10. Sınıf Kimya Yazılıya Hazırlık Konu Anlatımı ve Yazılı Soruları

🧪 10. Sınıf Kimya Yazılıya Hazırlık

📌 10. sınıf kimya yazılı sınavlarına hazırlık için MEB’in yeni müfredatına (Maarif Modeli) uygun konu anlatımı ve çözümlü örnekler.
Aşağıdaki butonlardan istediğiniz konuya tıklayarak detaylara ulaşabilirsiniz. Her konunun yanında hangi yazılıda çıkacağı belirtilmiştir.

🧪 Kimyasal Tepkimeler
⚖️ Stokiyometri
🎈 Gazların Davranışı
⚡ Kinetik Teori
💧 Çözeltiler
📊 Derişim ve Koligatif Özellikler
🌍 Sürdürülebilirlik ve Kimya
🌎 Atmosfer ve Çevre

📝 MEB Senaryolarına Göre Deneme Sınavları

1. Dönem 1. Yazılı

Deneme 1
Deneme 2
Deneme 3

1. Dönem 2. Yazılı

Deneme 1
Deneme 2
Deneme 3

2. Dönem 1. Yazılı

Deneme 1
Deneme 2
Deneme 3

2. Dönem 2. Yazılı

Deneme 1
Deneme 2
Deneme 3

📖 İçindekiler – Konu Başlıkları (Tıklayarak ilgili konuya gidin)

1. Kimyasal Tepkimeler 1.Dönem 1.Yazılı

2. Stokiyometri 1.Dönem 2.Yazılı

3. Gazların Davranışı 2.Dönem 1.Yazılı

4. Kinetik Teori 2.Dönem 1.Yazılı

5. Çözeltiler 2.Dönem 2.Yazılı

6. Derişim ve Koligatif Özellikler 2.Dönem 2.Yazılı

7. Sürdürülebilirlik ve Kimya 2.Dönem 2.Yazılı

8. Atmosfer ve Çevre 2.Dönem 2.Yazılı

🧪 1) Kimyasal Tepkimeler
📌 1. Dönem 1. Yazılı

🔥 Çıkma İhtimali: ÇOK YÜKSEK 🔥

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

Kimyasal tepkime nedir, fiziksel değişimden farkı
Tepkime türleri (sentez, analiz, yanma, asit-baz, çökelme, redoks)
Kimyasal değişim kanıtları (renk, gaz, sıcaklık, çökelek, ışık)
Tepkime denklemlerini denkleştirme yöntemleri

📖 KONU ANLATIMI (Herkes İçin Anlaşılır)

🔹 Kimyasal Tepkime Nedir? Maddelerin atomlarının yeniden düzenlenmesi sonucu yeni maddelerin oluştuğu süreçtir. Girenler (reaktanlar) → Ürünler. Atomlar korunur, bağlar kırılır ve yeni bağlar oluşur.

📌 Tepkime Çeşitleri:

Sentez (Birleşme): A + B → AB (2Mg + O₂ → 2MgO)
Analiz (Ayrışma): AB → A + B (2H₂O → 2H₂ + O₂)
Yanma: Madde + O₂ → CO₂ + H₂O (CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O)
Asit-Baz: Asit + Baz → Tuz + Su (HCl + NaOH → NaCl + H₂O)
Çökelme: İyonlar birleşip çözünmeyen katı oluşturur (AgNO₃ + NaCl → AgCl↓ + NaNO₃)
Redoks: Elektron alışverişi (Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu)

🔹 Kimyasal Değişim Kanıtları: Renk değişimi, gaz çıkışı, sıcaklık değişimi, çökelme, ışık çıkışı, koku değişimi. ⚠️ Fiziksel hâl değişimi (erime, donma) kimyasal değişim değildir!

📌 Denkleştirme Adımları: En karmaşık molekülden başla, önce C ve H, sonra O. Katsayıları en küçük tam sayı yap.

📊 Tepkime Türleri (Hızlı Kartlar)

Tür	Genel Denklem	Örnek
Sentez	A+B→AB	2Mg+O₂→2MgO
Analiz	AB→A+B	2H₂O→2H₂+O₂
Yanma	Madde+O₂→CO₂+H₂O	CH₄+2O₂→CO₂+2H₂O
Asit-Baz	Asit+Baz→Tuz+Su	HCl+NaOH→NaCl+H₂O

🥇 SEVİYE 1 (Çok Kolay)

Soru 1: 2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(s) tepkimesinin türü nedir? Yanma tepkimelerinin ortak özelliklerini yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm

Adım 1: H₂ oksijenle birleşiyor → Yanma (sentez).
Adım 2: Yanma: O₂ kullanılır, ekzotermik, alev/ışık çıkar.
✅ Cevap: Yanma, oksijen kullanılır, enerji açığa çıkar.

Soru 2: Bir kimyasal tepkime sonucunda hangi gözlemler yapılırsa kimyasal değişim olduğu söylenebilir? (En az 3 örnek)

📝 Kapsamlı Çözüm

Örnekler: Renk değişimi, gaz çıkışı, sıcaklık değişimi, çökelme, ışık çıkışı.
✅ Cevap: Renk değişimi, gaz çıkışı, sıcaklık değişimi.

🥈 SEVİYE 2 (Kolay)

Soru 1: CaCO₃(k) → CaO(k) + CO₂(g) tepkimesinin türü nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Tek bileşik parçalanıyor → Analiz (ayrışma).
✅ Cevap: Analiz.

Soru 2: N₂ + 3H₂ → 2NH₃ tepkimesi sentez midir? Açıklayın.

📝 Kapsamlı Çözüm

İki basit maddeden tek bileşik oluşur → Sentez.
✅ Cevap: Evet, sentez tepkimesidir.

🥉 SEVİYE 3 (Orta Başlangıç)

Soru 1: C₃H₈ + O₂ → CO₂ + H₂O tepkimesini denkleştiriniz. Türü nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Adım 1: C₃H₈ + 5O₂ → 3CO₂ + 4H₂O
Adım 2: Oksijenli → Yanma.
✅ Cevap: C₃H₈ + 5O₂ → 3CO₂ + 4H₂O, Yanma.

Soru 2: HCl + NaOH → NaCl + H₂O tepkimesi hangi türdür?

📝 Kapsamlı Çözüm

Asit + Baz → Tuz + Su → Asit-Baz (nötrleşme).
✅ Cevap: Asit-Baz tepkimesi.

🎗️ SEVİYE 4 (Orta)

Soru 1: AgNO₃(aq) + NaCl(aq) → AgCl(k) + NaNO₃(aq) tepkimesinde çökelek hangisidir? Bu tür tepkimelere ne ad verilir?

📝 Kapsamlı Çözüm

AgCl suda çözünmez, katı olarak çöker. Çökelme tepkimesi.
✅ Cevap: AgCl, çökelme tepkimesi.

Soru 2: 2Mg + O₂ → 2MgO tepkimesinin hem sentez hem yanma olduğu söylenebilir mi?

📝 Kapsamlı Çözüm

Oksijenli → yanma. İki basit maddeden tek bileşik → sentez.
✅ Cevap: Evet, hem sentez hem yanma.

🔥 SEVİYE 5 (Orta Üzeri)

Soru 1: Fe₂O₃ + 3CO → 2Fe + 3CO₂ tepkimesi redoks mudur? Yükseltgenen ve indirgenen elementleri belirtiniz.

📝 Kapsamlı Çözüm

Fe⁺³ → 0 (indirgenme), C⁺² → +4 (yükseltgenme) → redoks.
✅ Cevap: Evet, yükseltgenen C, indirgenen Fe.

Soru 2: CaCO₃(k) → CaO(k) + CO₂(g) tepkimesinin endotermik mi ekzotermik mi olduğunu nasıl anlarsınız?

📝 Kapsamlı Çözüm

Ayrışma için ısı gerekir → endotermik.
✅ Cevap: Endotermik (ısı alır).

⚡ SEVİYE 6 (Zor)

Soru 1: 2KClO₃(k) → 2KCl(k) + 3O₂(g) tepkimesinin türü ve değişim kanıtı?

📝 Kapsamlı Çözüm

Analiz (ayrışma). Gaz çıkışı (O₂) kimyasal değişim kanıtıdır.
✅ Cevap: Analiz, gaz çıkışı.

Soru 2: Bir tepkime kabında CH₄ ve O₂ gazları yakılıyor. Ürünler ve gözlemler nelerdir?

📝 Kapsamlı Çözüm

CH₄+2O₂→CO₂+2H₂O, alev, ısı, renksiz ürünler.
✅ Cevap: CO₂ ve H₂O, alev, ısı.

🔬 SEVİYE 7 (Zor)

Soru 1: Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu tepkimesinde hangi element yükseltgenir, hangisi indirgenir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Zn 0 → +2 (yükseltgenme), Cu⁺² → 0 (indirgenme).
✅ Cevap: Yükseltgenen Zn, indirgenen Cu.

Soru 2: Sodyum (Na) ile klor (Cl₂) tepkimesinin ürünü ve türü nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm

2Na + Cl₂ → 2NaCl, sentez (aynı zamanda redoks).
✅ Cevap: NaCl, sentez.

🧠 SEVİYE 8 (İleri)

Soru 1: N₂ + 3H₂ → 2NH₃ tepkimesinin endüstriyel adı ve koşulları nelerdir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Haber-Bosch prosesi. Yüksek basınç (200 atm), yüksek sıcaklık (400-500°C), demir katalizör.
✅ Cevap: Haber-Bosch, yüksek basınç/sıcaklık, katalizör.

Soru 2: H₂O₂ → H₂O + ½O₂ tepkimesinin türü nedir? (Denkleştiriniz)

📝 Kapsamlı Çözüm

2H₂O₂ → 2H₂O + O₂, analiz.
✅ Cevap: Analiz.

🏆 SEVİYE 9 (Çok İleri)

Soru 1: 4NH₃ + 5O₂ → 4NO + 6H₂O tepkimesinin türü ve redoks olup olmadığı?

📝 Kapsamlı Çözüm

Yanma (oksijenli). N -3 → +2 (yükseltgenme), O 0 → -2 (indirgenme) → redoks.
✅ Cevap: Yanma, redoks.

Soru 2: C₂H₅OH + 3O₂ → 2CO₂ + 3H₂O tepkimesinin türü ve denkleştirilmiş hali?

📝 Kapsamlı Çözüm

Yanma. Denklem zaten denk.
✅ Cevap: Yanma.

💎 SEVİYE 10 (Şampiyon)

Soru 1: CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O tepkimesinin redoks olduğunu yükseltgenme basamakları ile gösteriniz.

📝 Kapsamlı Çözüm

C -4 → +4 (yükseltgenme), O 0 → -2 (indirgenme).
✅ Cevap: Redoks.

Soru 2: Aşağıdakilerden hangisi kimyasal değişimdir? a) Buzun erimesi b) Demirin paslanması c) Kağıdın yırtılması d) Tuzun suda çözünmesi

📝 Kapsamlı Çözüm

Paslanma kimyasal değişimdir (Fe → Fe₂O₃). Diğerleri fiziksel.
✅ Cevap: b) Demirin paslanması.

💡 DERS KOÇU TAVSİYELERİ – YAZILIDA KESİN ÇIKAR

✍️ Tepkime denkleştirme ve tür belirleme her sınavda çıkar.
🧪 Kimyasal değişim kanıtları: “koku değişimi” de kanıttır.
⚡ Redoks: yükseltgenme basamaklarını hesaplamayı öğren.
📌 Ezber: Sentez = Birleşme, Analiz = Ayrışma.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Fotosentez, solunum, paslanma, yemek pişirme, yakıtların yanması günlük hayatta kimyasal tepkimelerdir. Sınavda “denkleştirme” ve “tür belirleme” kesin çıkar.

