5. Sınıf Türkçe Yazılıya Hazırlık Konu Anlatımı ve Sınav Soruları
📝 5. Sınıf Türkçe Yazılıya Hazırlık
Aşağıdaki butonlardan istediğiniz konuya tıklayarak ilgili temaya ulaşabilirsiniz.
🔄 Sözcükler Arası Anlam İlişkileri
🎨 Söz Sanatları
🔧 Kökler ve Ekler
📖 Söz Gruplarında Anlam
💬 Cümlede Anlam
📄 Parçada Anlam
🎵 Ses Bilgisi
✍️ Yazım Kuralları
🔖 Noktalama İşaretleri
📚 Metin Türleri
🖼️ Görsel Okuma
📝 MEB Senaryolarına Göre Deneme Sınavları
📖 İçindekiler – Temalar
📚 5. Sınıf Türkçe – Bilinmesi Gereken Temel Kavramlar
🔔 Bu kavramlar 5. sınıf Türkçe müfredatının temelini oluşturur. Her temada bu kavramların kullanımını göreceksiniz.
📌 1. Dönem 1. Yazılı
📌 Bu Temada Bilmen Gereken Kavramlar:
dijital oyun
kültürel aktarım
karşılaştırma
bilgilendirici metin
öyküleyici metin
ana fikir
yardımcı fikir
konu
başlık
📖 KONU ÖZETİ
📌 Çocuk Oyunları ve Kültürel Aktarım: Bu tema, geçmişten günümüze oynanan çocuk oyunlarını ve bu oyunların kültürel aktarımdaki rolünü ele alır. Geleneksel oyunlar (misket, körebe, seksek, ip atlama, çelik çomak, mendil kapmaca) ile dijital oyunlar karşılaştırılır. Oyunların bireyin gelişimine katkıları, iş birliği, paylaşma, kurallara uyma, sabır, strateji geliştirme, liderlik gibi değerler üzerinde durulur.
📌 Metin Türleri: Bu temada bilgilendirici metinler (haber metni, reklam metni, afiş, broşür) ve öyküleyici metinler (hikâye edici metinler) üzerinde durulur. Bilgilendirici metinler okuyucuya bilgi vermeyi amaçlar. Öyküleyici metinler ise olayları oluş sırasına göre anlatır; hikaye unsurları (yer, zaman, kahramanlar, olay örgüsü) içerir.
📌 Dil Bilgisi: Bu temada karşılaştırma işlevli söz varlığı (ama, fakat, ancak, oysa, buna karşın, -dığı halde, -e karşın, daha, en, kadar, -dan çok, -dan az, -e göre), benzerlik işlevli söz varlığı (gibi, tıpkı, tıpkı… gibi, sanki, aynen, -mış gibi, andırmak, benzemek), özetleme işlevli söz varlığı (açıkçası, yani, özetle, kısacası, özet olarak, sonuç olarak, velhasıl) öğretilir.
🎯 Önemli Not: Metinlerdeki ana fikir (yazarın vermek istediği temel mesaj), yardımcı fikir (ana fikri destekleyen düşünceler), başlık (metnin adı), konu (metinde ne anlatıldığı) gibi unsurlar ile metin türlerinin ayırt edilmesi bu temanın kazanımları arasındadır.
🎯 Öğrenci Koçu Notu
✨ Taktik: Metni okurken önce metnin konusunu belirle (Ne anlatılıyor?). Sonra ana fikri bul (Yazar ne anlatmak istiyor?). Daha sonra yardımcı fikirleri tespit et. Metin türünü anlamak için dilin kullanım şekline bak: bilgi veriyorsa bilgilendirici, olay anlatıyorsa öyküleyici.
💪 Motivasyon: Oyunlar, insanlık tarihi kadar eskidir ve her kültürün kendine özgü oyunları vardır. Oyunları tanımak, o kültürü tanımaktır.
📌 Püf Noktası: Karşılaştırma yaparken “ama, fakat, oysa, buna karşın, -dığı halde” gibi bağlaçları kullanmak anlatımı güçlendirir.
⚠️ Sık Yapılan Hata: Konu ile ana fikir karıştırılmaktadır. Konu, metnin ne hakkında olduğudur (örnek: oyunlar). Ana fikir ise yazarın bu konu hakkında söylemek istediği temel mesajdır (örnek: Geleneksel oyunlar çocukların fiziksel ve sosyal gelişimine katkı sağlar).
🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru
Soru 1: Geleneksel oyunlar ile dijital oyunlar arasındaki farkları karşılaştırma işlevli söz varlığı kullanarak yazınız. (En az 3 fark)
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: Dijital oyunların özelliklerini belirle: ekran başında, çevrimiçi iletişim, kapalı alan, karmaşık kurallar, bireysel oynama.
Adım 3: Karşılaştırma ifadeleri kullanarak yaz.
Örnek Cevap: Geleneksel oyunlar daha çok fiziksel aktivite gerektirirken, dijital oyunlar ekran başında oynanır. Ayrıca, geleneksel oyunlar yüz yüze iletişimi teşvik eder, oysa dijital oyunlar çevrimiçi iletişim kurmayı sağlar. Geleneksel oyunların kuralları daha basit ve esnektir; fakat dijital oyunların kuralları daha karmaşıktır. Buna karşın, her iki oyun türü de eğlenceli vakit geçirmeyi amaçlar.
✅ Cevap: Karşılaştırma ifadeleri (oysa, fakat, buna karşın, -ırken) doğru kullanılmalıdır.
Soru 2: Aşağıdaki metnin konusunu, ana fikrini ve yardımcı fikirlerini yazınız.
“Misket oyunu, geçmişten günümüze gelen en popüler sokak oyunlarından biridir. Misket oynarken hem eğleniriz hem de arkadaşlarımızla birlikte vakit geçiririz. Bu oyun sayesinde el-göz koordinasyonumuz gelişir, strateji kurmayı öğreniriz. Ancak günümüzde çocuklar misket oynamak yerine bilgisayar oyunlarına yönelmektedir. Bu durum, geleneksel oyunlarımızın unutulmasına sebep olmaktadır.”
