ (hacim), cm² (alan).
🔸 DGS’de katı cisimler genellikle 1 soru olarak gelir (küp veya silindir ağırlıklı).
🔍 Kolay: Bir küpün bir ayrıtı 4 cm ise hacmi kaç cm³’tür?
🔍 Çözüm
Cevap: 64 cm³
🔍 Zor (DGS Tarzı): Yarıçapı 3 cm, yüksekliği 10 cm olan silindirin hacmi kaç cm³’tür? (π=3)
🔍 Çözüm
Cevap: 270 cm³
🔍 Çok Zor: Yarıçapı 6 cm olan kürenin hacmi kaç cm³’tür? (π=3)
🔍 Çözüm
Cevap: 864 cm³
🔍 Piramit: Taban alanı 36 cm² ve yüksekliği 9 cm olan bir piramidin hacmi kaç cm³’tür?
🔍 Çözüm
Cevap: 108 cm³
🔍 Prizma: Bir dikdörtgenler prizmasının boyutları 3 cm, 4 cm, 5 cm ise hacmi kaç cm³’tür?
🔍 Çözüm
Cevap: 60 cm³
🔍 Küp Köşegeni: Bir küpün cisim köşegeni 5√3 cm ise hacmi kaç cm³’tür?
🔍 Çözüm
Cevap: 125 cm³
📖 DGS 2026 Türkçe ve Dil Bilgisi (7 Konu – Tam Kapsam)
• Paragraf (Ana Fikir, Yardımcı Fikir, Çıkarım, Tamamlama, Sıralama): 25-30 soru (en çok bu konudan gelir!)
• Sözcükte Anlam: 5-6 soru | • Cümlede Anlam: 5-6 soru | • Cümlenin Ögeleri: 2-3 soru
• Fiil Çatısı: 2-3 soru | • Anlatım Bozuklukları: 2-3 soru
• ⭐ DGS’de Paragraf’a çalışmak en büyük önceliğiniz olmalı!
📌 1) Sözcükte Anlam
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
📖 A) GERÇEK ANLAM: Sözcüğün aklımıza gelen ilk anlamıdır. “Sıcak bir çay içti.” cümlesinde “sıcak” gerçek anlamıyla (ısı derecesi) kullanılmıştır.
📖 B) MECAZ ANLAM: Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmasıdır. “Sıcak bir karşılama” cümlesinde “sıcak” mecaz anlamda (samimi) kullanılmıştır.
📖 C) TERİM ANLAM: Bir bilim, sanat, meslek dalına özgü anlamdır. “Açı 90 derecedir.” cümlesinde “açı” geometri terimi olarak kullanılmıştır.
📖 D) EŞ ANLAM (SINIRDAŞ): Yazılışları farklı, anlamları aynı olan sözcüklerdir. “İhtiyar – yaşlı”, “gözlem – müşahede”, “hissetmek – duymak” gibi.
📖 E) ZIT ANLAM: Anlamları birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir. “Uzun – kısa”, “iyi – kötü”, “sıcak – soğuk”, “ağır – hafif” gibi.
📖 F) SESTEŞ (EŞ SESLİ): Yazılışı ve okunuşu aynı, anlamı farklı olan sözcüklerdir. “Yüz” (sayı) – “yüz” (organ), “diz” (organ) – “diz” (dizmek), “gül” (çiçek) – “gül” (gülmek) gibi.
📖 G) SOMUT – SOYUT ANLAM: Somut: Beş duyu ile algılanabilen (ağaç, taş, su). Soyut: Beş duyu ile algılanamayan (sevgi, mutluluk, özgürlük).
💡 TAKTİK & MOTİVASYON (DGS ÖZEL)
🔸 Şifre: “Gerçek akla ilk gelen, mecaz benzetmeli anlam, terim bilim/sanat dalına özgü, sesteş yazılışı aynı anlamı farklı.”
🔸 DGS’te sözcükte anlam soruları genellikle 5-6 soru gelir. Özellikle mecaz ve terim anlamı birbirine karıştırmayın.
🔸 Mecaz anlam sorularında sözcüğün gerçek anlamını düşünüp, cümlede farklı bir anlam kazanıp kazanmadığını sorgulayın.
🔸 Motivasyon: Sözcükte anlam, okuduğunuz her metni daha iyi anlamanızı sağlar. Bu konuyu öğrenmek, dil bilincinizi geliştirir.