⚖️ 2) Stokiyometri
📌 1. Dönem 2. Yazılı

🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

Mol kavramı ve Avogadro sayısı
Mol-kütle, mol-tanecik, mol-hacim dönüşümleri
Kimyasal denklemlerden stokiyometrik hesaplamalar
Sınırlayıcı bileşen ve verim hesapları

📖 KONU ANLATIMI (Herkes İçin Anlaşılır)

🔹 Mol Nedir? 1 mol = 6,02·10²³ tane tanecik (Avogadro sayısı). Mol, kütle, tanecik sayısı ve gaz hacmi arasında bağlantı kurar.

📌 Temel Dönüşümler: n = m/MA, n = N/6,02·10²³, n (NK) = V/22,4 L

🔹 Kimyasal Denklemlerden Stokiyometri: Katsayılar mol oranını verir. Önce denklemi denkleştir, sonra mol çevir.

📌 Sınırlayıcı Bileşen ve Verim: Her reaktanın molünü katsayısına böl, küçük olan sınırlayıcıdır. % Verim = (Gerçek/Teorik)·100

📊 Stokiyometri Formülleri (Cep Kartı)

Dönüşüm	Formül
Kütle → Mol	n = m / MA
Tanecik → Mol	n = N / 6,02·10²³
Gaz hacmi (NK) → Mol	n = V / 22,4
Mol → Kütle	m = n·MA
% Verim	% = (Gerçek/Teorik)·100

🥇 SEVİYE 1

Soru: 2 mol H₂ gazı ile yeterli O₂ tepkimeye giriyor. Oluşan H₂O’nun mol sayısı? (2H₂ + O₂ → 2H₂O)

📝 Kapsamlı Çözüm

Katsayı oranı H₂:H₂O = 2:2 = 1:1 → 2 mol H₂, 2 mol H₂O.
✅ Cevap: 2 mol

🥈 SEVİYE 2

Soru: 36 gram su (H₂O) kaç moldür? (H:1, O:16)

📝 Kapsamlı Çözüm

MA(H₂O)=18 g/mol, n=36/18=2 mol.
✅ Cevap: 2 mol

🥉 SEVİYE 3

Soru: NK’da 11,2 L hacim kaplayan CH₄ gazı kaç gramdır? (C:12, H:1)

📝 Kapsamlı Çözüm

n=11,2/22,4=0,5 mol. MA=16, m=0,5·16=8 g.
✅ Cevap: 8 g

🎗️ SEVİYE 4

Soru: 3,01·10²³ tane CO₂ molekülü kaç moldür?

📝 Kapsamlı Çözüm

n = (3,01·10²³)/(6,02·10²³) = 0,5 mol.
✅ Cevap: 0,5 mol

🔥 SEVİYE 5

Soru: 4 mol H₂ ile 3 mol N₂ tepkimeye giriyor. (N₂ + 3H₂ → 2NH₃) Sınırlayıcı bileşen ve oluşan NH₃ molü?

📝 Kapsamlı Çözüm

H₂ için 4/3≈1,33, N₂ için 3/1=3 → H₂ sınırlayıcı. (4/3)·2 = 8/3 ≈ 2,67 mol NH₃.
✅ Cevap: H₂ sınırlayıcı, 2,67 mol NH₃

⚡ SEVİYE 6

Soru: 10 g CaCO₃ (MA=100) ayrışırsa kaç mol CO₂ oluşur? (CaCO₃→CaO+CO₂)

📝 Kapsamlı Çözüm

n(CaCO₃)=10/100=0,1 mol → n(CO₂)=0,1 mol.
✅ Cevap: 0,1 mol

🔬 SEVİYE 7

Soru: 0,2 mol H₂SO₄ kaç gramdır? (H:1, S:32, O:16)

📝 Kapsamlı Çözüm

MA(H₂SO₄)=98 g/mol, m=0,2·98=19,6 g.
✅ Cevap: 19,6 g

🧠 SEVİYE 8

Soru: NK’da 44,8 L hacim kaplayan O₂ gazı kaç gramdır? (O:16)

📝 Kapsamlı Çözüm

n=44,8/22,4=2 mol, MA=32, m=2·32=64 g.
✅ Cevap: 64 g

🏆 SEVİYE 9

Soru: 2 mol H₂ ile 1 mol O₂ tepkimesinden kaç gram H₂O oluşur? (2H₂+O₂→2H₂O)

📝 Kapsamlı Çözüm

2 mol H₂ → 2 mol H₂O, MA=18, m=2·18=36 g.
✅ Cevap: 36 g

💎 SEVİYE 10

Soru: CaCO₃(k) → CaO(k) + CO₂(g) tepkimesinde 50 g CaCO₃’ün %80 verimle ayrışması sonucu oluşan CO₂ gazının NK’da hacmi kaç L’dir? (Ca:40, C:12, O:16)

📝 Kapsamlı Çözüm

MA=100, n=0,5 mol teorik. Teorik CO₂=0,5 mol. Gerçek=0,5·0,8=0,4 mol. Hacim=0,4·22,4=8,96 L.
✅ Cevap: 8,96 L

💡 DERS KOÇU: Mol hesaplarında birimlere dikkat. Sınırlayıcı bileşen sorularında mol/katsayı kıyaslaması yap.

📌 Gerçek hayat: İlaç dozajları, gübre üretimi, hava kirliliği hesaplamaları.

🎈 3) Gazların Davranışı
📌 2. Dönem 1. Yazılı

🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

Boyle, Charles, Gay-Lussac, Avogadro yasaları
İdeal gaz denklemi (PV = nRT)
Gaz yoğunluğu ve mol kütlesi hesaplamaları

📖 KONU ANLATIMI

🔹 Gaz Yasaları: Boyle (P₁V₁=P₂V₂), Charles (V₁/T₁=V₂/T₂), Gay-Lussac (P₁/T₁=P₂/T₂), Avogadro (V₁/n₁=V₂/n₂)

📌 İdeal Gaz Denklemi: P·V = n·R·T (R=0,0821 L·atm/(mol·K)). Sıcaklık daima Kelvin (K = °C + 273). Basınç atm, hacim L.

🔹 Gaz Yoğunluğu: d = (P·MA)/(R·T). Normal koşullarda d = MA/22,4 g/L.

📊 Gaz Yasaları

Yasa	Formül	Sabit
Boyle	P₁V₁=P₂V₂	n,T
Charles	V₁/T₁=V₂/T₂	n,P
Gay-Lussac	P₁/T₁=P₂/T₂	n,V
Avogadro	V₁/n₁=V₂/n₂	P,T

🥇 SEVİYE 1

2 atm, 4 L gazın hacmi 1 L’ye düşerse basınç?

📝 Kapsamlı Çözüm

P₁V₁=P₂V₂ → 2·4=P₂·1 → P₂=8 atm.
✅ Cevap: 8 atm

🥈 SEVİYE 2

27°C’de 5 L gaz 127°C’de kaç L? (Sabit basınç)

📝 Kapsamlı Çözüm

T₁=300K, T₂=400K, V₂=5·400/300≈6,67 L.
✅ Cevap: 6,67 L

🥉 SEVİYE 3

0,82 L’de 0,1 mol gaz 27°C’de basınç? (R=0,082)

📝 Kapsamlı Çözüm

P·0,82=0,1·0,082·300 → P=3 atm.
✅ Cevap: 3 atm

🎗️ SEVİYE 4

NK’da 5,6 L CO₂ gazı kaç moldür?

📝 Kapsamlı Çözüm

n=5,6/22,4=0,25 mol.
✅ Cevap: 0,25 mol

🔥 SEVİYE 5

27°C ve 2 atm’de 4 L gazın mol sayısı? (R=0,082)

📝 Kapsamlı Çözüm

n=PV/RT = (2·4)/(0,082·300)=8/24,6≈0,325 mol.
✅ Cevap: 0,325 mol

⚡ SEVİYE 6

Bir gazın 0°C’de hacmi 2 L ise 273°C’de hacim? (Sabit basınç)

📝 Kapsamlı Çözüm

T₁=273K, T₂=546K, V₂=2·546/273=4 L.
✅ Cevap: 4 L

🔬 SEVİYE 7

Hacmi 5 L, basıncı 1 atm olan gazın miktarı 2 katına çıkarsa (P,T sabit) yeni hacim?

📝 Kapsamlı Çözüm

Avogadro: V/n sabit → V₂=2·5=10 L.
✅ Cevap: 10 L

🧠 SEVİYE 8

1 mol gaz 0°C’de 22,4 L ise 2 mol gaz NK’da kaç L?

📝 Kapsamlı Çözüm

V = n·22,4 = 2·22,4 = 44,8 L.
✅ Cevap: 44,8 L

🏆 SEVİYE 9

22 g CO₂ gazının NK’da hacmi? (C:12, O:16)

📝 Kapsamlı Çözüm

n=22/44=0,5 mol, V=0,5·22,4=11,2 L.
✅ Cevap: 11,2 L

💎 SEVİYE 10

Bir gazın yoğunluğu NK’da 1,25 g/L ise mol kütlesi?

📝 Kapsamlı Çözüm

MA = d·22,4 = 1,25·22,4 = 28 g/mol.
✅ Cevap: 28 g/mol (N₂)

💡 İpucu: Sıcaklık daima Kelvin, birimler tutarlı olmalı. R=0,0821 için hacim L, basınç atm.

📌 Gerçek hayat: Dalış tüpleri, lastik basıncı, uçak kabini, LPG.

⚡ 4) Kinetik Teori
📌 2. Dönem 1. Yazılı

🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

Gazların kinetik moleküler teori varsayımları
Ortalama kinetik enerji ile sıcaklık ilişkisi
Difüzyon ve efüzyon (Graham yasası)

📖 Özet: Kinetik teori: tanecikler sürekli ve rastgele hareket eder, çarpışmalar esnek, tanecikler arası çekim yok, ortalama kinetik enerji ∝ T. Difüzyon ve efüzyon hızı √(1/M) ile orantılıdır (Graham yasası).

🥇 SEVİYE 1

Sıcaklık artarsa kinetik enerji nasıl değişir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Artar (doğru orantılı).
✅ Cevap: Artar

🥈 SEVİYE 2

İdeal gaz taneciklerinin hacmi var mıdır?

📝 Kapsamlı Çözüm

Kinetik teoriye göre tanecikler noktasal kabul edilir, hacimleri yoktur.
✅ Cevap: Yoktur.

🥉 SEVİYE 3

O₂ (32) ve H₂ (2) efüzyon hızları oranı?

📝 Kapsamlı Çözüm

v_H₂/v_O₂ = √(32/2)=√16=4 → H₂ 4 kat hızlı.
✅ Cevap: 4 kat

🎗️ SEVİYE 4

Aynı sıcaklıkta He (4) ve Ne (20) gazlarının efüzyon hızları oranı?

📝 Kapsamlı Çözüm

v_He/v_Ne = √(20/4)=√5≈2,24.
✅ Cevap: 2,24 kat

🔥 SEVİYE 5

Bir gazın ortalama kinetik enerjisi 27°C’de E ise 327°C’de kaç E olur?

📝 Kapsamlı Çözüm

T₁=300K, T₂=600K → 2E.
✅ Cevap: 2E

⚡ SEVİYE 6

Hangi gaz daha hızlı yayılır: CH₄ (16) veya SO₂ (64)?

📝 Kapsamlı Çözüm

Küçük mol kütleli gaz daha hızlı: CH₄.
✅ Cevap: CH₄

🔬 SEVİYE 7

Gerçek gazlar hangi koşullarda ideale yaklaşır?