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: Ana fikir = yazarın vermek istediği temel mesaj → Geleneksel oyunlarımız unutulma tehlikesiyle karşı karşıyadır.
Adım 3: Yardımcı fikirler = ana fikri destekleyen düşünceler → Misket oyunu eğlencelidir, arkadaşlık ilişkilerini güçlendirir, el-göz koordinasyonunu geliştirir, strateji kurmayı öğretir, günümüz çocukları bilgisayar oyunlarına yönelmektedir.
✅ Cevap: Konu: Misket oyunu. Ana Fikir: Geleneksel oyunlarımız unutuluyor. Yardımcı Fikirler: Misket oyunu eğlencelidir, arkadaşlığı güçlendirir, beceri kazandırır; çocuklar bilgisayar oyunlarına yöneliyor.
⭐ SEVİYE 2 (Orta) – Örnek Soru
Soru: “Oyunlar, çocukların hayal dünyasını geliştirir. Aynı zamanda kurallara uymayı ve paylaşmayı öğretir. Oyun oynarken kazanan da olur kaybeden de. Önemli olan, oyunun tadını çıkarmaktır.” paragrafında yazarın vermek istediği ana fikri ve yardımcı fikirleri yazınız.
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: Ana fikir: Oyun oynamanın asıl amacı eğlenmektir, kazanmak ya da kaybetmek önemli değildir.
Adım 3: Yardımcı fikirler: Oyunlar hayal gücünü geliştirir, kurallara uymayı öğretir, paylaşmayı öğretir, oyunda kazanan ve kaybeden olabilir.
✅ Cevap: Ana Fikir: Oyunun asıl amacı eğlenmektir. Yardımcı Fikirler: Oyunlar hayal gücünü geliştirir, kurallara uymayı ve paylaşmayı öğretir.
🔥 SEVİYE 3 (İleri) – Örnek Soru
Soru: Aşağıdaki metnin türünü belirleyiniz (bilgilendirici mi, öyküleyici mi?) ve bu türün özelliklerini yazınız.
“Dün akşamüstü arkadaşlarımla mahallede saklambaç oynadık. Ebe ben oldum. Saymaya başladım: Bir, iki, üç… Saymayı bitirdiğimde herkes çoktan saklanmıştı. Ayşe’yi çöp konteynırının arkasında, Mete’yi ağacın dalında buldum. Ama Ali’yi bir türlü bulamıyordum. Sonunda pes ettim ve ‘Ali, çık!’ diye bağırdım. Ali, evin bacasında saklanmıştı! Hepimiz çok güldük.”
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: Öyküleyici metinlerin özellikleri: Olaylar oluş sırasına göre anlatılır, hikaye unsurları (yer, zaman, kahramanlar) bulunur, genellikle 1. tekil veya 3. tekil kişi ağzından anlatılır, olay örgüsü, serim-düğüm-çözüm bölümleri vardır.
Adım 3: Bu metindeki hikaye unsurları: Kahramanlar (ben ve arkadaşlarım), yer (mahalle), zaman (dün akşamüstü), olay (saklambaç oyunu).
✅ Cevap: Metin türü: Öyküleyici metin. Özellikleri: Olay oluş sırasına göre anlatılmıştır, 1. kişi ağzından anlatılmıştır, yer ve zaman unsurları belirtilmiştir.
📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI
- Okuduğunuz metnin konusunu, ana fikrini ve yardımcı fikirlerini yazınız.
- Metindeki karşılaştırma işlevli söz varlıklarını bularak anlamlarını açıklayınız.
- Metnin türünü belirleyiniz ve bu türün özelliklerini yazınız.
- Aşağıdaki cümlelerdeki benzerlik ve karşılaştırma ifadelerini bulunuz.
- Geleneksel oyunlardan birini tanıtarak kısa bir bilgilendirici metin yazınız.
📌 1. Dönem 1. Yazılı
📌 Bu Temada Bilmen Gereken Kavramlar:
birey
yardımlaşma
dayanışma
hoşgörü
saygı
milli kültür
gelenek
görenek
📖 KONU ÖZETİ
📌 Toplum Hayatı ve Değerler: Bu tema, birey ve toplum ilişkisini, toplumsal hayatta karşılaşılan durumları, yardımlaşma, dayanışma, hoşgörü, saygı, sevgi gibi değerleri ele alır. Ayrıca kültürel ögelerimiz, milli ve manevi değerler, gelenek ve göreneklerimiz bu temanın konuları arasındadır.
📌 Dil Bilgisi: Bu temada sebep-sonuç işlevli söz varlığı (çünkü, bu nedenle, bu yüzden, -den dolayı, -diği için, -diğinden), amaç-sonuç işlevli söz varlığı (-mek için, -mek üzere, diye, -esiye), öznel ve nesnel ifadeler (bence, bana göre, bana kalırsa, aslında, gerçekte, aslına bakarsan) öğretilir.
📌 Metin Türleri: Haber metni, anı (hatıra), günlük, mektup gibi metin türleri bu temada incelenir.
🎯 Öğrenci Koçu Notu
✨ Taktik: Sebep-sonuç cümlelerinde bir durumun nedenini ve sonucunu bulmaya çalış. “Çünkü” sebep, “bu nedenle” sonuç bildirir. Amaç-sonuç cümlelerinde ise “-mek için” yapısına dikkat et.
💪 Motivasyon: İçinde yaşadığımız toplumu tanımak, değerlerimizi bilmek, bizi biz yapan özelliklerimizi korumamızı sağlar.
📌 Püf Noktası: Öznel ifadeler kişiden kişiye değişen yorumlardır (güzel, kötü, beğeniyorum). Nesnel ifadeler ise herkes için aynı olan, kanıtlanabilir bilgilerdir (Türkiye’nin başkenti Ankara’dır).
🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru
Soru 1: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sebep-sonuç ilişkisi vardır?
A) Derslerine çalıştığı için sınavdan yüksek not aldı.
B) Sinemaya gitmek için evden çıktı.
C) Bence bu kitap çok güzel.
D) Sabah erkenden kalktı ve kahvaltısını yaptı.
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: A seçeneğinde “çalıştığı için” sebep, “yüksek not aldı” sonuçtur.