🔍 Kolay: “Soğuk bir baktı” cümlesinde “soğuk” sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
🔍 Çözüm
Cevap: Mecaz anlam
🔍 Zor (DGS Tarzı): “Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır” cümlesinde “tatlı” sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
🔍 Çözüm
Cevap: Mecaz anlam
🔍 Çok Zor (DGS Tarzı): Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “kuru” sözcüğü mecaz anlamda kullanılmamıştır?
🔍 Çözüm
Cevap: Kuru ekmek yedi.
🔍 Tuzaklı: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “göz” sözcüğü sesteşiyle birlikte kullanılmıştır?
🔍 Çözüm
Cevap: Gözüne göz değdi.
🔍 Deyim Anlamı: “Kafasına dank etmek” deyimi ne anlama gelir?
🔍 Çözüm
Cevap: Geç de olsa anlamak, fark etmek
📌 2) Cümlede Anlam
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
📝 A) NEDEN-SONUÇ CÜMLELERİ: Bir eylemin hangi nedenle yapıldığını gösteren cümlelerdir. “Çünkü”, “bundan dolayı”, “bu nedenle” gibi bağlaçlarla kurulur. Örnek: “Hava soğuduğu için kalın giyindim.” (Neden: hava soğuması, Sonuç: kalın giyinme)
📝 B) AMAÇ-SONUÇ CÜMLELERİ: Bir eylemin hangi amaçla yapıldığını gösteren cümlelerdir. “İçin”, “-mek üzere”, “-e/-a” ekleriyle kurulur. Örnek: “Sınavı kazanmak için çok çalışıyorum.” (Amaç: sınavı kazanmak, Eylem: çalışmak)
📝 C) KOŞUL CÜMLELERİ: Bir eylemin gerçekleşmesinin başka bir eyleme bağlı olduğu cümlelerdir. “-se/-sa”, “ise”, “yeter ki”, “şartıyla” gibi ifadelerle kurulur. Örnek: “Çalışırsan başarırsın.” (Koşul: çalışmak, Sonuç: başarmak)
📝 D) ÖNERİ CÜMLELERİ: Bir işin yapılması konusunda tavsiye içeren cümlelerdir. “Melısınız”, “öneririm”, “daha iyi olur” gibi ifadeler bulunur.
📝 E) YAKINMA CÜMLELERİ: Bir durumdan duyulan rahatsızlığı ifade eden cümlelerdir. “Ne yazık ki”, “maalesef”, “keşke” gibi ifadeler bulunur.
📝 F) ÖZNEL CÜMLELER: Kişisel görüş, düşünce, izlenim içeren cümlelerdir. “Bence”, “bana göre”, “güzel”, “çirkin”, “iyi”, “kötü” gibi değer yargıları içerir.
📝 G) NESNEL CÜMLELER: Herkes tarafından aynı şekilde kabul edilen, kanıtlanabilir, kişisel yorum içermeyen cümlelerdir. “Türkiye’nin nüfusu 85 milyondur.” gibi.
💡 TAKTİK & MOTİVASYON (DGS ÖZEL)
🔸 Şifre: “Neden-sonuç ‘çünkü’ ile, amaç-sonuç ‘için’ ile, koşul ‘-se’ ile, öneri ‘malısın’ ile.”
🔸 DGS’te cümlede anlam sorularında bağlaçlara dikkat edin: “çünkü” neden-sonuç, “için” amaç-sonuç, “ise/erse” koşul bildirir.
🔸 Öznel ifadelerde yorum, değerlendirme varken; nesnel ifadelerde kesinlik, kanıtlanabilirlik vardır.
🔸 Motivasyon: Cümlede anlam, yazılı metinleri doğru yorumlamanın temelidir. Bu beceri, akademik hayatta çok işinize yarayacaktır.
🔍 Kolay: “Ders çalıştı, çünkü yarın sınav vardı.” cümlesindeki anlam ilişkisi nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: Neden-sonuç
🔍 Zor (DGS Tarzı): “Sınavı kazanayım diye günde 8 saat çalıştı.” cümlesindeki anlam ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?
🔍 Çözüm
Cevap: Amaç-sonuç
🔍 Çok Zor (DGS Tarzı): Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öznel bir ifade vardır?
🔍 Çözüm
Cevap: Ona göre en güzel şiir, o şiirdir.