📝 Kapsamlı Çözüm

Düşük basınç, yüksek sıcaklık.
✅ Cevap: Düşük basınç, yüksek sıcaklık

🧠 SEVİYE 8

İdeal gaz varsayımlarından biri nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Tanecikler arası çekim yoktur, çarpışmalar esnektir.
✅ Cevap: Çekim yok, esnek çarpışma

🏆 SEVİYE 9

Bir gazın difüzyon hızı, mol kütlesi 4 katına çıkarsa nasıl değişir?

📝 Kapsamlı Çözüm

v ∝ 1/√M → M 4 kat → hız 1/2 katına iner.
✅ Cevap: Yarıya iner

💎 SEVİYE 10

27°C’de E_k=6,21·10⁻²¹ J ise 127°C’de kaç J? (k=1,38·10⁻²³)

📝 Kapsamlı Çözüm

E_k ∝ T, T₁=300K, T₂=400K, E₂ = (400/300)·6,21·10⁻²¹ = 8,28·10⁻²¹ J.
✅ Cevap: 8,28·10⁻²¹ J

💡 İpucu: Gerçek gazlar yüksek basınç ve düşük sıcaklıkta ideallikten sapar.

📌 Gerçek hayat: Parfüm kokusunun yayılması (difüzyon), balonun sönmesi (efüzyon).

💧 5) Çözeltiler
📌 2. Dönem 2. Yazılı

🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

Çözünme süreci ve “benzer benzeri çözer” ilkesi
Çözünürlüğe etki eden faktörler (sıcaklık, basınç, karıştırma)
Doymuş, doymamış, aşırı doymuş çözeltiler

📖 Özet: Polar çözücüler polar maddeleri, apolar çözücüler apolar maddeleri çözer. Katıların çözünürlüğü sıcaklıkla genellikle artar, gazlarınki azalır. Gazlar için basınç arttıkça çözünürlük artar (Henry yasası).

🥇 SEVİYE 1

Şekerin suda çözünmesi fiziksel değişim midir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Evet, şekerin kimyasal yapısı değişmez, buharlaştırınca geri kazanılır.
✅ Cevap: Fiziksel

🥈 SEVİYE 2

“Benzer benzeri çözer” ne demektir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler apolar çözücülerde çözünür.
✅ Cevap: Polar-polar, apolar-apolar.

🥉 SEVİYE 3

Bir gazın sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça nasıl değişir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Azalır. Gaz çözünmesi ekzotermiktir, sıcaklık artışı dengeyi gaz fazına kaydırır.
✅ Cevap: Azalır

🎗️ SEVİYE 4

Doymuş çözelti nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Belirli sıcaklıkta çözebileceği maksimum miktarda çözünen içeren çözeltidir.
✅ Cevap: Maksimum çözüneni içeren

🔥 SEVİYE 5

20°C’de NaCl çözünürlüğü 36 g/100 g su. 200 g suda 80 g NaCl çözülürse ne olur?

📝 Kapsamlı Çözüm

Maks. 72 g çözünür, 8 g çözünmez, doymuş çözelti ve çökelek.
✅ Cevap: 8 g çöker

⚡ SEVİYE 6

Sıcaklık artışı katıların çözünürlüğünü genellikle nasıl etkiler?

📝 Kapsamlı Çözüm

Artırır (endotermik çözünme için).
✅ Cevap: Artırır

🔬 SEVİYE 7

Henry yasası nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Bir gazın sıvıdaki çözünürlüğü, gazın kısmi basıncı ile doğru orantılıdır (P = k·C).
✅ Cevap: P ∝ C

🧠 SEVİYE 8

Hangi sıvıda tuz daha iyi çözünür: su (polar) veya benzen (apolar)?

📝 Kapsamlı Çözüm

Tuz polar olduğu için polar çözücü suda çözünür.
✅ Cevap: Su

🏆 SEVİYE 9

Aşırı doymuş çözelti nedir? Örnek verin.

📝 Kapsamlı Çözüm

Doyma noktasının üzerinde çözünen içeren kararsız çözelti. Örnek: sodyum asetatlı ısıtma yastığı.
✅ Cevap: Kararsız, çökelmeye eğilimli

💎 SEVİYE 10

20°C’de 40 g NaCl 100 g suda çözülüyor (çözünürlük 36 g/100g). Nasıl bir çözelti oluşur?

📝 Kapsamlı Çözüm

4 g çözünmez, doymuş + çökelek.
✅ Cevap: Doymuş ve çökelek var

💡 İpucu: “Benzer benzeri çözer” polar/apolar ayrımında çok işe yarar.

📌 Gerçek hayat: Deniz suyu, şekerli çay, serum, alkollü içecekler.

📊 6) Derişim ve Koligatif Özellikler
📌 2. Dönem 2. Yazılı

🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

Molarite, molalite, kütlece %, ppm
Kaynama noktası yükselmesi, donma noktası düşmesi, ozmotik basınç
van’t Hoff faktörü (elektrolitler)

📖 Özet: M = mol çözünen/L çözelti, m = mol çözünen/kg çözücü. Koligatif özellikler: ΔT_k = K_k·m·i, ΔT_d = K_d·m·i, π = M·R·T·i. i = toplam iyon sayısı (NaCl i=2, CaCl₂ i=3).

Formüller: M=n/V(L), m=n/kg(çözücü), ΔT_k = K_k·m·i, ΔT_d = K_d·m·i, π = M·R·T·i (R=0,0821, T Kelvin, π atm).

🥇 SEVİYE 1

0,5 mol NaCl 2 L suda çözülüyor. Molarite?

📝 Kapsamlı Çözüm

M = 0,5/2 = 0,25 M.
✅ Cevap: 0,25 M

🥈 SEVİYE 2

1 molal çözelti ne demektir?

📝 Kapsamlı Çözüm

1 kg çözücüde 1 mol çözünen.
✅ Cevap: 1 mol / 1 kg çözücü

🥉 SEVİYE 3

Kışın yollara tuz atılması hangi koligatif özellikle ilgilidir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Donma noktası düşmesi.
✅ Cevap: Donma noktası düşmesi

🎗️ SEVİYE 4

0,2 molal şeker çözeltisinin donma noktası düşmesi (K_d=1,86, i=1)?

📝 Kapsamlı Çözüm

ΔT_d = 1,86·0,2·1 = 0,372 °C.
✅ Cevap: 0,372 °C

🔥 SEVİYE 5

0,2 molal NaCl için donma noktası düşmesi (i=2, K_d=1,86)?

📝 Kapsamlı Çözüm

ΔT_d = 1,86·0,2·2 = 0,744 °C.
✅ Cevap: 0,744 °C

⚡ SEVİYE 6

van’t Hoff faktörü (i) nedir? CaCl₂ için i kaçtır?

📝 Kapsamlı Çözüm

İyonlaşma sonucu tanecik sayısı artış faktörü. CaCl₂ → Ca²⁺ + 2Cl⁻, i=3.
✅ Cevap: 3

🔬 SEVİYE 7

0,5 M NaCl çözeltisinin ozmotik basıncı 27°C’de? (R=0,082, i=2)

📝 Kapsamlı Çözüm

π = M·R·T·i = 0,5·0,082·300·2 = 24,6 atm.
✅ Cevap: 24,6 atm

🧠 SEVİYE 8

Kaynama noktası yükselmesi hangi faktöre bağlıdır?

📝 Kapsamlı Çözüm

Molalite ve van’t Hoff faktörüne (ΔT_k = K_k·m·i).
✅ Cevap: m ve i

🏆 SEVİYE 9

0,1 m AlCl₃ (i≈4) çözeltisinin donma noktası düşmesi (K_d=1,86)?

📝 Kapsamlı Çözüm

ΔT_d = 1,86·0,1·4 = 0,744 °C.
✅ Cevap: 0,744 °C

💎 SEVİYE 10

0,5 molal şeker ve 0,5 molal NaCl çözeltilerinin kaynama noktalarını karşılaştırın (i_şeker=1, i_NaCl=2).

📝 Kapsamlı Çözüm

ΔT_k ∝ i, NaCl’nin ΔT_k şekerin 2 katı, NaCl daha yüksek kaynar.
✅ Cevap: NaCl daha yüksek

💡 İpucu: Molarite sıcaklıkla değişir, molalite değişmez. Koligatif özelliklerde çözünenin tanecik sayısı önemlidir.

📌 Gerçek hayat: Antifriz, makarna suyuna tuz eklenmesi, serum tedavisi.

🌍 7) Sürdürülebilirlik ve Kimya
📌 2. Dönem 2. Yazılı

🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

Yeşil kimya ilkeleri
Atom ekonomisi
Geri dönüşüm, yenilenebilir enerji, biyoplastikler

📖 Özet: Yeşil kimya: atık azaltma, güvenli kimyasallar, enerji verimliliği, yenilenebilir hammadde. Atom ekonomisi = (ürün mol kütlesi / reaktan mol kütlesi)·100. Biyoplastikler yenilenebilir kaynaklardan üretilir, biyobozunurdur.

🥇 SEVİYE 1

Atom ekonomisi yüksek sürecin çevreye etkisi?

📝 Kapsamlı Çözüm

Daha az atık, çevre kirliliği azalır.
✅ Cevap: Az atık

🥈 SEVİYE 2

Yeşil kimya ilkelerinden birini yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm

“Tehlikeli kimyasalların kullanımını azaltmak.”
✅ Cevap: Tehlikeli kimyasalları azalt

🥉 SEVİYE 3

Biyoplastiklerin avantajı nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Yenilenebilir kaynaklardan üretilir, biyobozunurdur.
✅ Cevap: Biyobozunur, yenilenebilir

🎗️ SEVİYE 4

Geri dönüşüm neden önemlidir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Doğal kaynakları korur, enerji tasarrufu sağlar, atık azaltır.
✅ Cevap: Kaynak koruma, enerji tasarrufu

🔥 SEVİYE 5

Atom ekonomisi formülünü yazınız.

📝 Kapsamlı Çözüm

Atom ekonomisi = (ürün mol kütlesi / reaktanların mol kütlesi toplamı)·100.
✅ Cevap: (M_ürün / ΣM_reaktan)·100

⚡ SEVİYE 6

Hangi enerji kaynağı yenilenebilir? (Güneş, kömür, doğalgaz, nükleer)

📝 Kapsamlı Çözüm

Güneş yenilenebilir.
✅ Cevap: Güneş

🔬 SEVİYE 7

Karbon ayak izi ne demektir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Bir birey veya kurumun ürettiği toplam sera gazı emisyonu (CO₂ eşdeğeri).
✅ Cevap: Sera gazı emisyonu

🧠 SEVİYE 8

Yeşil kimyanın “atık önleme” ilkesini açıklayın.

📝 Kapsamlı Çözüm

Atık oluşumunu en baştan engellemek, oluştuktan sonra arıtmaktan iyidir.
✅ Cevap: Atık oluşumunu önle

🏆 SEVİYE 9

Biyodizel neden sürdürülebilir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Bitkisel yağlardan üretilir, yenilenebilir ve biyobozunurdur.
✅ Cevap: Yenilenebilir kaynak

💎 SEVİYE 10

Bir kimyasal süreçte %100 atom ekonomisi ne demektir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Tüm reaktan atomları ürüne geçer, hiç atık oluşmaz.
✅ Cevap: Atık yok

💡 İpucu: Yeşil kimya ilkelerinden en az 3 tanesini ezberle (atık önleme, kataliz kullanımı, yenilenebilir hammadde).

📌 Gerçek hayat: Geri dönüşüm, güneş panelleri, elektrikli arabalar, katalitik konvertörler.