Adım 3: B seçeneğinde amaç-sonuç vardır (“sinemaya gitmek” amaç, “evden çıktı” sonuç). C seçeneği özneldir. D seçeneğinde sadece sıralama vardır.
✅ Cevap: A
Soru 2: “Bence” ifadesi hangi tür ifadedir? Örnek bir cümle yazınız.
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: Örnek cümle: “Bence en güzel mevsim sonbahardır.”
✅ Cevap: Öznel ifade. Örnek cümle: Bence bu film çok heyecanlıydı.
⭐ SEVİYE 2 (Orta) – Örnek Soru
Soru: Aşağıdaki metindeki öznel ve nesnel ifadeleri belirleyiniz.
“İstanbul, Türkiye’nin en kalabalık şehridir. Bence İstanbul’da yaşamak çok zevklidir. Boğaz’ın iki yakasını birleştiren üç tane köprü vardır. Bu köprülerden en güzeli Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’dür.”
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: Nesnel ifadeler kanıtlanabilir bilgilerdir: “İstanbul, Türkiye’nin en kalabalık şehridir” ve “Boğaz’ın iki yakasını birleştiren üç tane köprü vardır”.
✅ Cevap: Öznel: Bence İstanbul’da yaşamak çok zevklidir, en güzeli Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’dür. Nesnel: İstanbul, Türkiye’nin en kalabalık şehridir, Boğaz’ın iki yakasını birleştiren üç tane köprü vardır.
📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI
- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sebep-sonuç ilişkisi vardır?
- Aşağıdaki cümlelerdeki öznel ve nesnel ifadeleri ayırt ediniz.
- Verilen metinde yazarın kullandığı öznel ve nesnel ifadeleri bularak yazınız.
- “Yardımlaşma” konulu kısa bir bilgilendirici metin yazınız.
📌 1. Dönem 2. Yazılı
📌 Bu Temada Bilmen Gereken Kavramlar:
teknoloji
icat
buluş
bilim insanı
iletişim
ulaşım
internet
sosyal medya
📖 KONU ÖZETİ
📌 Bilim ve Teknolojinin Hayatımızdaki Yeri: Bu tema, bilim ve teknolojinin günlük hayatımıza etkilerini, icatların ve buluşların insanlık tarihindeki önemini, iletişim ve ulaşım teknolojilerindeki gelişmeleri ele alır. Ayrıca teknolojinin doğru ve bilinçli kullanımı, internet ve sosyal medyanın hayatımızdaki yeri, dijital güvenlik gibi konular da bu temanın kapsamındadır.
📌 Dil Bilgisi: Bu temada tahmin işlevli söz varlığı (belki, herhalde, sanırım, galiba, tahminimce, muhtemelen, olabilir), olasılık işlevli söz varlığı (kesin, mutlaka, her şeyden önce, kuşkusuz, elbette, şüphesiz), uyarı işlevli söz varlığı (dikkat, uyarı, uyarayım, ikaz) öğretilir.
📌 Metin Türleri: Dilekçe, iş mektubu, öz geçmiş (CV), tutanak, ilan, reklam metni gibi işlevsel metin türleri bu temada incelenir.
🎯 Öğrenci Koçu Notu
✨ Taktik: Tahmin ifadeleri kesin olmayan durumlar için kullanılır. Olasılık ifadeleri ise yüksek ihtimal belirtir. “Kesin” gibi kelimeler olasılık ifadeleridir ve cümleyi güçlendirir.
💪 Motivasyon: Teknolojinin doğru kullanımını bilmek, hayatımızı kolaylaştırırken bizi olası tehlikelerden de korur.
📌 Püf Noktası: Dilekçe yazarken sayfa sağ üst köşeye kurum adına, sol alta adresimize yer verilir, “arz ederim” ifadesiyle sonlandırılır.
🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru
Soru 1: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tahmin anlamı vardır?
A) Kesinlikle sınavı kazanacak.
B) Galiba bugün hava yağmurlu olacak.
C) Dikkat et, düşeceksin!
D) Elbette bu konuda haklısın.
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: A’da “kesinlikle” olasılık, B’de “galiba” tahmin, C’de uyarı, D’de “elbette” olasılık bildirir.
✅ Cevap: B
Soru 2: Okul idaresine bir isteğinizi bildiren kısa bir dilekçe yazınız.
📝 Kapsamlı Çözüm
Örnek Dilekçe:
“Okul Müdürlüğüne,
Ben, 5/B sınıfı öğrencisi Ayşe Yılmaz, okul kütüphanesinin hafta sonları da açık olmasını talep ediyorum. Bu sayede öğrenciler daha fazla kitap okuma fırsatı bulacaktır. Gereğini arz ederim. 15/05/2025 Ayşe Yılmaz”
✅ Cevap: Dilekçe formatına uygun yazılmış metin incelenir.
📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI
- Aşağıdaki cümlelerdeki tahmin ve olasılık ifadelerini belirleyiniz.
- Teknolojinin hayatımıza sağladığı kolaylıklar ve getirdiği zorluklar hakkında bir paragraf yazınız.
- Okul kütüphanesine yeni kitap alınması talebiyle bir dilekçe yazınız.
- Verilen metindeki uyarı ifadelerini bularak anlamlarını açıklayınız.
📌 1. Dönem 2. Yazılı
📌 Bu Temada Bilmen Gereken Kavramlar:
evren
çevre kirliliği
geri dönüşüm
doğal afet
iklim
mevsim
ekosistem
hayvanlar
bitkiler
📖 KONU ÖZETİ
📌 Doğa ve Çevre Bilinci: Bu tema, doğanın ve evrenin özelliklerini, insanın doğa ile ilişkisini, çevre sorunlarını (hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği, gürültü kirliliği, küresel ısınma), doğal afetleri (deprem, sel, heyelan, yangın), geri dönüşümün önemini ve çevreyi koruma bilincini ele alır. Ayrıca mevsimler, iklim, hayvanlar ve bitkiler gibi konular da bu temanın kapsamındadır.