🔍 Koşul: “Hızlı koşarsan yetişebilirsin.” cümlesinde aşağıdaki anlam ilişkilerinden hangisi vardır?
🔍 Çözüm
Cevap: Koşul
📌 3) Cümlenin Ögeleri ⭐ (DGS’de Çok Önemli)
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔍 A) YÜKLEM: Cümlenin temel ögesidir, cümleyi bitiren, yargı bildiren sözcüktür. Her cümlede bir yüklem bulunur. Cümle “kim, ne, nasıl, niçin?” sorularına cevap verir.
🔍 B) ÖZNE: Yüklemin bildirdiği işi, oluşu, hareketi yapan veya yüklemin bildirdiği durumu üzerine alan ögedir. Yükleme “kim?” veya “ne?” soruları sorularak bulunur. “Ali geldi.” → “Kim geldi? Ali” (Özne: Ali)
🔍 C) NESNE: Yüklemin etkilediği varlığı veya kavramı gösteren ögedir. Yükleme “neyi?” veya “kimi?” soruları sorularak bulunur. “Kitabı okudu.” → “Neyi okudu? Kitabı” (Nesne: Kitabı)
🔍 D) DOLAYLI TÜMLEÇ: Yüklemin yöneldiği, bulunduğu veya ayrıldığı yeri gösteren ögedir. “-e, -de, -den” eklerini alır. “Okula gitti.” → “Nereye gitti? Okula” (Dolaylı Tümleç: Okula)
🔍 E) ZARF TÜMLECİ: Yüklemin zamanını, durumunu, miktarını, yönünü gösteren ögedir. “Hızlı koştu.” → “Nasıl koştu? Hızlı” (Zarf Tümleci: Hızlı)
💡 TAKTİK & MOTİVASYON (DGS ÖZEL)
🔸 Şifre: “Yüklem işi bildirir, özne işi yapar, nesne işten etkilenir, dolaylı tümleç yer belirtir (-e/-de/-den), zarf tümleci nasıl/ne zaman sorularına cevap verir.”
🔸 Önce YÜKLEMİ bulun! Cümlede yargı bildiren, çekimli fiil veya ekfiil almış isim soylu kelimedir.
🔸 Yükleme sırasıyla “kim/ne?” (özne), “neyi/kimi?” (nesne), “nereye/nede/neden?” (dolaylı tümleç), “nasıl/ne zaman?” (zarf tümleci) sorularını sorun.
🔸 DGS’te cümlenin ögeleri her sene 2-3 soru olarak gelir. Bu konuyu mutlaka iyi öğrenin!
🔍 Kolay: “Ali eve geldi.” cümlesinin ögeleri nasıldır?
🔍 Çözüm
Cevap: Özne – Dolaylı Tümleç – Yüklem
🔍 Zor (DGS Tarzı): “Eve geldiğimde yemek çoktan pişirilmişti.” cümlesinin ögeleri aşağıdakilerden hangisidir?
🔍 Çözüm
Cevap: Zarf tümleci – Özne – Zarf tümleci – Yüklem
🔍 Çok Zor (DGS Tarzı): “Dün akşam, arkadaşımla birlikte sinemada yeni filmi izledim.” cümlesinin ögeleri sırasıyla nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: Zarf tümleci – Zarf tümleci – Dolaylı tümleç – Nesne – Yüklem (gizli özne)
📌 4) Fiil Çatısı ⭐ (DGS’ye Özel)
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
🔤 A) ETKEN – EDİLGEN (ÇATI):
• Etken fiil: Öznenin işi kendisi yaptığı fiil (Ali topu attı → etken).
• Edilgen fiil: Öznenin işi yapmadığı, işten etkilendiği fiil (Top atıldı → edilgen). Edilgen fiiller “-il/-in” ekini alır.
• Dönüşlü fiil: Öznenin işi kendi üzerine yaptığı fiil (Çocuk yıkandı → -in eki dönüşlü).
🔤 B) GEÇİŞLİ – GEÇİŞSİZ (NESNE ALMA DURUMU):
• Geçişli fiil: Nesne alabilen fiil (yazdı, okudu, gördü). “Neyi?” sorusuna cevap verir.
• Geçişsiz fiil: Nesne almayan fiil (geldi, gitti, koştu). “Neyi?” sorusuna cevap vermez.