🌎 8) Atmosfer ve Çevre
📌 2. Dönem 2. Yazılı

🔥 Çıkma İhtimali: YÜKSEK 🔥

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

Sera etkisi ve küresel ısınma (sera gazları)
Asit yağmurları (SO₂, NOₓ)
Ozon tabakasının incelmesi (CFC, Montreal Protokolü)

📖 Özet: Sera gazları (CO₂, CH₄, N₂O, CFC) atmosferde ısıyı tutar. SO₂ ve NOₓ asit yağmuruna neden olur. CFC ozon tabakasını inceltir (Montreal Protokolü ile yasaklandı).

🥇 SEVİYE 1

Asit yağmurlarına neden olan gazlar?

📝 Kapsamlı Çözüm

SO₂ ve NOₓ.
✅ Cevap: SO₂, NOₓ

🥈 SEVİYE 2

Sera etkisinin ana nedeni nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Sera gazlarının (CO₂, CH₄) atmosferde birikmesi, ısının yeryüzünde tutulması.
✅ Cevap: Sera gazları

🥉 SEVİYE 3

Ozon tabakasını tahrip eden gazlar? Hangi anlaşma yasakladı?

📝 Kapsamlı Çözüm

CFC (kloroflorokarbon), Montreal Protokolü (1987).
✅ Cevap: CFC, Montreal

🎗️ SEVİYE 4

Küresel ısınmanın bir sonucu?

📝 Kapsamlı Çözüm

Buzulların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, aşırı hava olayları.
✅ Cevap: Buzul erimesi

🔥 SEVİYE 5

Asit yağmurlarının çevreye etkileri nelerdir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Ormanların zarar görmesi, göllerin asitlenmesi, tarihi eserlerin aşınması.
✅ Cevap: Orman ve göl tahribatı

⚡ SEVİYE 6

Sera gazı değildir? (CO₂, CH₄, N₂, CFC)

📝 Kapsamlı Çözüm

N₂ (azot) sera gazı değildir.
✅ Cevap: N₂

🔬 SEVİYE 7

Ozon tabakasının görevi nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Güneşten gelen zararlı UV (ultraviyole) ışınlarını süzer.
✅ Cevap: UV koruması

🧠 SEVİYE 8

Fosil yakıt kullanımı hangi çevre sorununa yol açar?

📝 Kapsamlı Çözüm

CO₂ emisyonu artar, sera etkisi ve küresel ısınma.
✅ Cevap: Küresel ısınma

🏆 SEVİYE 9

Montreal Protokolü’nün amacı nedir?

📝 Kapsamlı Çözüm

Ozon tabakasını incelten CFC gazlarının üretimini yasaklamak.
✅ Cevap: CFC’leri yasaklamak

💎 SEVİYE 10

Küresel ısınmayı azaltmak için bireysel olarak yapılabilecek iki öneri.

📝 Kapsamlı Çözüm

Enerji tasarruflu ampul kullanmak, toplu taşıma tercih etmek, geri dönüşüm yapmak.
✅ Cevap: Enerji tasarrufu, toplu taşıma

💡 İpucu: Sera gazları, ozon tabakasının UV koruması ve Montreal Protokolü sınavda sorulur.

📌 Gerçek hayat: Hava kirliliği, iklim değişikliği, karbon ayak izi, elektrikli araçlar.

📝 1. Dönem 1. Yazılı – Deneme 1🟢 TEMEL

📌 Kimyanın Temel Kanunları

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Kütlenin Korunumu Kanunu’nu açıklayınız. Bu kanunu Lavoisier hangi deneyle ispatlamıştır?

📝 Çözümü Göster

Kütlenin Korunumu Kanunu: Kimyasal bir tepkimede, tepkimeye giren maddelerin kütleleri toplamı, tepkime sonucunda oluşan ürünlerin kütleleri toplamına eşittir. Lavoisier, bu kanunu kapalı bir kapta kalay (Sn) ve havayı ısıtarak ispatlamış, tepkime öncesi ve sonrası toplam kütlenin değişmediğini göstermiştir.

Soru 2

Fe₂O₃ bileşiğinde kütlece birleşme oranı (m_Fe/m_O) 7/3’tür. Buna göre 21 gram Fe ile kaç gram O birleşir? Kaç gram Fe₂O₃ oluşur?

📝 Çözümü Göster

m_Fe/m_O = 7/3. m_Fe = 21 g ise, 21/m_O = 7/3 → m_O = (21×3)/7 = 9 g. Fe₂O₃’ün toplam kütlesi = 21 + 9 = 30 gram.

Soru 3

Sabit Oranlar Kanunu’nu bir örnekle açıklayınız. Su (H₂O) ve hidrojen peroksit (H₂O₂) bileşiklerinin sabit oranlarını hesaplayınız. (H:1, O:16)

📝 Çözümü Göster

Sabit Oranlar Kanunu: Bir bileşiği oluşturan elementlerin kütleleri arasında sabit bir oran vardır. H₂O: m_H/m_O = 2/16 = 1/8. H₂O₂: m_H/m_O = 2/32 = 1/16. Farklı bileşiklerde aynı elementler farklı sabit oranlarla birleşir.

Soru 4

X ve Y elementlerinden oluşan iki farklı bileşikten; birincisinde 14 g X’e karşı 3 g Y, ikincisinde 28 g X’e karşı 8 g Y bulunuyorsa, bu iki bileşikte X’in sabit miktarına karşılık Y’nin kütleleri arasındaki oranı (Katlı Oranlar Kanunu’na göre) bulunuz.

📝 Çözümü Göster

X’in kütlesini sabitleyelim. İlk bileşikte 14 g X, 3 g Y. İkinci bileşikte 28 g X, 8 g Y. İkinci bileşikte X’i 14 g yapmak için kütleleri yarıya indiririz: 14 g X’te 4 g Y olur. Aynı miktar X için Y kütleleri oranı = 3/4 = 3:4.

Soru 5

1 mol CO₂ molekülü kaç gramdır? (C:12, O:16)

📝 Çözümü Göster

CO₂’nin mol kütlesi = 12 + 2×16 = 44 g/mol. 1 mol CO₂ = 44 gramdır.

Soru 6

0,5 mol N₂ kaç tane N₂ molekülü içerir? (Avogadro sayısı = 6,02×10²³)

📝 Çözümü Göster

1 mol madde 6,02×10²³ tane tanecik içerir. 0,5 mol N₂ = 0,5 × 6,02×10²³ = 3,01×10²³ tane N₂ molekülü.

Soru 7

Normal koşullarda (0°C, 1 atm) 11,2 L hacim kaplayan O₂ gazı kaç moldür?

📝 Çözümü Göster

Normal koşullarda (NK) 1 mol gaz 22,4 L hacim kaplar. 11,2 L O₂ = 11,2/22,4 = 0,5 mol O₂’dir.

Soru 8

NH₃ bileşiğinin mol kütlesi 17 g/mol’dür. 34 gram NH₃ kaç moldür?

📝 Çözümü Göster

Mol sayısı = Verilen kütle / Mol kütlesi = 34 / 17 = 2 mol.

Soru 9

I. 8 gram O₂ (mol kütlesi 32 g/mol)
II. 0,5 mol H₂O
III. 6,02×10²³ tane CH₄ molekülü
Yukarıdaki maddelerin kütlelerini büyükten küçüğe sıralayınız.

📝 Çözümü Göster

I. m = n×M = (8/32)×32 = 8 g. II. m = 0,5×18 = 9 g. III. 1 mol CH₄ = 16 g. Sıralama: III (16 g) > II (9 g) > I (8 g).

Soru 10

Avogadro sayısını açıklayarak bir örnek veriniz.

📝 Çözümü Göster

Avogadro sayısı (N_A = 6,02×10²³), 1 mol maddede bulunan tanecik sayısıdır. Örneğin, 1 mol su (H₂O) 6,02×10²³ tane su molekülü içerir.

📝 1. Dönem 1. Yazılı – Deneme 2🔵 ORTA

📌 Kimyanın Temel Kanunları + Mol Kavramı

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

XY₂ bileşiğinde elementlerin kütlece birleşme oranı m_X/m_Y = 1’dir. Buna göre XY bileşiğindeki birleşme oranı kaçtır?

📝 Çözümü Göster

XY₂’de m_X/m_Y = 1 ise, X = 1 gram, Y = 1 gram alınabilir. XY₂’de 1 atom X ve 2 atom Y vardır. Atom kütleleri: X’in atom kütlesi = 1, Y’nin atom kütlesi = 1/2 = 0,5. XY’de birleşme oranı = (1×1) / (1×0,5) = 1/0,5 = 2. m_X/m_Y = 2/1.

Soru 2

Kütlece %20’si X olan XY₃ bileşiğinde X’in atom kütlesi 40 ise Y’nin atom kütlesi kaçtır?

📝 Çözümü Göster

XY₃’te X kütlesi = 40 g/mol, Y’nin atom kütlesi = y. Kütlece %20 X ise, 40 / (40 + 3y) = 0,2 → 40 = 0,2(40+3y) → 40 = 8 + 0,6y → 32 = 0,6y → y = 53,33 g/mol.

Soru 3

CaO bileşiğinde kütlece birleşme oranı m_Ca/m_O = 5/2’dir. 10 gram Ca ve 4 gram O tepkimeye sokuluyor. Hangi elementten kaç gram artar? Kaç gram CaO oluşur? (Ca:40, O:16)

📝 Çözümü Göster

5 g Ca için 2 g O gerekir. 10 g Ca için 4 g O gerekir. O’nun tamamı harcanır, Ca’dan artmaz. 5+2=7 g CaO için 5 g Ca harcanır. 10 g Ca’nın tamamı harcandığında, 10 g Ca için (10/5)×2 = 4 g O harcanır. Oluşan CaO = 10+4 = 14 g. Artan olmaz. (Sınırlayıcı bileşen yok, tam verim.)

Soru 4

XY₃ ve X₂Y₃ bileşikleri için aynı miktar X ile birleşen Y kütleleri arasındaki oranı bulunuz.

📝 Çözümü Göster

XY₃: 1 X için 3 Y. X₂Y₃: 2 X için 3 Y, yani 1 X için 1,5 Y. Aynı miktar X ile birleşen Y oranı = 3 / 1,5 = 2/1. Katlı oran = 2:1.

Soru 5

3,01×10²³ tane CO₂ molekülü kaç moldür? Kaç gramdır? (C:12, O:16)

📝 Çözümü Göster

n = 3,01×10²³ / 6,02×10²³ = 0,5 mol. m = n × M = 0,5 × 44 = 22 gram.

Soru 6

0,5 mol CaCO₃ kaç gramdır? (Ca:40, C:12, O:16)

📝 Çözümü Göster

CaCO₃’ün mol kütlesi = 40 + 12 + 3×16 = 100 g/mol. m = n×M = 0,5×100 = 50 g.

Soru 7

Normal koşullarda 44,8 L hacim kaplayan CH₄ gazı kaç gramdır? (C:12, H:1)

📝 Çözümü Göster

n = V/22,4 = 44,8/22,4 = 2 mol. CH₄ mol kütlesi = 12+4×1=16 g/mol. m = 2×16 = 32 g.

Soru 8

1,806×10²⁴ tane H atomu kaç mol H₂ molekülü oluşturur?

📝 Çözümü Göster

n_H = 1,806×10²⁴ / 6,02×10²³ = 3 mol H atomu. 1 mol H₂’de 2 mol H atomu vardır, bu nedenle n_H₂ = 3/2 = 1,5 mol.

Soru 9

20 gram Ca (mol kütlesi 40 g/mol) ile ilgili;
I. 0,5 moldür.
II. 3,01×10²³ tane atom içerir.
III. NK’da 11,2 L hacim kaplar.
Yargılarından hangileri doğrudur?