📌 Dil Bilgisi: Bu temada onaylama ve reddetme işlevli söz varlığı (evet, hayır, doğru, yanlış, kabul ediyorum, katılıyorum, katılmıyorum, kesinlikle, elbette, maalesef, ne yazık ki), onaylama ve reddetme işlevli söz varlığı pekiştirilir.
📌 Metin Türleri: Rehber metinler, kullanma kılavuzları, yönerge metinleri, broşür, afiş, duyuru gibi metin türleri incelenir.
🎯 Öğrenci Koçu Notu
✨ Taktik: Çevre sorunları ile ilgili yazı yazarken “maalesef, ne yazık ki” gibi ifadeler sorunun ciddiyetini vurgulamak için kullanılabilir. Çözüm önerileri sunarken “kesinlikle, elbette” gibi ifadeler kararlılık gösterir.
💪 Motivasyon: Doğayı korumak, aslında kendi geleceğimizi korumaktır. Küçük adımlar (geri dönüşüm, tasarruf) büyük farklar yaratır.
📌 Püf Noktası: Yönerge metinlerinde işlem basamakları sıralanır, “önce, sonra, ardından, en son” gibi ifadeler kullanılır.
🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru
Soru 1: Aşağıdaki cümlelerden hangisi onaylama ifadesi içermektedir?
A) Ne yazık ki sınavda istediğim başarıyı gösteremedim.
B) Maalesef bu konuda sana katılamıyorum.
C) Kesinlikle haklısın, bu konuda sana katılıyorum.
D) Sanırım bu akşam hava yağmurlu olacak.
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: A ve B reddetme, D tahmin ifadesidir. C’de “kesinlikle haklısın” onaylama bildirir.
✅ Cevap: C
Soru 2: “Evimizde atık pil biriktiriyoruz.” cümlesine katılıp katılmadığınızı belirten bir cümle yazınız.
📝 Kapsamlı Çözüm
Örnek Cevap (Katılıyorum): “Kesinlikle katılıyorum, atık pilleri biriktirip geri dönüşüm kutularına atmalıyız.”
Örnek Cevap (Katılmıyorum): “Maalesef bu konuda sana katılmıyorum, atık pilleri hemen geri dönüşüm kutularına atmak daha doğru olur.”
✅ Cevap: Öğrencinin yazdığı cümle incelenir.
📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI
- Aşağıdaki cümlelerdeki onaylama ve reddetme ifadelerini belirleyiniz.
- Çevre kirliliğini önlemek için neler yapabileceğimizi anlatan bir broşür metni yazınız.
- Verilen metinde yazarın hangi çevre sorunlarına dikkat çektiğini yazınız.
- “Geri dönüşüm” konulu bir afiş metni hazırlayınız.
📌 2. Dönem 1. Yazılı
📌 Bu Temada Bilmen Gereken Kavramlar:
millet
bayrak
İstiklal Marşı
Cumhuriyet
Atatürk
19 Mayıs
23 Nisan
29 Ekim
30 Ağustos
📖 KONU ÖZETİ
📌 Vatan ve Millet Sevgisi: Bu tema, vatan ve millet kavramlarını, bayrak ve İstiklal Marşı’nın önemini, milli bayramlarımızı (23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı, 30 Ağustos Zafer Bayramı, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı), Atatürk’ün hayatı ve eserlerini, milli ve manevi değerlerimizi, kahramanlık ve fedakarlık konularını ele alır.
📌 Dil Bilgisi: Bu temada yakınma işlevli söz varlığı (maalesef, ne yazık ki, keşke, ah bir, eyvah, yazık), şart işlevli söz varlığı (-sa, -se, eğer, şayet, takdirde, yeter ki), öz eleştiri işlevli söz varlığı (keşke yapmasaydım, aslında hatalıydım, yanlış yaptım, özür dilerim) öğretilir.
📌 Metin Türleri: Şiir, tiyatro, diyalog, senaryo gibi metin türleri bu temada incelenir.
🎯 Öğrenci Koçu Notu
✨ Taktik: Şart cümlelerinde “-se/-sa” ekine dikkat et. “Eğer” kelimesi de şart bildirir. Keşke ile başlayan cümleler genellikle bir yakınma veya pişmanlık ifade eder.
💪 Motivasyon: Milli bayramlarımız, bizim ortak geçmişimizi ve kültürümüzü yansıtır. Bu bayramları anlamak, tarihimizi anlamaktır.
📌 Püf Noktası: Şiirde ölçü, uyak, redif, kafiye gibi unsurlara dikkat etmek, şiiri anlamayı kolaylaştırır.
🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru
Soru 1: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yakınma anlamı vardır?
A) Eğer derslerime çalışsaydım sınavı kazanabilirdim.
B) Keşke bu hatayı yapmasaydım.
C) Yeter ki sen iste, başaracağına inanıyorum.
D) Şayet yağmur yağarsa piknik yapamayız.
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: “Keşke” kelimesi pişmanlık ve yakınma bildirir.
Adım 3: A ve D şart, C teşvik ifadesidir.
✅ Cevap: B
Soru 2: “23 Nisan” ile ilgili duygu ve düşüncelerinizi anlatan kısa bir şiir yazınız. (En az 4 dize)
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: Şiirde uyak ve ritme dikkat et.
Örnek Şiir:
Yirmi üç Nisan geldi,
Coşku ile doldu her yer.
Atatürk’ün armağanı,
En güzel bayram bu bize.
✅ Cevap: Öğrencinin yazdığı şiir incelenir.
📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI
- Aşağıdaki cümlelerdeki şart (koşul) anlamını belirleyiniz.
- 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı ile ilgili bir şiir yazınız.
- Atatürk’ün sizce en önemli özelliği nedir? Açıklayınız.
- “Vatan sevgisi” konulu bir konuşma metni yazınız.