🔤 C) DGS NOTU: Fiil çatısı konusunda “-il/-in” ekleri edilgenlik bildirir. Geçişli fiiller nesne alırken geçişsiz fiiller alamaz. “Onu gördüm” (geçişli), “okula gittim” (geçişsiz).
💡 TAKTİK & MOTİVASYON (DGS ÖZEL)
🔸 Şifre: “Etken işi yapan, edilgen işten etkilenen, geçişli nesne alır, geçişsiz almaz.”
🔸 Edilgen fiillerde işi yapan belli değildir veya önemli değildir. “-il/-in” eklerine dikkat edin.
🔸 DGS’te fiil çatısı konusu son yıllarda sıkça sorulmaktadır. Bu konuyu mutlaka iyi öğrenin!
🔍 Kolay: “Mektup yazıldı.” cümlesindeki fiilin çatısı nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: Edilgen
🔍 Zor (DGS Tarzı): Aşağıdaki fiillerden hangisi geçişlidir?
🔍 Çözüm
Cevap: yazdı
🔍 Çok Zor (DGS Tarzı): “Köydeki tüm evler boyandı.” cümlesindeki fiil için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
🔍 Çözüm
Cevap: Edilgen çatılıdır.
📌 5) Anlatım Bozuklukları
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
⚠️ A) GEREKSİZ SÖZCÜK KULLANIMI: Anlamca aynı olan iki kelimenin bir arada kullanılmasıdır. Örnek: “Şahsen ben bizzat kendim gittim.” (şahsen, bizzat, kendim aynı anlamda)
⚠️ B) ANLAM BELİRSİZLİĞİ: Cümlenin birden fazla şekilde yorumlanabilmesidir. Zamirlerin hangi ismi karşıladığının belli olmamasından kaynaklanır. Örnek: “Ahmet onu gördü.” (onu kim? belirsiz)
⚠️ C) ÖZNE-YÜKLEM UYUMSUZLUĞU: Tekil özne ile çoğul yüklem veya çoğul özne ile tekil yüklem kullanılmasıdır. Örnek: “Öğrenciler sınavı bitirdi.” (özne çoğul, yüklem tekil – doğru kullanım: bitirdiler)
⚠️ D) ÇATI UYUMSUZLUĞU: Cümlede etken ve edilgen çatıların bir arada kullanılmasıyla oluşur. Örnek: “Düğün yapıldı ve herkes eğlendi.” (yapıldı edilgen, eğlendi etken – bozukluk var)
💡 TAKTİK & MOTİVASYON (DGS ÖZEL)
🔸 Şifre: “Gereksiz sözcük anlamdaş, özne-yüklem sayıca uyumlu, çatı uyumu etken/edilgen karışmasın.”
🔸 DGS’te anlatım bozuklukları 2-3 soru gelir. En sık görülen: gereksiz sözcük kullanımı ve özne-yüklem uyumsuzluğu.
🔸 Cümlede aynı anlama gelen iki kelime varsa (örneğin “şahsen bizzat”) gereksiz kullanım vardır.
🔸 Anlatım bozukluğu sorularını çözmek için cümleyi sessiz okumak ve kulağa tuhaf gelen yere odaklanmak faydalıdır.
🔍 Kolay: “Her sabah erken kalkar, kahvaltısını yapar ve okula gidiyor.” cümlesindeki anlatım bozukluğu nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: Zaman (fiil) uyumsuzluğu
🔍 Zor (DGS Tarzı): “Bu konuda şahsen bizzat kendi fikrimi söyleyeyim.” cümlesindeki anlatım bozukluğu nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: Gereksiz sözcük kullanımı
🔍 Çok Zor (DGS Tarzı): “Öğrenciler okula gitti ve sınav yapıldı.” cümlesindeki anlatım bozukluğu hangisidir?
🔍 Çözüm
Cevap: Çatı uyumsuzluğu
📌 6) Paragraf – Ana Fikir, Yardımcı Fikir, Çıkarım
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
📄 A) ANA FİKİR: Paragrafta yazarın en temel mesajı, asıl anlatmak istediği düşüncedir. Genellikle paragrafın başında veya sonunda bulunur. “Asıl anlatılmak istenen”, “vurgulanan düşünce”, “çıkarılacak en önemli yargı” gibi sorularla sorgulanır.