📝 Çözümü Göster

I. n = 20/40 = 0,5 mol (Doğru). II. 0,5 mol atom = 0,5×6,02×10²³ = 3,01×10²³ atom (Doğru). III. Ca katıdır, gaz değildir. NK’da hacim kaplama özelliği sadece gazlar için geçerlidir. (Yanlış).

Soru 10

0,2 mol N₂O₃ kaç tane oksijen atomu içerir? (Avogadro sayısı = 6,02×10²³)

📝 Çözümü Göster

1 mol N₂O₃’te 3 mol O atomu vardır. 0,2 mol N₂O₃’te 0,2×3 = 0,6 mol O atomu bulunur. O atomu sayısı = 0,6 × 6,02×10²³ = 3,612×10²³ tane.

📝 1. Dönem 1. Yazılı – Deneme 3🔴 İLERİ

📌 Kimyanın Temel Kanunları, Mol ve Kütlece Birleşme Oranları

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Eşit kütlelerde X ve Y alınarak oluşturulan XY₂ bileşiğinde X’in kütlece %40’ı artmaktadır. Buna göre X ve Y’nin atom kütleleri oranı (m_X/m_Y) kaçtır?

📝 Çözümü Göster

Eşit kütle m gram alınmış olsun. X’ten %40 artıyorsa, harcanan X kütlesi = m gramın %60’ı = 0,6m. XY₂ bileşiğinde kütle oranı m_X/m_Y = (0,6m)/(m) = 0,6 = 3/5. Atom kütleleri oranı = (3/5) / (1/2) = 6/5. (XY₂’de 1 X için 2 Y olduğundan). m_X/m_Y = 6/5.

Soru 2

X ve Y elementlerinden oluşan iki farklı bileşikten birincisi X₂Y₃, ikincisi XYₙ’dir. Eşit kütlelerde X ile birleşen Y kütleleri oranı 3:4 ise n değeri kaçtır?

📝 Çözümü Göster

X₂Y₃: 2 mol X, 3 mol Y. XYₙ: 1 mol X, n mol Y. Aynı miktar X için Y oranı = (3/2) / (n/1) = 3/(2n) = 3/4 → 3/(2n) = 3/4 → 12 = 6n → n=2. Bu nedenle XYₙ = XY₂.

Soru 3

13,2 gram CO₂ bileşiğindeki atomların toplam sayısı kaçtır? (C:12, O:16, N_A: 6,02×10²³)

📝 Çözümü Göster

n_CO₂ = 13,2/44 = 0,3 mol. 1 molekül CO₂’de 3 atom (1 C + 2 O) vardır, bu nedenle 1 mol CO₂’de 3 mol atom bulunur. 0,3 mol CO₂’de 0,3×3 = 0,9 mol atom vardır. Atom sayısı = 0,9 × 6,02×10²³ = 5,418×10²³ atom.

Soru 4

Mg₃N₂ bileşiğindeki kütlece birleşme oranı (m_Mg/m_N) 18/7’dir. 28 gram Mg ve 8 gram N tepkimeye giriyor. Hangi elementten kaç gram artar?

📝 Çözümü Göster

18 g Mg için 7 g N gerekir. 28 g Mg için x g N: 18/28 = 7/x → x = (28×7)/18 = 196/18 ≈ 10,89 g N gerekir. N’den 8 gram var, bu nedenle N sınırlayıcı bileşendir. 7 g N için 18 g Mg gerekir. 8 g N için (8/7)×18 = 20,57 g Mg harcanır. Mg’den artan = 28 – 20,57 = 7,43 g.

Soru 5

2 mol CH₄ ile 0,5 mol C₂H₆’nın toplam kütlesi kaç gramdır? (C:12, H:1)

📝 Çözümü Göster

CH₄ mol kütlesi = 16 g/mol, 2 mol CH₄ = 32 g. C₂H₆ mol kütlesi = 30 g/mol, 0,5 mol C₂H₆ = 15 g. Toplam kütle = 32+15 = 47 g.

Soru 6

Normal koşullarda 8,96 L hacim kaplayan O₃ gazı kaç gramdır? (O:16)

📝 Çözümü Göster

n = 8,96/22,4 = 0,4 mol. O₃ mol kütlesi = 48 g/mol. m = 0,4 × 48 = 19,2 g.

Soru 7

Eşit mol sayısında CO ve CO₂ gazları karışımının toplam kütlesi 156 gramdır. Karışımdaki CO kaç gramdır? (C:12, O:16)

📝 Çözümü Göster

M_CO = 28 g/mol, M_CO₂ = 44 g/mol. n_CO = n_CO₂ = n. Toplam kütle = 28n + 44n = 72n = 156 → n = 156/72 = 2,167 mol. CO kütlesi = 28 × 2,167 = 60,68 g.

Soru 8

0,3 mol XO₂ bileşiği 13,2 gramdır. X’in atom kütlesi kaçtır? (O:16)

📝 Çözümü Göster

M_XO₂ = 13,2 / 0,3 = 44 g/mol. X atom kütlesi = 44 – 32 = 12 g/mol (Karbon).

Soru 9

Eşit kütlelerde alınan C₂H₄ ve SO₂ gazları karışımının NK’da hacmi 44,8 L olduğuna göre karışımdaki C₂H₄ kaç gramdır? (C:12, H:1, S:32, O:16)

📝 Çözümü Göster

M_C₂H₄ = 28 g/mol, M_SO₂ = 64 g/mol. Eşit kütle m gram alınsın. n_C₂H₄ = m/28, n_SO₂ = m/64. Toplam mol = m/28 + m/64 = m(16+7)/448 = 23m/448. Toplam hacim = n×22,4 = (23m/448)×22,4 = (23m×22,4)/448 = (23m)/20 = 44,8 → m = (44,8×20)/23 ≈ 38,96 g. C₂H₄ kütlesi m = 38,96 g.

Soru 10

I. 0,5 mol H₂O
II. 8 gram CH₄
III. 3,01×10²³ tane CO₂ molekülü
IV. NK’da 11,2 L hacim kaplayan N₂O
Yukarıdaki maddelerin kütlelerini büyükten küçüğe sıralayınız.

📝 Çözümü Göster

I. m = 0,5×18 = 9 g. II. 8 g. III. n = 0,5 mol, m = 0,5×44 = 22 g. IV. n = 11,2/22,4 = 0,5 mol, M_N₂O = 44 g/mol, m = 0,5×44 = 22 g. Sıralama: III = IV (22 g) > I (9 g) > II (8 g).

📝 1. Dönem 2. Yazılı – Deneme 1🟢 TEMEL

📌 Kimyasal Tepkimeler + Karışımlar

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Kimyasal tepkime nedir? Aşağıdaki olaylardan hangileri kimyasal tepkime örneğidir?
a) Buzun erimesi
b) Demirin paslanması
c) Tebeşirin toz haline getirilmesi
d) Odunun yanması

📝 Çözümü Göster

Kimyasal tepkime, maddelerin kimyasal özelliklerinin değiştiği, yeni maddelerin oluştuğu olaylardır. Buzun erimesi (a) fizikseldir, tebeşirin toz haline getirilmesi (c) fizikseldir. Demirin paslanması (b) ve odunun yanması (d) kimyasal tepkimedir.

Soru 2

Aşağıdaki tepkime denklemini en küçük tam sayılarla denkleştiriniz:
C₃H₈ + O₂ → CO₂ + H₂O

📝 Çözümü Göster

C₃H₈ + 5O₂ → 3CO₂ + 4H₂O. Karbon: 3, hidrojen: 8 → 4H₂O, oksijen: 10 → 5O₂.

Soru 3

Karışım nedir? Homojen ve heterojen karışım arasındaki farkı birer örnekle açıklayınız.

📝 Çözümü Göster

Karışım, iki veya daha fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya gelmesidir. Homojen karışım: her yerinde aynı özellik gösterir, örn. tuzlu su. Heterojen karışım: farklı fazlar görülür, örn. kum ve su karışımı.

Soru 4

Bir karışımı ayırmak için kullanılan üç farklı ayırma tekniğini yazınız ve hangi tür karışımlara uygulandığını belirtiniz.

📝 Çözümü Göster

1. Mıknatısla ayırma: Demir gibi manyetik maddeleri diğer katılardan ayırmak için. 2. Süzme: Katı-sıvı heterojen karışımları ayırmak için. 3. Damıtma: Sıvı-sıvı homojen karışımları (çözeltileri) kaynama noktası farkından ayırmak için.

Soru 5

Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂ tepkimesine göre 2,4 gram Mg yeterince HCl ile tepkimeye giriyor. Normal koşullarda kaç litre H₂ gazı oluşur? (Mg:24)

📝 Çözümü Göster

n_Mg = 2,4/24 = 0,1 mol. Tepkimeye göre 1 mol Mg → 1 mol H₂. O halde 0,1 mol H₂ oluşur. NK’da hacim = 0,1 × 22,4 = 2,24 L.

Soru 6

N₂ + 3H₂ → 2NH₃ tepkimesine göre 1 mol N₂ ile 3 mol H₂ tepkimeye girdiğinde kaç mol NH₃ oluşur? Kaç mol artan olur?

📝 Çözümü Göster

1 mol N₂, 3 mol H₂ ile tam verimle tepkimeye girer. 2 mol NH₃ oluşur. Artan olmaz (tam verim).

Soru 7

Çözünürlük nedir? Bir katının sudaki çözünürlüğünü artırmak için hangi yöntemler kullanılır?

📝 Çözümü Göster

Çözünürlük, belirli sıcaklıkta 100 g çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarıdır. Katıların çözünürlüğünü artırmak için: sıcaklığı artırmak, karıştırmak, tane boyutunu küçültmek.

Soru 8

2KClO₃ → 2KCl + 3O₂ tepkimesine göre 24,5 gram KClO₃ bozunuyor. NK’da kaç litre O₂ oluşur? (K:39, Cl:35,5, O:16)

📝 Çözümü Göster

KClO₃ mol kütlesi = 39+35,5+48 = 122,5 g/mol. n = 24,5/122,5 = 0,2 mol. 2 mol KClO₃ → 3 mol O₂, 0,2 mol → (3/2)×0,2 = 0,3 mol O₂. V = 0,3×22,4 = 6,72 L.

Soru 9

Heterojen bir karışım olan ayran hangi yöntemle ayrıştırılır? Açıklayınız.

📝 Çözümü Göster

Ayran, sıvı (yoğurt+su) ve katı (yoğurt tanecikleri) içeren heterojen bir karışımdır. Süzme yöntemi ile katı kısım ayrılabilir. Daha ince ayrım için santrifüj veya bez torbası kullanılabilir.

Soru 10

Al₄C₃ + H₂O → Al(OH)₃ + CH₄ tepkimesini denkleştiriniz.

📝 Çözümü Göster

Al₄C₃ + 12H₂O → 4Al(OH)₃ + 3CH₄. Al: 4, C: 3, H₂O: 12 → 4Al(OH)₃’te 12H, 12O; 3CH₄’te 12H; toplam 24H = 12H₂O.

📝 1. Dönem 2. Yazılı – Deneme 2🔵 ORTA

📌 Stokiyometri + Karışımları Ayırma Teknikleri

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Kütlece %20’si tuz olan 200 gram tuzlu su çözeltisi hazırlamak için kaç gram tuz ve kaç gram su gereklidir?

📝 Çözümü Göster

Tuz kütlesi = 200 × (20/100) = 40 g. Su kütlesi = 200 – 40 = 160 g.