📌 2. Dönem 2. Yazılı
📌 Bu Temada Bilmen Gereken Kavramlar:
beslenme
spor
hijyen
temizlik
hastalık
doktor
aşı
teknoloji bağımlılığı
ekran süresi
📖 KONU ÖZETİ
📌 Sağlık ve Beslenme: Bu tema, sağlıklı beslenme alışkanlıkları (dengeli ve düzenli beslenme, fast food’dan uzak durma, meyve ve sebze tüketimi), spor yapmanın önemi, hijyen kuralları (el yıkama, diş fırçalama, banyo yapma) ve sağlıklı yaşam için yapılması gerekenler üzerinde durur. Ayrıca teknoloji bağımlılığı ve ekran süresinin sağlık üzerindeki etkileri de bu temanın kazanımları arasındadır.
📌 Dil Bilgisi: Bu temada yazım kuralları (büyük harflerin kullanımı, de/da, ki, mi yazımı) ve noktalama işaretleri (nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, ünlem, soru işareti, tırnak işareti, üç nokta, kısa çizgi) pekiştirilir.
📌 Metin Türleri: Duyuru metni, afiş, broşür, rehber metinleri, bilgilendirici metinler (sağlıkla ilgili haber, makale), öz geçmiş (CV) gibi türler incelenir.
🎯 Öğrenci Koçu Notu
✨ Taktik: Noktalama işaretlerinin kullanımını pekiştirmek için kısa metinler yaz ve kendini kontrol et. Yazım yanlışlarını bulmak için metni yavaş oku.
💪 Motivasyon: Sağlıklı bir beden ve zihin için düzenli spor yapmak, dengeli beslenmek ve teknoloji kullanımını sınırlamak çok önemlidir.
📌 Püf Noktası: “de/da” bağlacı ayrı yazılır, “-de/-da” ek ise bitişik yazılır. “Kitap da aldım” (bağlaç), “Kitapta yazıyor” (ek).
🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Örnek Soru
Soru 1: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ki” bağlacı doğru yazılmıştır?
A) Bilmelisin ki bu iş kolay değil.
B) öyle yorgunumki uyuyakaldım.
C) O kadar mutluyumki anlatamam.
D) Hızlı koştukı yoruldu.
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: A seçeneğinde “ki” ayrı yazılmış, doğru.
Adım 3: B, C, D’de “ki” bitişik yazılmış, yanlış.
✅ Cevap: A
Soru 2: Sağlıklı beslenme ile ilgili bir afiş metni yazınız (en az 3 cümle).
📝 Kapsamlı Çözüm
Örnek Afiş:
“Sağlıklı bir yaşam için dengeli ve düzenli beslenmeliyiz! Her gün 5 porsiyon meyve ve sebze tüketelim. Bol su içmeyi, fast food ve şekerli gıdalardan uzak durmayı unutmayalım. Sağlıklı nesiller için sağlıklı beslenelim!”
✅ Cevap: Öğrencinin yazdığı afiş metni incelenir.
⭐ SEVİYE 2 (Orta) – Örnek Soru
Soru: Aşağıdaki cümlelerde yazım yanlışlarını bularak düzeltiniz.
1. “Sende mi bu filimi izledin?”
2. “Kitap’da çok güzel bilgiler var.”
3. “Onuda yanında götür.”
4. “Yağmur yağdığı için dışarı çıkmadık.”
📝 Kapsamlı Çözüm
Adım 2: 1. “Sende mi” -> “Sen de mi” (bağlaç ayrı). 2. “Kitap’da” -> “Kitapta” (ek bitişik, kesme işareti gereksiz). 3. “Onuda” -> “Onu da” (bağlaç ayrı). 4. Doğru.
✅ Cevap: 1. Sen de mi bu filmi izledin? 2. Kitapta çok güzel bilgiler var. 3. Onu da yanında götür. 4. Doğru.
📌 YAZILIDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI
- Verilen cümlelerdeki yazım yanlışlarını düzeltiniz.
- Verilen cümlelerdeki noktalama işareti eksikliklerini gideriniz.
- Sağlıklı yaşam ile ilgili bir slogan yazınız.
- Teknoloji bağımlılığının zararlarını anlatan kısa bir bilgilendirici metin yazınız.
🎯 5. Sınıfı Başarıyla Tamamlayan Bir Öğrenci…
✅ Türkçenin temel dil bilgisi kurallarını öğrenir. (Ses bilgisi, yazım kuralları, noktalama işaretleri.)
✅ Cümle düzeyinde anlamı kavrar. (Sebep-sonuç, amaç-sonuç, karşılaştırma, öznel-nesnel ifadeler.)
✅ Metin türlerini (bilgilendirici, öyküleyici, şiir, tiyatro) ayırt edebilir ve özelliklerini söyleyebilir.
✅ Okuduğu bir metnin konusunu, ana fikrini, yardımcı fikirlerini belirleyebilir.
✅ Duygu ve düşüncelerini planlı bir şekilde yazılı ve sözlü olarak ifade edebilir.
✅ Millî ve manevi değerlerimizi, milli bayramlarımızı tanır ve önemini kavrar.
✅ Çevre bilinci, sağlıklı yaşam, teknoloji kullanımı gibi konularda bilinç kazanır.
🔔 Bu seviyeye ulaşan bir öğrenci, Türkçeyi doğru, etkili ve güzel kullanma becerisi kazanır, okuduğunu anlama ve yazılı anlatım becerileri gelişir.
📌 Sözcükte Anlam, Hikâye Unsurları, Yazım Kuralları
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerin hangi anlamda kullanıldığını (gerçek / mecaz) yazınız.
a) Bu işin altından kalkamayacağım.
b) Dağların etekleri bembeyaz olmuş.
c) Onun sözleri beni çok yaraladı.
📝 Çözümü Göster
b) Gerçek anlam (dağın fiziksel eteği).
c) Mecaz anlam (duygusal olarak incitmek).
Sonuç: a) mecaz, b) gerçek, c) mecaz
“Kara” sözcüğünü hem gerçek hem de mecaz anlamda birer cümle içinde kullanınız.
📝 Çözümü Göster
Mecaz anlam: “Başına gelen bu kara günler bitecek elbet.”
Sonuç: Cümleler örnekteki gibi olabilir.
“Okul” kelimesinin eş anlamlısını yazınız ve bir cümlede kullanınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: mektep
Aşağıdaki cümlelerde kullanılan yazım yanlışlarını bulunuz ve düzeltiniz.
a) Herkez bu konuda hemfikirdi.
b) Yarın ki sınava iyi hazırlanmalısın.
c) Sende gelmek ister misin?