📄 B) YARDIMCI FİKİRLER: Ana fikri destekleyen, ona bağlı olan diğer düşüncelerdir. Paragrafta yazarın üzerinde durduğu ancak ana fikir kadar kapsamlı olmayan fikirlerdir.
📄 C) ÇIKARIM (SONUÇ ÇIKARMA): Paragrafta doğrudan söylenmeyen ancak verilen ipuçlarından ulaşılabilen yargılardır. “Bu parçadan çıkarılabilecek en doğru yargı”, “bu parçaya göre” gibi ifadelerle sorulur.
📄 D) BAŞLIK: Paragrafta anlatılan konuyu en kısa, en kapsayıcı şekilde ifade eden sözcük veya sözcük grubudur.
💡 TAKTİK & MOTİVASYON (DGS ÖZEL)
🔸 Şifre: “Ana fikir en genel mesaj, yardımcı fikir ayrıntı, başlık konu, çıkarım okurun yorumu.”
🔸 DGS’te paragraf soruları en çok net getiren bölümdür (25-30 soru). Her gün 20-30 paragraf sorusu çözün.
🔸 Paragrafta tekrarlanan kelimelere ve yazarın üzerinde durduğu kavrama dikkat edin. Ana fikir genellikle bu kavram etrafında şekillenir.
🔸 Çıkarım sorularında paragrafta doğrudan söylenmeyen ancak mantıksal olarak ulaşılabilen yargıyı bulun.
🔸 Motivasyon: Paragraf soruları, DGS’te hız kazandıran en önemli bölümdür. Düzenli pratikle bu sorularda uzmanlaşabilirsiniz.
🔍 Kolay: “İnsanlar doğayı ne kadar tanırsa ona o kadar saygı duyar.” cümlesinin ana fikri nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: Doğayı tanıdıkça saygı artar.
🔍 Zor (DGS Tarzı): “Başarı, sadece zeka ile değil azim ve disiplinle de ilgilidir. Öyle ki zeka seviyesi aynı olan iki kişiden daha disiplinli çalışan her zaman daha başarılı olur.” Paragrafta vurgulanan ana düşünce nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: Başarıda azim ve disiplin zekadan daha belirleyicidir.
🔍 Çok Zor (DGS Tarzı): “Okuma alışkanlığı olmayan bireyler, dünyaya dar bir pencereden bakarlar.” cümlesinden aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
🔍 Çözüm
Cevap: Okumak, bakış açısını genişletir.
📌 7) Paragraf Tamamlama ve Sıralama
📖 ÖĞRETMEN NOTU (TAM KAPSAM)
📄 A) PARAGRAF TAMAMLAMA: Verilen paragrafın anlam bütünlüğünü sağlayacak en uygun cümlenin bulunmasıdır. Anlam akışına, önceki ve sonraki cümlelere dikkat edilmelidir. “Ancak” gibi bir bağlaç varsa olumsuz bir durum geleceğini, “bu nedenle” varsa sonuç geleceğini tahmin edin.
📄 B) PARAGRAFTA YERLEŞTİRME (SIRALAMA): Karışık olarak verilen cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanmasıdır. Olay akışı, mantıksal sıra, zaman sırası takip edilmelidir. Genelden özele veya özelden genele gidilebilir.
💡 TAKTİK & MOTİVASYON (DGS ÖZEL)
🔸 Şifre: “Paragraf tamamlarken bağlaçlara dikkat et, sıralamada ilk cümleyi bul, zaman akışını takip et.”
🔸 Paragraf tamamlama sorularında boşluktan önceki ve sonraki cümleleri mutlaka okuyun.
🔸 Sıralama sorularında giriş cümlesi genellikle genel bir yargı içerir, tanım veya konuyu tanıtıcı ifadelerle başlar.
🔸 DGS’te paragraf tamamlama ve sıralama toplam 5-6 soru olarak gelebilir.
🔍 Kolay: “Teknoloji hayatımızı kolaylaştırmıştır. Ancak ________.” cümlesini tamamlayan en uygun ifade nedir?
🔍 Çözüm
Cevap: beraberinde yeni sorunlar da getirmiştir.
🔍 Zor (DGS Tarzı): “Bilgiye ulaşmak hiç bu kadar kolay olmamıştı. Ne var ki, bilgi kirliliği de ______.” cümlesini en uygun tamamlayan seçenek hangisidir?