Soru 2

CaCO₃(k) → CaO(k) + CO₂(g) tepkimesine göre 25 gram CaCO₃ ısıtıldığında NK’da kaç L CO₂ gazı çıkar? (Ca:40, C:12, O:16)

📝 Çözümü Göster

CaCO₃ mol kütlesi = 100 g/mol. n = 25/100 = 0,25 mol. Tepkime 1:1 olduğundan 0,25 mol CO₂ oluşur. V = 0,25 × 22,4 = 5,6 L.

Soru 3

Bir karışımda tuz, kum ve demir tozu bulunmaktadır. Bu karışımı bileşenlerine ayırmak için sırasıyla hangi yöntemler uygulanır? Açıklayınız.

📝 Çözümü Göster

1. Mıknatıs ile demir tozu ayrılır. 2. Kalan tuz+kum karışımına su eklenir, tuz çözünür. Süzme ile kum ayrılır. 3. Tuzlu su çözeltisi buharlaştırılarak (damıtma) tuz elde edilir.

Soru 4

4NH₃ + 5O₂ → 4NO + 6H₂O tepkimesine göre 3,4 gram NH₃ yeterli O₂ ile tepkimeye giriyor. Kaç gram NO oluşur? (N:14, H:1, O:16)

📝 Çözümü Göster

NH₃ mol kütlesi = 17 g/mol. n_NH₃ = 3,4/17 = 0,2 mol. Tepkime: 4 mol NH₃ → 4 mol NO, yani oran 1:1. n_NO = 0,2 mol. NO mol kütlesi = 30 g/mol. m_NO = 0,2 × 30 = 6 g.

Soru 5

Al + HCl → AlCl₃ + H₂ tepkimesini denkleştiriniz. 54 gram Al tepkimeye girdiğinde NK’da kaç litre H₂ oluşur? (Al:27)

📝 Çözümü Göster

Denkleştirme: 2Al + 6HCl → 2AlCl₃ + 3H₂. n_Al = 54/27 = 2 mol. 2 mol Al → 3 mol H₂. V = 3 × 22,4 = 67,2 L.

Soru 6

Saf maddeler ve karışımlar arasındaki üç farklı özelliği yazınız.

📝 Çözümü Göster

1. Saf maddeler sabit erime/kaynama noktasına sahiptir, karışımların ise belirli bir noktası yoktur. 2. Saf maddelerin kimyasal formülü vardır, karışımların yoktur. 3. Saf maddeler kimyasal yöntemlerle ayrıştırılır, karışımlar fiziksel yöntemlerle ayrılır.

Soru 7

0,2 mol Ca(NO₃)₂ kaç gramdır? (Ca:40, N:14, O:16)

📝 Çözümü Göster

Ca(NO₃)₂ mol kütlesi = 40 + 2×(14+48) = 40 + 2×62 = 40+124 = 164 g/mol. m = 0,2 × 164 = 32,8 g.

Soru 8

Suyu arıtmak için kullanılan yöntemleri (en az iki) açıklayınız.

📝 Çözümü Göster

1. Damıtma: Suyun buharlaştırılıp yoğunlaştırılmasıyla saf su elde edilir. 2. İyon değiştirme: Sert suyu yumuşatmak için kullanılır. 3. Ters ozmoz: Membran filtre ile çözünmüş iyonları tutar.

Soru 9

Fe₂O₃ + 3CO → 2Fe + 3CO₂ tepkimesine göre 3,2 gram Fe₂O₃ indirgendiğinde kaç gram Fe oluşur? (Fe:56, O:16, C:12)

📝 Çözümü Göster

Fe₂O₃ mol kütlesi = 2×56+3×16 = 112+48=160 g/mol. n_Fe₂O₃ = 3,2/160 = 0,02 mol. 1 mol Fe₂O₃ → 2 mol Fe, o halde 0,02 mol → 0,04 mol Fe. m_Fe = 0,04 × 56 = 2,24 g.

Soru 10

0,5 M 200 mL NaOH çözeltisi hazırlamak için kaç gram NaOH gereklidir? (Na:23, O:16, H:1)

📝 Çözümü Göster

M = n/V(L) → n = M × V = 0,5 × 0,2 = 0,1 mol. NaOH mol kütlesi = 40 g/mol. m = 0,1 × 40 = 4 g.

📝 1. Dönem 2. Yazılı – Deneme 3🔴 İLERİ

📌 İleri Stokiyometri + Karışım Problemleri

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

2 g X ile 5 g Y’nin tepkimesinden 6 g XY bileşiği oluşuyor ve 0,5 g X artıyor. Bu verilere göre XY bileşiğindeki kütlece birleşme oranı (m_X/m_Y) kaçtır?

📝 Çözümü Göster

Başlangıçta 2 g X var, 0,5 g X artıyorsa harcanan X = 1,5 g. Ürün XY kütlesi 6 g, harcanan Y = 6 – 1,5 = 4,5 g. Birleşme oranı m_X/m_Y = 1,5/4,5 = 1/3.

Soru 2

Bir bileşiğin kütlece %40’ı X, %60’ı Y’dir. Bu bileşiğin basit formülü nedir? (Atom kütleleri: X=20, Y=30)

📝 Çözümü Göster

100 g bileşikte 40 g X, 60 g Y. n_X = 40/20 = 2 mol, n_Y = 60/30 = 2 mol. Oran 2:2 = 1:1. Basit formül XY.

Soru 3

2CH₄ + 4O₂ → 2CO₂ + 4H₂O tepkimesinde hangi elementlerin atom sayıları korunmuştur? Tepkime denkleminde katsayılar en küçük tam sayı olacak şekilde düzenlenirse yeni denklem nasıl olur?

📝 Çözümü Göster

Tepkimede C, H, O atomları korunur. En küçük tam sayılar: CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O. (Tüm katsayılar 2’ye bölünür.)

Soru 4

CuO + H₂ → Cu + H₂O tepkimesine göre 8 gram CuO yeterli H₂ ile tepkimeye giriyor. Harcanan H₂ kaç gramdır? (Cu:64, O:16, H:1)

📝 Çözümü Göster

CuO mol kütlesi = 64+16 = 80 g/mol. n_CuO = 8/80 = 0,1 mol. Tepkime 1:1 olduğundan n_H₂ = 0,1 mol. m_H₂ = 0,1 × 2 = 0,2 g.

Soru 5

Kütlece %10’luk 300 gram şeker çözeltisine 50 gram şeker eklenip 50 gram su buharlaştırılıyor. Yeni çözeltinin kütlece yüzdesi kaç olur?

📝 Çözümü Göster

Başlangıçtaki şeker = 300×0,10 = 30 g. Yeni şeker = 30+50 = 80 g. Su buharlaştıktan sonra toplam kütle = 300+50-50 = 300 g (çünkü 50 g şeker eklendi, 50 g su çıktı, net kütle değişmedi). Yüzde = (80/300)×100 = 26,67%.

Soru 6

X₂Y₃ bileşiğinde kütlece birleşme oranı m_X/m_Y = 7/4’tür. X’in atom kütlesi 56 ise Y’nin atom kütlesi kaçtır?

📝 Çözümü Göster

X₂Y₃’te kütle oranı = (2×M_X) / (3×M_Y) = 7/4. (2×56)/(3×M_Y) = 7/4 → 112/(3M_Y) = 7/4 → 112×4 = 7×3M_Y → 448 = 21 M_Y → M_Y = 21,33 g/mol.

Soru 7

Hacimce %40 etanol içeren 500 mL çözeltide kaç mL etanol vardır? Aynı çözeltiye 200 mL su eklenirse yeni hacimce yüzde kaç olur?

📝 Çözümü Göster

Etanol hacmi = 500 × 0,40 = 200 mL. Su eklendikten sonra toplam hacim = 500+200 = 700 mL. Yeni % = (200/700)×100 ≈ 28,57%.

Soru 8

CaC₂ + 2H₂O → C₂H₂ + Ca(OH)₂ tepkimesine göre 12,8 gram CaC₂ ile 7,2 gram H₂O tepkimeye giriyor. Hangi elementten kaç gram artar? (Ca:40, C:12, H:1, O:16)

📝 Çözümü Göster

CaC₂ mol kütlesi = 40+24 = 64 g/mol, n = 12,8/64 = 0,2 mol. H₂O mol kütlesi = 18 g/mol, n = 7,2/18 = 0,4 mol. Tepkime 1:2 olduğundan 0,2 mol CaC₂ için 0,4 mol H₂O gerekir. Tamamen harcanır, artan olmaz.

Soru 9

Bir karışımda 0,2 mol N₂ ve 0,3 mol O₂ gazları vardır. Karışımın NK’da hacmi kaç litredir?

📝 Çözümü Göster

Toplam mol = 0,2+0,3 = 0,5 mol. NK’da hacim = 0,5 × 22,4 = 11,2 L.

Soru 10

Bir X₂Y bileşiğinin kütlece %60’ı Y’dir. Aynı elementlerden oluşan XY₂ bileşiğinde Y’nin kütlece yüzdesi kaçtır?

📝 Çözümü Göster

X₂Y’de %60 Y ise, 2M_X + M_Y = 100, ve M_Y = 60, o halde 2M_X = 40 → M_X = 20. XY₂’de kütle = 20 + 2×60 = 140. Y’nin kütlesi = 120, yüzde = (120/140)×100 = 85,71%.

📝 2. Dönem 1. Yazılı – Deneme 1🟢 TEMEL

📌 Gazlar ve Temel Gaz Yasaları

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Gazların genel özelliklerinden üç tanesini yazınız.

📝 Çözümü Göster

1. Gazlar bulundukları kabın her yerine eşit olarak dağılır ve kabın şeklini alır. 2. Gazlar kolayca sıkıştırılabilir (yüksek basınçta hacimleri azalır). 3. Gazlar birbirleriyle her oranda karışabilir.

Soru 2

Boyle yasasını ifade ediniz. Sabit sıcaklıkta bir gazın hacmi 3 L’den 6 L’ye çıkarılırsa basıncı nasıl değişir?

📝 Çözümü Göster

Boyle yasası: Sabit sıcaklıkta bir gazın basıncı ile hacmi ters orantılıdır (P₁V₁ = P₂V₂). Hacim 2 katına çıkarsa basınç yarıya iner.

Soru 3

Charles yasasını yazınız. 27°C’de 2 L hacim kaplayan bir gazın sıcaklığı 127°C’ye çıkarılırsa (basınç sabit) yeni hacmi kaç L olur?

📝 Çözümü Göster

Charles yasası: Sabit basınçta gazın hacmi mutlak sıcaklıkla doğru orantılıdır (V₁/T₁ = V₂/T₂). T₁=27+273=300 K, T₂=127+273=400 K. V₂ = V₁ × T₂/T₁ = 2 × 400/300 = 2,67 L.

Soru 4

Normal koşullar (NK) nedir? 1 mol gaz NK’da kaç litre hacim kaplar?

📝 Çözümü Göster

Normal koşullar: 0°C (273 K) sıcaklık ve 1 atm basınçtır. 1 mol gaz NK’da 22,4 L hacim kaplar.

Soru 5

İdeal gaz denklemini yazınız ve sembollerin anlamlarını belirtiniz.

📝 Çözümü Göster

İdeal gaz denklemi: PV = nRT. P: basınç (atm), V: hacim (L), n: mol sayısı, R: ideal gaz sabiti (0,082 L·atm/mol·K), T: mutlak sıcaklık (K).

Soru 6

2 mol H₂ gazı 27°C sıcaklıkta 4 L’lik bir kapta kaç atm basınç yapar? (R=0,082)

📝 Çözümü Göster

T=27+273=300 K. PV = nRT → P = nRT/V = (2×0,082×300)/4 = (49,2)/4 = 12,3 atm.

Soru 7

Bir gazın difüzyon hızını etkileyen faktörler nelerdir? Graham yasasını yazınız.