📝 Çözümü Göster
b) Yarın ki → Yarınki
c) Sende → Sen de
Sonuç: Herkes, Yarınki, Sen de
Aşağıdaki cümlelerin sonuna uygun noktalama işaretlerini koyunuz.
a) Bu akşam bize gelir misiniz
b) Nerede o eski bayramlar
c) Maalesef sana yardım edemem
📝 Çözümü Göster
b) Soru ifadesi içerdiği için soru işareti (?).
c) Düz cümle olduğu için nokta (.).
Sonuç: a) ?, b) ?, c) .
Aşağıdaki metinde hikâyenin şahıs kadrosunu (karakterlerini) yazınız.
“Küçük bir kasabada yaşayan Ayşe, her gün okula giderken sokakta gördüğü sokak kedilerini beslerdi. En yakın arkadaşı Mehmet de ona bu konuda yardım ederdi. Bir gün öğretmenleri Ayşe’nin bu duyarlı davranışını tüm sınıfa örnek gösterdi.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Ayşe, Mehmet, Öğretmen
Aşağıdaki metnin hikâye unsurlarından “zaman” ve “mekân”ı (yer) belirleyiniz.
“Bir sonbahar akşamıydı. Yağmur hafif hafif yağıyordu. İstanbul’un dar sokaklarından birinde, eski bir kitapçının önünde iki arkadaş buluştu.”
📝 Çözümü Göster
Mekân: İstanbul’un dar sokakları, eski bir kitapçının önü.
Sonuç: Zaman: sonbahar akşamı; Mekân: İstanbul sokakları, kitapçı önü
Masal türünün iki özelliğini yazınız.
📝 Çözümü Göster
2. “Bir varmış bir yokmuş” gibi tekerlemelerle başlar.
Sonuç: Özellikler bu şekilde sıralanabilir.
Aşağıdaki kelime çiftlerinden hangileri eş anlamlıdır? (Büyük-ufak, siyah-kara, zengin-fakir, medeniyet-uygarlık)
📝 Çözümü Göster
Büyük-ufak zıt anlamlı, zengin-fakir zıt anlamlıdır.
Sonuç: siyah-kara, medeniyet-uygarlık
“Gece, sessiz bir örtü gibi şehrin üzerine çökmüştü.” cümlesinde kullanılan söz sanatını belirtiniz.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Benzetme (Teşbih)
📌 Sözcükte Anlam, Yazım ve Noktalama, Hikâye Unsurları
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerin anlamını (gerçek / mecaz / terim) belirtiniz.
a) Bu maçta santrfor çok etkiliydi.
b) Yüreğime bir kor düştü.
c) Okulun bahçesindeki çiçekler açmış.
📝 Çözümü Göster
b) Mecaz anlam (ağır bir acı).
c) Gerçek anlam (bahçedeki bitkiler).
Sonuç: a) terim, b) mecaz, c) gerçek
Aşağıdaki eş sesli (sesteş) kelimeleri anlamlarına uygun şekilde cümle içinde kullanınız.
a) yüz (sayı / organ)
b) gül (çiçek / gülmek fiili)
📝 Çözümü Göster
b) Çiçek: “Bahçede kırmızı bir gül vardı.” / Gülmek: “O kadar mutluydu ki gülmekten kendini alamadı.”
Sonuç: Örnek cümleler bu şekilde olabilir.
“Kırmak” kelimesinin zıt anlamlısını yazınız ve bir cümlede kullanınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: tamir etmek
Aşağıdaki cümlelerde yazım yanlışı varsa düzeltiniz.
a) Sende bu konuda bana hak veriyorsun.
b) Kitabının kapağını çok beğendim.
c) Her şeyi unutdum.
📝 Çözümü Göster
b) Doğru.
c) unutdum → unuttum.
Sonuç: a) Sen de, b) doğru, c) unuttum
Aşağıdaki cümlede kullanılması gereken noktalama işaretlerini ekleyiniz.
“Eyvah anlamadığım bir soru daha çıktı dedi Ali”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: “Eyvah! Anlamadığım bir soru daha çıktı.” dedi Ali.
Aşağıdaki metnin hikâye unsurlarından “olay”ı kısaca özetleyiniz.
“Küçük bir çocuk olan Can, ormanda kaybolan kuşunu bulmak için yola çıktı. Uzun bir arayıştan sonra kuşunu yaralı halde bir ağacın altında buldu. Onu eve götürüp iyileştirdi. Artık kuşu bir daha asla kafese koymadı.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Can’ın kuşunu bulup iyileştirmesi.
Fabıl türünün bir özelliğini yazınız ve bir fabl örneği veriniz.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Hayvanların konuşturulması, ders verme amacı.
“Çiçekler açtığında bahar gelir.” cümlesindeki neden-sonuç ilişkisini belirtiniz.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Baharın gelmesi.
Sonuç: Neden: çiçeklerin açması, Sonuç: baharın gelmesi
“Yalan” kelimesinin eş anlamlısını yazınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Yalan kelimesinin tam eş anlamlısı yoktur.
Aşağıdaki metinde hangi hikâye unsuru (zaman, mekân, şahıs kadrosu, olay) eksiktir?
“Bir sabah uyandığında her yer bembeyazdı. Kardan adam yapmak için dışarı fırladı. Koşa koşa parka gitti.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Şahıs kadrosu eksiktir.
📌 Karma Sözcük Bilgisi, Yazım ve Noktalama, Metin Çözümleme
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin hangi anlam olayına (eş anlamlılık, zıt anlamlılık, eş seslilik) örnek olduğunu belirtiniz.
a) “Bu elbisenin rengi çok solgundu, canlı renkler daha iyi olurdu.”
b) “Yüzü gülüyordu ama gözleri ağlıyordu adeta.”
c) “Dolu bir yaşam için sağlıklı beslenmelisiniz.”
📝 Çözümü Göster
b) gülüyor-ağlıyor → zıt anlamlılık.
c) dolu (tam, eksiksiz) kelimesi eş sesli değil, burada gerçek anlamında kullanılmış. Eş sesli kullanım olması için “dolu (yağış türü)” anlamında kullanılması gerekirdi.