🔍 Çözüm
Cevap: hiç bu kadar artmamıştı
🔍 Sıralama: I. Bu nedenle erken uyumak gerekir. II. İnsan sağlığı için uyku çok önemlidir. III. Uykusuzluk birçok hastalığa davetiye çıkarır. Yukarıdaki cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde nasıl sıralanmalıdır?
🔍 Çözüm
Cevap: II – III – I
🧠 DGS 2026 Sözel Mantık (4 Konu – Tam Kapsam)
📌 Bu bölümde başarılı olmak için: Verilen koşulları doğru okumak, kesin bilgileri ayırt etmek ve şekil/tablo kullanmak çok önemlidir.
📌 DGS’de Sözel Mantık genellikle 4-6 soru olarak gelir.
📌 1) Sıralama ve Yerleştirme (En çok sorulan konu!)
📖 ÖĞRETMEN NOTU (PRATİK TEKNİKLER)
📊 A) SIRALAMA SORULARI NE İSTER?
• Kişileri veya nesneleri boy, yaş, başarı, kat, sıra gibi özelliklere göre sıralamanızı ister.
• “Kim en uzundur?”, “En başta kim oturur?”, “En altta kimdir?” gibi sorular sorulur.
📊 B) PRATİK ÇÖZÜM TEKNİKLERİ:
🔸 Sembol kullanın: “Ali, Ayşe’den uzun” → A > Aş
🔸 Zincir oluşturun: A > B ve B > C ise A > B > C zinciri oluşur.
🔸 Kesin bilgiden başlayın: “En uzun Ali’dir” gibi kesin ifadeleri önce yerleştirin.
🔸 Şekil çizin: Sıralama sorularında bir çizgi üzerinde yerleştirme yapmak en kolay yöntemdir.
📊 C) TUZAKLAR:
• “Ali, Can’dan uzun” ile “Can, Ali’den kısa” aynı anlama gelir (farklı ifadeler).
• “Kesin olarak” ifadesine dikkat! Olası durumları değil, her koşulda doğru olanı bulmalısınız.
💡 AKILDA KALICI TAKTİKLER
🔸 Şifre: “Büyük > küçük, sembolle yaz, çizgi üzerine yerleştir, kesin bilgiden başla.”
🔸 Sıralama sorularında kesin olmayan şıklar genellikle tuzaktır. “Olamaz” veya “kesinlikle doğrudur” ifadelerine odaklanın.
🔸 İki kişi arasında ilişki yoksa, onları karşılaştırmayın! Örneğin Ali ile Can arasında doğrudan ilişki yoksa kıyaslama yapamazsınız.
🔸 Pratik İpucu: “Ali, Ayşe’den uzundur” → A > Aş yazın. “Can, Ali’den kısadır” → C < A yazın. Bu iki ifadeden A > Aş ve A > C olduğu için Ali en uzundur.
🔍 Kolay: Ali, Ayşe’den uzundur. Can, Ali’den kısadır. Buna göre en uzun kimdir?
🔍 Çözüm
Cevap: Ali
🔍 Zor (DGS Tarzı): Beş arkadaşın boylarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:
• Ahmet, Can’dan uzundur.
• Can, Deniz’den kısadır.
• Deniz, Emel’den uzundur.
• Emel, Fatma’dan kısadır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi KESİNLİKLE DOĞRUDUR?
🔍 Çözüm
Cevap: Deniz, Can’dan uzundur.
🔍 Yerleştirme (DGS Tarzı): Beş arkadaş (Ali, Can, Deniz, Elif, Fatma) yan yana sıraya oturacaktır. Bilinenler:
• Ali başta değildir.
• Can, Ali’nin hemen solundadır.
• Deniz, Can’ın hemen solundadır.
Buna göre sıralama nasıldır?
🔍 Çözüm
Cevap: Deniz – Can – Ali yan yanadır.
🔍 Tuzaklı: Bir yarışta Ali, Can’dan önce bitirmiştir. Deniz, Ali’den sonra bitirmiştir. Emel, Can’dan sonra bitirmiştir. Buna göre kesin olarak hangisi söylenebilir?
🔍 Çözüm
Cevap: Deniz, Can’dan sonra bitirmiştir.
📌 2) Koşullu Önermeler ve Çıkarım
📖 ÖĞRETMEN NOTU (PRATİK TEKNİKLER)
🔗 A) TEMEL MANTIK KURALLARI (EZBERLE!):
• “Tüm A’lar B’dir” → A ⊂ B. Bu önermeden “Tüm B’ler A’dır” ÇIKMAZ!