📝 Çözümü Göster

Difüzyon hızı gazın mol kütlesinin kareköküyle ters orantılıdır. Graham yasası: v₁/v₂ = √(M₂/M₁). Ayrıca sıcaklık arttıkça difüzyon hızı artar.

Soru 8

Bir miktar gaz 300 K’de 2 atm basınç yapıyor. Sıcaklık 450 K’ye çıkarılıp hacim sabit tutulursa yeni basınç kaç atm olur?

📝 Çözümü Göster

Gay-Lussac yasası: P₁/T₁ = P₂/T₂ (V sabit). P₂ = P₁ × T₂/T₁ = 2 × 450/300 = 3 atm.

Soru 9

Kinetik gaz teorisine göre ideal gazların tanecikleri arasında hangi etkileşimler yoktur?

📝 Çözümü Göster

İdeal gazlarda tanecikler arasında çekim veya itme kuvvetleri yoktur (sadece esnek çarpışmalar vardır). Taneciklerin hacmi ihmal edilir.

Soru 10

Aynı sıcaklıkta O₂ (M=32) ve He (M=4) gazlarının difüzyon hızları oranı (v_O₂/v_He) kaçtır?

📝 Çözümü Göster

Graham yasası: v_O₂/v_He = √(M_He/M_O₂) = √(4/32) = √(1/8) = 1/(2√2) ≈ 0,353. Helyum daha hızlıdır.

📝 2. Dönem 1. Yazılı – Deneme 2🔵 ORTA

📌 İdeal Gaz Yasası ve Gaz Karışımları

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Bir gazın 27°C’deki basıncı 1,5 atm’dir. Hacim sabitken sıcaklık kaç °C’ye çıkarılırsa basınç 2 atm olur?

📝 Çözümü Göster

P₁/T₁ = P₂/T₂ → 1,5/300 = 2/T₂ → T₂ = (2×300)/1,5 = 400 K → 127°C.

Soru 2

0,4 mol CH₄ gazı NK’da kaç litre hacim kaplar? Aynı gaz 2 atm basınçta ve 546°C’de kaç L hacim kaplar?

📝 Çözümü Göster

NK’da V = 0,4×22,4 = 8,96 L. İkinci durum: T=546+273=819 K, P=2 atm, n=0,4 mol. V = nRT/P = (0,4×0,082×819)/2 = (26,86)/2 = 13,43 L.

Soru 3

2H₂ + O₂ → 2H₂O tepkimesinde 4 gram H₂ ile 32 gram O₂ tepkimeye giriyor. Hangi gaz sınırlayıcıdır? NK’da kaç litre H₂O (g) oluşur? (H:1, O:16)

📝 Çözümü Göster

n_H₂ = 4/2 = 2 mol, n_O₂ = 32/32 = 1 mol. Tepkime 2:1 olduğundan sınırlayıcı yok, tam verim. 2 mol H₂O oluşur. NK’da H₂O gaz ise hacim = 2×22,4 = 44,8 L.

Soru 4

Bir gaz karışımında 0,3 mol N₂, 0,2 mol O₂ ve 0,5 mol CO₂ vardır. Toplam basınç 4 atm ise O₂’nin kısmi basıncı kaç atm’dir?

📝 Çözümü Göster

Toplam mol = 0,3+0,2+0,5 = 1 mol. O₂ mol kesri = 0,2/1 = 0,2. P_O₂ = 0,2 × 4 = 0,8 atm.

Soru 5

Bir gazın 300 K’deki ortalama kinetik enerjisi E ise, 600 K’deki ortalama kinetik enerjisi kaç E olur?

📝 Çözümü Göster

Ortalama kinetik enerji (½mv²) = (3/2)kT, yani mutlak sıcaklıkla doğru orantılıdır. 600/300 = 2 katına çıkar: 2E.

Soru 6

Bir gazın 0°C’deki yoğunluğu 1,25 g/L’dir. Aynı basınçta 273°C’de yoğunluğu kaç g/L olur?

📝 Çözümü Göster

d = PM/RT, sabit P ve M için d ∝ 1/T. T₁=273 K, T₂=273+273=546 K. d₂ = d₁ × T₁/T₂ = 1,25 × 273/546 = 0,625 g/L.

Soru 7

1 L’lik bir kapta 2 atm basınç yapan bir gazın miktarı yarıya indirilip sıcaklık 2 katına çıkarılırsa yeni basınç kaç atm olur?

📝 Çözümü Göster

P₁V = nRT₁, P₂V = (n/2)R(2T₁) = nRT₁ = P₁V. O halde P₂ = P₁ = 2 atm. Değişmez.

Soru 8

Bir gaz karışımı hacimce %20 O₂, %30 N₂ ve %50 He içermektedir. Toplam basınç 10 atm olduğunda N₂’nin kısmi basıncı kaç atm’dir?

📝 Çözümü Göster

Hacim yüzdesi = mol yüzdesi. N₂ mol kesri = 0,30. P_N₂ = 0,30 × 10 = 3 atm.

Soru 9

SO₂ ve CH₄ gazları aynı sıcaklıkta bulunmaktadır. Hangisinin difüzyon hızı daha büyüktür? (S:32, O:16, C:12, H:1)

📝 Çözümü Göster

M_SO₂ = 64 g/mol, M_CH₄ = 16 g/mol. v_CH₄/v_SO₂ = √(64/16) = √4 = 2. CH₄ daha hızlıdır.

Soru 10

4,1 L hacimli bir kapta 0,2 mol gaz 27°C’de iken basıncı kaç atm’dir? (R=0,082)

📝 Çözümü Göster

T=27+273=300 K. P = nRT/V = (0,2×0,082×300)/4,1 = (4,92)/4,1 = 1,2 atm.

📝 2. Dönem 1. Yazılı – Deneme 3🔴 İLERİ

📌 Kinetik Teori, Difüzyon ve Gaz Karışımları

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Aynı sıcaklıkta H₂ ve O₂ gazlarının ortalama kinetik enerjileri eşit midir? Ortalama hızları eşit midir? Açıklayınız.

📝 Çözümü Göster

Ortalama kinetik enerjileri eşittir (sadece sıcaklığa bağlı). Ortalama hızları farklıdır: u_H₂/u_O₂ = √(M_O₂/M_H₂) = √(32/2) = √16 = 4. H₂’nin hızı 4 kat büyüktür.

Soru 2

3,01×10²³ tane CO₂ molekülü NK’da kaç litre hacim kaplar?

📝 Çözümü Göster

n = 3,01×10²³ / 6,02×10²³ = 0,5 mol. V = 0,5 × 22,4 = 11,2 L.

Soru 3

Bir gazın difüzyon katsayısı 300 K’de D ise, aynı gazın 600 K’de difüzyon katsayısı kaç D olur? (Difüzyon katsayısı √T ile orantılıdır.)

📝 Çözümü Göster

D ∝ √T. D₂/D₁ = √(T₂/T₁) = √(600/300) = √2 ≈ 1,414. Yeni katsayı 1,414 D.

Soru 4

Bir karışımda 0,1 mol Ne, 0,2 mol Ar ve 0,3 mol X gazı vardır. Toplam basınç 1,2 atm ve X’in kısmi basıncı 0,6 atm ise X gazının mol sayısı kaçtır? (Aslında verilmiş, kontrol: 0,3 mol? Soru hatalı olabilir, düzelt: X’in mol sayısını bulunuz)

📝 Çözümü Göster

P_X = χ_X × P_toplam → 0,6 = χ_X × 1,2 → χ_X = 0,5. χ_X = n_X / (0,1+0,2+n_X) = n_X/(0,3+n_X) = 0,5 → n_X = 0,5(0,3+n_X) → n_X = 0,15 + 0,5n_X → 0,5n_X = 0,15 → n_X = 0,3 mol.

Soru 5

Bir gaz 2 L’lik kapta 3 atm basınç yapıyor. Kaba aynı sıcaklıkta 4 L’lik boş bir kap bağlanıp musluk açılırsa son basınç kaç atm olur?

📝 Çözümü Göster

Boyle yasası: P₁V₁ = P₂V₂ → 3×2 = P₂×(2+4) → 6 = 6P₂ → P₂ = 1 atm.

Soru 6

15 g N₂ gazı 27°C’de 2 L’lik kapta kaç atm basınç yapar? (N:14, R=0,082)

📝 Çözümü Göster

M_N₂ = 28 g/mol, n = 15/28 ≈ 0,5357 mol. T=300 K. P = nRT/V = (0,5357×0,082×300)/2 = (13,18)/2 = 6,59 atm.

Soru 7

İdeal gaz denklemine göre, bir gazın mol kütlesi M = (dRT)/P ile verilir. 0°C’de 1 atm basınçta yoğunluğu 1,96 g/L olan gazın mol kütlesi kaç g/mol’dür?

📝 Çözümü Göster

T=273 K, P=1 atm, d=1,96 g/L, R=0,082. M = dRT/P = 1,96×0,082×273/1 = 1,96×22,386 ≈ 43,9 g/mol (CO₂ olabilir).

Soru 8

Bir gaz karışımı 0,2 mol H₂ ve 0,3 mol He içermektedir. Toplam basınç 5 atm ise H₂’nin kısmi basıncı kaç atm’dir? (He:4, H₂:2)

📝 Çözümü Göster

Toplam mol = 0,2+0,3=0,5 mol. χ_H₂ = 0,2/0,5=0,4. P_H₂ = 0,4×5=2 atm.

Soru 9

Bir gazın basıncı 2 atm, sıcaklığı 27°C, hacmi 5 L’dir. Gazın mol sayısını ve kütlesini bulunuz. (Gazın mol kütlesi 28 g/mol, R=0,082)

📝 Çözümü Göster

n = PV/RT = (2×5)/(0,082×300) = 10/24,6 = 0,4065 mol. m = n×M = 0,4065×28 = 11,38 g.

Soru 10

Bir tüpün bir ucundan H₂, diğer ucundan O₂ gönderiliyor. Tüpün boyu 100 cm ise H₂ ve O₂ hangi noktada karşılaşır? (H:1, O:16)

📝 Çözümü Göster

v_H₂/v_O₂ = √(32/2) = 4. H₂ 4 birim yol alırken O₂ 1 birim yol alır. Toplam yol 5 birim = 100 cm, 1 birim = 20 cm. H₂ O₂’nin başladığı uca 20 cm, O₂ ise H₂’nin başladığı uca 80 cm uzaklıkta karşılaşırlar. Yani H₂ tarafından 80 cm, O₂ tarafından 20 cm.

📝 2. Dönem 2. Yazılı – Deneme 1🟢 TEMEL

📌 Asitler, Bazlar ve Tuzlar

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

Asitleri tanımlayınız. Asitlerin genel özelliklerinden üç tanesini yazınız.

📝 Çözümü Göster

Asitler, sulu çözeltilerinde H⁺ iyonu verebilen maddelerdir. Özellikleri: 1. Tatları ekşidir. 2. Mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir. 3. Aktif metallerle tepkimeye girerek H₂ gazı oluşturur.

Soru 2

Bazları tanımlayınız. Bazların genel özelliklerinden üç tanesini yazınız.

📝 Çözümü Göster

Bazlar, sulu çözeltilerinde OH⁻ iyonu verebilen maddelerdir. Özellikleri: 1. Tatları acıdır. 2. Kırmızı turnusol kağıdını maviye çevirir. 3. Ele kayganlık hissi verir.

Soru 3

HCl + NaOH → NaCl + H₂O tepkimesi hangi tür tepkimeye örnektir? Tepkime sonucunda oluşan tuzun adı nedir?

📝 Çözümü Göster

Nötrleşme tepkimesidir. Oluşan tuz sodyum klorür (yemek tuzu)’dur.