Sonuç: a) zıt anlamlılık, b) zıt anlamlılık, c) eş sesli değil
Aşağıdaki cümlede bulunan yazım yanlışlarını düzeltiniz.
“Yapılan araştırmalar sonucunda, herkezin bu konuda hassas olması gerektiği anlaşıldı. Sende bu bilince sahipsin.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: herkesin, Sen de
“Nasılsın” cümlesinin sonuna hangi noktalama işareti gelmelidir? Nedenini açıklayınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: ? (soru işareti)
Aşağıdaki metnin türünü belirleyiniz (hikâye, masal, fabl, şiir). Gerekçesini yazınız.
“Bir zamanlar ormanda yaşayan bir aslan ile bir fare arkadaş olmuşlar. Aslan, farenin küçük olmasına rağmen ona saygı duymuş. Bir gün aslan avcıların tuzağına düşünce, fare aslanı kurtarmış.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Fabl
“Uzun zamandır görmediğim arkadaşımı görünce çok sevindim.” cümlesindeki neden-sonuç ilişkisini yazınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Çok sevinmek.
Sonuç: Neden: arkadaşını görmek, Sonuç: sevinmek
Aşağıdaki metni hikâye unsurlarına göre analiz ediniz.
“Küçük bir köyde yaşayan Mehmet, bir gün odun keserken ayağını sakatlamış. O günden sonra köydeki çocuklara odun kesmeyi öğretmeye karar vermiş. Zamanla köyün tüm çocukları odun kesmeyi öğrenmiş ve köyün odun ihtiyacı karşılanmış.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Şahıslar: Mehmet ve çocuklar; Olay: odun kesmeyi öğretme; Zaman: belirsiz; Mekân: köy.
“Hızlı koşan çabuk yorulur.” cümlesinde hangi söz sanatı vardır? Açıklayınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Neden-sonuç ilişkisi
“Yağmur” kelimesinin eş seslisi var mıdır? Varsa cümle içinde kullanınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Yoktur.
“Soruları çözerken çok dikkatli olmalısın.” cümlesindeki “çözerken” sözcüğüne getirilen eki (-ken) inceleme eklerinden hangisidir?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Zarf-fiil (ulaç) eki.
“Çiçekler mis gibi kokuyor.” cümlesindeki “mis gibi” ifadesi hangi duyu organımızla algılanır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Koku (burun)
📌 Metin Türleri, Deyimler ve Atasözleri, Yazım Kuralları
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki deyimlerin anlamlarını yazınız.
a) Aklına koymak
b) Kulak vermek
c) Göz atmak
📝 Çözümü Göster
b) Dikkatlice dinlemek.
c) Hızlıca bakmak.
Sonuç: a) karar vermek, b) dikkatle dinlemek, c) hızlıca bakmak
“Damlaya damlaya göl olur.” atasözüyle anlatılmak istenen nedir?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Küçük birikimler büyük sonuçlar verir.
Aşağıdaki cümlede geçen deyimi bulunuz ve anlamını yazınız.
“Proje teslim tarihi yaklaşırken ekip canla başla çalışıyordu.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Canla başla: çok istekli ve gayretli bir şekilde
Aşağıdaki cümlelerde kullanılan noktalama işaretlerinin işlevini yazınız.
a) “Bugün hava çok güzel, değil mi?”
b) “İstanbul, Ankara, İzmir büyük şehirlerdir.”
📝 Çözümü Göster
b) Virgül (,) şehir isimlerini ayırmıştır.
Sonuç: a) virgül ve soru işareti, b) virgül
Aşağıdaki metnin türünü belirleyiniz.
“Küçük bir kız, ormanda yürürken karşısına dev bir kurt çıkmış. Korkudan ne yapacağını şaşırmış. Tam o anda oduncu yetişip kurdu kovalamış. Kız, bir daha ormana tek başına gitmeyeceğine söz vermiş.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Hikâye (Öykü)
Aşağıdaki bilgilendirici metin türlerinden birini tanımlayınız: makale, haber yazısı, deneme.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Haber yazısı: olayları nesnel bir dille duyuran yazı türü.
“Onun kadar çalışkan birini görmedim.” cümlesinde geçen “çalışkan” kelimesinin zıt anlamlısını yazınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: tembel
“Başın sağ olsun.” cümlesinde geçen “sağ olsun” ifadesi hangi durumda kullanılır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Taziye (başsağlığı) dileme
Aşağıdaki kelimelerden hangisi “büyük” sözcüğünün eş anlamlısıdır? (a) ufak (b) minik (c) kocaman
📝 Çözümü Göster
Sonuç: c) kocaman
“Yemek” kelimesinin eş seslisi var mıdır? Varsa cümle içinde kullanınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Evet, vardır.
📌 Metnin Bölümleri, Düşünceyi Geliştirme Yolları, Deyimler ve Atasözleri
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki parçaların metnin hangi bölümüne ait olduğunu (giriş, gelişme, sonuç) yazınız.
a) “Sonuç olarak, sağlıklı bir yaşam için düzenli spor yapmak şarttır.”
b) “Bir sabah erkenden uyandım. Kuşlar cıvıldıyor, güneş doğuyordu.”
c) “Öncelikle bu konunun önemini anlamalıyız. Ardından çözüm yollarını aramalıyız.”
📝 Çözümü Göster
b) Giriş bölümü.
c) Gelişme bölümü.
Sonuç: a) sonuç, b) giriş, c) gelişme
Aşağıdaki cümlede hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
“Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerden biri olan Antalya’da yazlar sıcak ve kurak geçer.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Örnekleme
“Güneş battı ve ortalık karardı.” cümlesindeki zaman uyumunu inceleyiniz.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Zaman uyumu vardır.
“Sakla samanı gelir zamanı.” atasözünün anlamını açıklayınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Her şeyin bir zamanı vardır.
Aşağıdaki deyimlerden birini seçip bir cümle içinde kullanınız.
a) İçi içine sığmamak
b) Gözü arkada kalmak
c) Taş yerinde ağırdır
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Öğrenci seçtiği deyimle uygun cümle kuracak.