• “Hiçbir A B değildir” → A ∩ B = ∅. Bu simetriktir: “Hiçbir B A değildir” de doğrudur.
• “Bazı A’lar B’dir” → A ∩ B ≠ ∅. En az bir ortak eleman var.
• “Eğer A ise B” (A ⇒ B) → A gerçekleşirse B gerçekleşir. A yoksa B hakkında kesin bir şey söylenemez.
🔗 B) KARŞIT TERS (KONTRAPOZİTİF) – ÇOK ÖNEMLİ!
• A ⇒ B önermesinin karşıt tersi B’ ⇒ A’ her zaman GEÇERLİDİR.
• Örnek: “Yağmur yağarsa yerler ıslanır” → “Yerler ıslanmadıysa yağmur yağmamıştır” (DOĞRU)
• “A ise B”den “B ise A” çıkarılamaz! (En sık yapılan hata)
🔗 C) PRATİK ŞİFRE:
• “p ⇒ q” = “q’ ⇒ p'” (Karşıt ters geçerlidir)
• “p ⇒ q” ≠ “q ⇒ p” (Karşıt geçersizdir!)
💡 AKILDA KALICI TAKTİKLER
🔸 Şifre: “p⇒q ise q’⇒p’ geçerli, q⇒p ve p’⇒q’ geçersiz, ‘tüm A’lar B’dir’den ‘B ise A’ çıkmaz.”
🔸 DGS’te en sık yapılan hata: “Tüm A’lar B’dir” cümlesini “B ise A’dır” şeklinde yorumlamak. SAKIN YAPMAYIN!
🔸 “Yeterli koşul” p, “gerekli koşul” q’dur. “p ise q” ifadesinde p yeterli, q gerekli koşuldur.
🔸 Pratik İpucu: Koşullu önerme sorularında cümleyi “Eğer… ise…” kalıbına dönüştürüp sembolle yazın.
🔍 Kolay: “Tüm kuşlar uçar.” önermesi veriliyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur?
🔍 Çözüm
Cevap: Bazı uçanlar kuştur.
🔍 Zor (DGS Tarzı): “Eğer yağmur yağarsa yerler ıslanır. Yerler ıslanmamıştır.” öncüllerinden aşağıdakilerden hangisi kesin olarak çıkarılabilir?
🔍 Çözüm
Cevap: Yağmur yağmamıştır.
🔍 Çok Zor (DGS Tarzı): “Tüm matematikçiler mantıklı düşünür. Ali mantıklı düşünüyordur.” Öncüllerinden aşağıdakilerden hangisi kesin olarak çıkarılabilir?
🔍 Çözüm
Cevap: Bazı mantıklı düşünenler matematikçidir.
🔍 Gerekli Koşul: “Sınavı kazanmak için çok çalışmak gerekir.” cümlesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
🔍 Çözüm
Cevap: Çok çalışmayan sınavı kazanamaz.
📌 3) Tablo ve Grafik Yorumlama
📖 ÖĞRETMEN NOTU (PRATİK TEKNİKLER)
📊 A) TABLO OKUMA KURALLARI:
• Önce tablonun başlığını okuyun (ne hakkında olduğunu anlayın).
• Satır ve sütun başlıklarını eşleştirerek doğru hücreyi bulun.
• Birimlere dikkat edin: “bin TL”, “milyon”, “yüzde” gibi ifadeler önemlidir.
📊 B) GRAFİK YORUMLAMA KURALLARI:
• Sütun Grafiği: Sütun yükseklikleri doğru orantılıdır. Sıfır noktasına dikkat!
• Çizgi Grafiği: İki nokta arasındaki eğim artış/azalış hızını gösterir.
• Daire Grafiği: Tüm dilimlerin yüzdeleri toplamı %100 olmalıdır. Dilim açısı = (yüzde×360)/100.
📊 C) PRATİK ŞİFRE:
• “Tabloda doğru hücreyi bul, grafikte eksenlere bak, birimleri kontrol et.”
💡 AKILDA KALICI TAKTİKLER
🔸 Şifre: “Tablo oku, grafiğe bak, yüzde hesapla, oran bul.”
🔸 DGS’te tablo ve grafik soruları hızlı çözülür. Önce verileri doğru okuyun, sonra soruya geçin.