Soru 4

Günlük hayatta kullanılan üç asidi isimlendiriniz ve nerelerde kullanıldıklarını belirtiniz.

📝 Çözümü Göster

1. Sitrik asit (limon, portakal) – gıda katkısı. 2. Asetik asit (sirke) – gıda koruyucu. 3. Sülfürik asit (akü) – araba akülerinde.

Soru 5

Günlük hayatta kullanılan üç bazı isimlendiriniz ve kullanım alanlarını belirtiniz.

📝 Çözümü Göster

1. Sodyum hidroksit (kostik) – temizlik maddesi. 2. Kalsiyum hidroksit (sönmüş kireç) – inşaat, toprak düzenleme. 3. Amonyak (sıvı) – temizlik ürünleri, gübre.

Soru 6

pH nedir? Asidik, nötr ve bazik çözeltilerin pH aralıklarını yazınız.

📝 Çözümü Göster

pH = -log[H⁺]. Asidik: pH < 7, nötr: pH = 7, bazik: pH > 7.

Soru 7

H₂SO₄ + Ca(OH)₂ → CaSO₄ + 2H₂O tepkimesinde kaç gram H₂SO₄, 7,4 gram Ca(OH)₂ ile tamamen tepkimeye girer? (H:1, S:32, O:16, Ca:40)

📝 Çözümü Göster

Ca(OH)₂ mol kütlesi = 40+34=74 g/mol. n_Ca(OH)₂ = 7,4/74 = 0,1 mol. Tepkime 1:1 olduğundan n_H₂SO₄ = 0,1 mol. H₂SO₄ mol kütlesi = 98 g/mol. m = 0,1×98 = 9,8 g.

Soru 8

Tuzların genel özelliklerini yazınız. Sofra tuzunun formülü ve adı nedir?

📝 Çözümü Göster

Tuzlar, asit ve bazın nötrleşmesi sonucu oluşan iyonik bileşiklerdir. Genellikle katı, yüksek erime noktalı, suda çözündüklerinde iyonlarına ayrışırlar. Sofra tuzu: NaCl (sodyum klorür).

Soru 9

Bir çözeltinin pH’ı 4 ise H⁺ iyon derişimi kaç mol/L’dir?

📝 Çözümü Göster

pH = -log[H⁺] = 4 → [H⁺] = 10⁻⁴ M.

Soru 10

Mg(OH)₂ + 2HNO₃ → Mg(NO₃)₂ + 2H₂O tepkimesine göre 5,8 gram Mg(OH)₂ kaç gram HNO₃ ile tepkimeye girer? (Mg:24, O:16, H:1, N:14)

📝 Çözümü Göster

Mg(OH)₂ mol kütlesi = 24+34=58 g/mol. n = 5,8/58 = 0,1 mol. Tepkime: 1 mol Mg(OH)₂ → 2 mol HNO₃, o halde 0,1 mol → 0,2 mol HNO₃. HNO₃ mol kütlesi = 1+14+48=63 g/mol. m = 0,2×63 = 12,6 g.

📝 2. Dönem 2. Yazılı – Deneme 2🔵 ORTA

📌 Asit-Baz Tepkimeleri ve Hayatımızdaki Asit-Bazlar

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

0,1 M HCl çözeltisinin pH’ını hesaplayınız. (HCl tamamen iyonlaşır)

📝 Çözümü Göster

[H⁺] = 0,1 M = 10⁻¹ M, pH = -log(10⁻¹) = 1.

Soru 2

0,01 M NaOH çözeltisinin pOH ve pH değerlerini hesaplayınız. (NaOH tamamen iyonlaşır)

📝 Çözümü Göster

[OH⁻] = 0,01 M = 10⁻² M, pOH = 2. pH + pOH = 14 → pH = 12.

Soru 3

Mide asidinin pH’ı yaklaşık 2’dir. Bu asidin H⁺ iyon derişimi kaç mol/L’dir?

📝 Çözümü Göster

pH = 2 → [H⁺] = 10⁻² M = 0,01 M.

Soru 4

Bir çözeltinin pOH değeri 5 ise [OH⁻] kaç M’dir? Çözelti asidik mi bazik mi?

📝 Çözümü Göster

[OH⁻] = 10⁻⁵ M. pH = 14 – 5 = 9 > 7, bazik.

Soru 5

Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂ tepkimesinde 6,5 gram Zn yeterli HCl ile tepkimeye giriyor. NK’da kaç litre H₂ oluşur? (Zn:65)

📝 Çözümü Göster

n_Zn = 6,5/65 = 0,1 mol. 1 mol Zn → 1 mol H₂, 0,1 mol H₂. V = 0,1×22,4 = 2,24 L.

Soru 6

H₂SO₄ + 2KOH → K₂SO₄ + 2H₂O tepkimesinde 0,2 mol H₂SO₄’ü nötrleştirmek için kaç gram KOH gerekir? (K:39, O:16, H:1)

📝 Çözümü Göster

1 mol H₂SO₄ → 2 mol KOH, 0,2 mol H₂SO₄ → 0,4 mol KOH. KOH mol kütlesi = 56 g/mol. m = 0,4×56 = 22,4 g.

Soru 7

İndikatör nedir? Turnusol kağıdının renk değişimini asit ve baz için belirtiniz.

📝 Çözümü Göster

İndikatör, ortamın asitlik/bazlığına göre renk değiştiren maddelerdir. Turnusol: asidik ortamda kırmızı, bazik ortamda mavi renk alır.

Soru 8

CaCO₃(k) + 2HNO₃(sulu) → Ca(NO₃)₂(sulu) + CO₂(g) + H₂O(s) tepkimesinde 10 gram CaCO₃ kaç gram HNO₃ ile tepkimeye girer? (Ca:40, C:12, O:16, H:1, N:14)

📝 Çözümü Göster

CaCO₃ mol kütlesi = 100 g/mol, n = 10/100 = 0,1 mol. Tepkime 1:2, n_HNO₃ = 0,2 mol. HNO₃ mol kütlesi = 63 g/mol. m = 0,2×63 = 12,6 g.

Soru 9

Bir asit-baz tepkimesinde 0,2 M 50 mL H₂SO₄’ü nötrleştirmek için 0,1 M NaOH çözeltisinden kaç mL gerekir?

📝 Çözümü Göster

H₂SO₄ için n_H⁺ = 2×M×V = 2×0,2×0,05 = 0,02 mol H⁺. NaOH için n_OH⁻ = M×V = 0,1×V = 0,02 → V = 0,2 L = 200 mL.

Soru 10

Arıtma tesislerinde suyun pH’ı neden ayarlanır? Hangi maddeler kullanılır?

📝 Çözümü Göster

Suyun pH’ı insan sağlığı ve boruların korozyonu için önemlidir. pH 6,5-8,5 arasında olmalıdır. Asidik suya kireç (CaO) veya sodyum hidroksit (NaOH), bazik suya karbondioksit veya sülfürik asit eklenir.

📝 2. Dönem 2. Yazılı – Deneme 3🔴 İLERİ

📌 Asit-Baz Denge Hesaplamaları, Tuzlar ve Günlük Hayat

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Soru 1

0,02 M H₂SO₄ çözeltisinin pH’ını hesaplayınız. (H₂SO₄’nin ilk protonu tam, ikinci protonu kısmen iyonlaşır, tam iyonlaştığını varsayınız.)

📝 Çözümü Göster

H₂SO₄ → 2H⁺ + SO₄²⁻ (tam iyonlaşma varsayımıyla) [H⁺] = 2×0,02 = 0,04 M. pH = -log(0,04) = -log(4×10⁻²) = 2 – log4 = 2 – 0,6 = 1,4.

Soru 2

50 mL 0,1 M HCl çözeltisi ile 50 mL 0,1 M NaOH çözeltisi karıştırılıyor. Oluşan çözeltinin pH’ı kaçtır?

📝 Çözümü Göster

n_H⁺ = 0,05×0,1 = 0,005 mol, n_OH⁻ = 0,05×0,1 = 0,005 mol. Tam nötrleşme, pH = 7.

Soru 3

30 mL 0,2 M HCl çözeltisi ile 20 mL 0,3 M NaOH çözeltisi karıştırılıyor. Karışımın pH’ı kaçtır?

📝 Çözümü Göster

n_H⁺ = 0,03×0,2 = 0,006 mol, n_OH⁻ = 0,02×0,3 = 0,006 mol. Eşit, nötr, pH=7.

Soru 4

40 mL 0,1 M H₂SO₄ çözeltisi ile 60 mL 0,1 M NaOH çözeltisi karıştırılıyor. Son çözeltinin pH’ı kaçtır? (H₂SO₄ tam iyonlaşsın)

📝 Çözümü Göster

n_H⁺ = 2×0,04×0,1 = 0,008 mol. n_OH⁻ = 0,06×0,1 = 0,006 mol. Artan H⁺ = 0,002 mol. Toplam hacim = 100 mL = 0,1 L. [H⁺] = 0,002/0,1 = 0,02 M. pH = -log(0,02) = 1,7.

Soru 5

KNO₃ tuzunun sulu çözeltisinin pH’ı nedir? Açıklayınız.

📝 Çözümü Göster

KNO₃, kuvvetli asit (HNO₃) ve kuvvetli bazın (KOH) tuzudur. Sulu çözeltisi nötrdür, pH = 7.

Soru 6

Na₂CO₃ tuzunun sulu çözeltisinin pH’ı 7’den büyük müdür, küçük müdür? Neden?

📝 Çözümü Göster

Na₂CO₃, zayıf asit (H₂CO₃) ve kuvvetli bazın (NaOH) tuzudur. Sulu çözeltisi baziktir, pH > 7. CO₃²⁻ iyonu hidroliz olur: CO₃²⁻ + H₂O ⇌ HCO₃⁻ + OH⁻.

Soru 7

NH₄Cl tuzunun sulu çözeltisinin pH’ı 7’den büyük mü, küçük mü? Açıklayınız.

📝 Çözümü Göster

NH₄Cl, zayıf baz (NH₃) ve kuvvetli asidin (HCl) tuzudur. Sulu çözeltisi asidiktir, pH < 7. NH₄⁺ iyonu hidroliz olur: NH₄⁺ + H₂O ⇌ NH₃ + H₃O⁺.

Soru 8

Bir çözeltinin pH’ı 3’ten 5’e çıkıyor. H⁺ iyon derişimi nasıl değişir?

📝 Çözümü Göster

pH 3 → [H⁺] = 10⁻³ M, pH 5 → [H⁺] = 10⁻⁵ M. Derişim 100 kat azalır.

Soru 9

Bir asidin 0,01 M çözeltisinin pH’ı 3,5 ise asit kuvvetli mi zayıf mı? Neden?

📝 Çözümü Göster

Kuvvetli asit olsaydı [H⁺] = 0,01 M, pH = 2 olurdu. pH=3,5 ise [H⁺]=10⁻³⁵ ≈ 3,16×10⁻⁴ M, bu da iyonlaşma yüzdesinin %3,16 olduğunu gösterir. Asit zayıftır.

Soru 10

Günlük hayatta kullanılan maddelerin pH değerleri: limon suyu ~2, süt ~6, kan ~7,4, sabunlu su ~10. Buna göre en asidik ve en bazik maddeler hangileridir?

📝 Çözümü Göster

En asidik: limon suyu (pH 2), en bazik: sabunlu su (pH 10).

🎯 10. Sınıf Kimya Yazılıya Hazırlık – MEB Senaryolarına Uygun Deneme Sınavları

📝 Toplam 12 deneme ve yüzlerce açık uçlu, çözümlü soru ile yazılılara tam hazırlık.

ETİKETLER: 10. sınıf kimya yazılıya hazırlık