🔸 Daire grafiğinde bir dilimin merkez açısı 72° ise yüzdesi = 72/360 = %20’dir.
🔸 Pratik İpucu: “Yüzde kaç fazla?” sorularında (yeni – eski)/eski × 100 formülünü kullanın.
🔍 Kolay: Bir sınıfta 15 kız, 25 erkek öğrenci vardır. Kız öğrencilerin sayısı, erkek öğrencilerin yüzde kaçıdır?
🔍 Çözüm
Cevap: %60
🔍 Zor (DGS Tarzı): Bir okulda öğrencilerin %40’ı kız, %60’ı erkektir. Kızların %30’u, erkeklerin %20’si gözlüklüdür. Buna göre okuldaki gözlüklü öğrencilerin yüzdesi kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: %24
🔍 Daire Grafiği: Bir daire grafiğinde bir dilimin merkez açısı 72° ise bu dilimin yüzdesi kaçtır?
🔍 Çözüm
Cevap: %20
🔍 Yüzde Değişim: Bir şirketin aylık gelirleri: Ocak 50 bin, Şubat 60 bin, Mart 75 bin, Nisan 80 bin TL’dir. Hangi ay bir önceki aya göre en fazla artış oranı yaşanmıştır?
🔍 Çözüm
Cevap: Şubat-Mart
📌 4) Mantıksal Akıl Yürütme
📖 ÖĞRETMEN NOTU (PRATİK TEKNİKLER)
🧠 A) TÜMDENGELİM (Genelden Özele):
• “Tüm kuşlar uçar. Karga bir kuştur. O halde karga uçar.” (Kesin doğru)
• Genel bir kuraldan özel bir sonuca ulaşılır.
🧠 B) TÜMEVARIM (Özelden Genele):
• “Karga uçar, güvercin uçar, martı uçar. O halde tüm kuşlar uçar.” (Kesin değil, olasılık)
• DGS’te tümevarım sorularında “kesin değil” ifadesine dikkat!
🧠 C) ÇELİŞKİ BULMA:
• Verilen ifadelerden hangisinin diğerleriyle çeliştiğini bulma.
• Tüm ifadeleri aynı anda doğru kabul edip çelişki arayın.
🧠 D) ANALOJİ (Benzetme):
• İki durum arasındaki benzerlikten sonuç çıkarma.
• “Nasılsa öyledir” mantığıyla çalışır.
💡 AKILDA KALICI TAKTİKLER
🔸 Şifre: “Tümdengelim kesin, tümevarım olası, çelişkide hepsini doğru kabul et, tutarsız olanı bul.”
🔸 Tümdengelim sorularında verilen öncüllerin hepsini doğru kabul edip sonuca ulaşın.
🔸 Çelişki bulma sorularında her bir ifadeyi teker teker yanlış kabul edip diğerlerinin tutarlılığını test edin.
🔸 Pratik İpucu: “Kesin olarak çıkarılabilir” ifadesi tümdengelim sorusu sinyalidir. “Olasıdır” ifadesi tümevarım sorusu sinyalidir.
🔍 Kolay (Tümdengelim): “Tüm balıklar suda yaşar. Yunus balığı bir balıktır.” Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur?
🔍 Çözüm
Cevap: Yunus balığı suda yaşar.
🔍 Zor (DGS Tarzı – Çelişki): Aşağıdaki ifadelerden hangisi diğerleriyle çelişmektedir?
I. Tüm kuşlar uçar.
II. Penguenler kuştur.
III. Penguenler uçamaz.
🔍 Çözüm
Cevap: III
🔍 Tümevarım: “Gördüğüm tüm kargalar siyahtır. O halde tüm kargalar siyahtır.” Bu çıkarım için ne söylenebilir?
🔍 Çözüm
Cevap: Kesin doğru değildir, olasılık içerir.
🔍 Analoji: “Ne kadar az bilirsen o kadar az şüphe edersin” sözüne mantıksal olarak en yakın olan aşağıdakilerden hangisidir?
🔍 Çözüm
Cevap: Ne kadar çok bilirsen o kadar çok şüphe edersin.
🎯 DGS 2026 hazırlıkta profesyonel destek alın!
📞 Destek ve özel ders için: 0535 778 95 96 (WhatsApp)
🎓 XYZ Akademi | DGS 2026’da başarıya ulaşın!