Aşağıdaki cümlede kullanılan düşünceyi geliştirme yolunu yazınız.
“Okumak, insanın dünyasını genişletir. Mesela bir roman karakteriyle aynı duyguları paylaşmak, empati yeteneğimizi geliştirir.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Örnekleme
“Aklımdan geçenleri ona anlattım.” cümlesinde geçen “aklımdan geçenler” ifadesiyle ne kastedilmiştir?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Düşünceler, planlar
Aşağıdaki cümlelerdeki anlatım bozukluklarını düzeltiniz.
a) “Hepimiz okula gittik.”
b) “Dün akşam Ali’yi aradım, ancak telefonu açmadı.”
📝 Çözümü Göster
b) “Dün akşam Ali’yi aradım, ancak telefonu açmadı.” doğru bir cümledir.
Sonuç: Her iki cümle de doğrudur.
“Bu konuda daha çok çalışmalıyız.” cümlesindeki “çalışmalıyız” sözcüğü hangi kipi (zamanı) ifade etmektedir?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Gereklilik kipi
“Onu görünce sevinçten havalara uçtu.” cümlesinde hangi abartma (mübalağa) sanatı vardır? Açıklayınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Abartma (Mübalağa)
📌 Öyküleyici ve Bilgilendirici Metinler, Dil Bilgisi, Karma Sorular
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki metnin türünü belirleyiniz (öyküleyici / bilgilendirici).
“Dünya üzerindeki suyun %97’si okyanuslarda ve denizlerde bulunur. Tatlı su kaynakları ise sadece %3’lük bir kısmı oluşturur. Bu tatlı suyun büyük bir kısmı da buzullarda ve yer altı sularında bulunduğu için insanların kullanabileceği su miktarı oldukça sınırlıdır.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Bilgilendirici metin
Aşağıdaki cümlede hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
“Tarih boyunca birçok medeniyet, su kaynaklarının yakınında kurulmuştur. Mezopotamya, Nil, İndüs ve Sarı Irmak çevresinde ortaya çıkan uygarlıklar buna en güzel örnektir.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Örnekleme
“Eve döner dönmez ödevlerine başla.” cümlesinde kullanılan “-er… -mez” eki hangi anlamı katmıştır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Hemen, o anda
Aşağıdaki cümleyi anlamına göre (olumlu / olumsuz / soru / ünlem) sınıflandırınız.
“Keşke bu kadar geç kalmasaydın!”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Ünlem cümlesi
“Dostluk, iki kişi arasında zamanla gelişen bir bağdır.” cümlesinde geçen “kişi” sözcüğü hangi ad türüdür? (Somut / Soyut)
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Somut ad
Aşağıdaki metnin yazım ve noktalama hatalarını düzeltiniz.
“Bugün hava çok güzel hadi sinemaya gidelim mi”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Virgül ve soru işareti eklendi.
“Sessizlik, bazen en güçlü cevaptır.” cümlesindeki altı çizili sözcükte hangi ses olayı vardır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: İkizleşme (ünsüz türemesi)
“Çocuk, annesinin ellerini öptü.” cümlesinde “-ler” ekinin işlevi nedir?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Çoğul eki
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
a) “Geçen hafta Herşey çok güzeldi.”
b) “Bu konuyu onunla da konuştum.”
c) “Sende mi buradasın?”
📝 Çözümü Göster
b) Doğru.
c) “Sende mi” ifadesi “Sen de mi” olmalıdır. Bağlaç olan “de” ayrı yazılır. İkinci cümlede yazım yanlışı var.
Sonuç: a ve c’de yanlış var.
“Yeşil bir doğa, temiz bir hava istiyorsak çevremizi korumalıyız.” cümlesinde kaç tane sıfat (ön ad) vardır? Bulunuz.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: 3 sıfat (yeşil, temiz, bir)
📌 Fiiller, Ekler, Deyimler, Noktalama
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki fiillerin (eylemlerin) hangi kip (zaman) ve şahıs eki aldığını belirtiniz.
a) geliyorum
b) okudun
c) bakacaklar
📝 Çözümü Göster
b) Görülen geçmiş zaman (-di), 2. tekil şahıs
c) Gelecek zaman, 3. çoğul şahıs
Sonuç: a) şimdiki zaman 1. tekil, b) geçmiş zaman 2. tekil, c) gelecek zaman 3. çoğul
Aşağıdaki kelimelerin hangi yapım eki ile türediğini yazınız.
a) gözlük
b) evcil
c) kitapçı
📝 Çözümü Göster
b) ev + cil (-cil eki)
c) kitap + çı (-çı eki)
Sonuç: a) -lük, b) -cil, c) -çı
“Kulak vermek” deyiminin anlamını yazınız ve bir cümlede kullanınız.
📝 Çözümü Göster
Cümle: “Öğretmeni dersi anlatırken tüm öğrenciler kulak veriyordu.”
Sonuç: Dikkatlice dinlemek
Aşağıdaki cümlede uygun noktalama işaretlerini koyunuz.
“Bu akşam sinemaya gidelim mi dedi Ayşe”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: tırnak işareti, soru işareti, nokta
Aşağıdaki cümlede yazım yanlışı varsa düzeltiniz.
“Herkes bu konuda biribirine yardım etmeli.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: birbirine
“Yarın okula gidecek misin?” cümlesindeki fiil hangi zaman eki almıştır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Gelecek zaman (-ecek)
Aşağıdaki atasözlerinden birinin anlamını yazınız.
a) “Ayağını yorganına göre uzat.”
b) “Üzüm üzüme baka baka kararır.”
📝 Çözümü Göster
b) İnsan, bulunduğu çevreden etkilenir, iyi veya kötü alışkanlıkları zamanla kazanır.
Sonuç: Öğrenci açıklamalardan birini yazabilir.
“Okul” kelimesine “-da” ekini getirerek cümle içinde kullanınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: okulda
Aşağıdaki cümlenin yüklemini bulunuz ve hangi soruya cevap verdiğini belirtiniz.
“Güneş batıdan doğmaz.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: doğmaz, ne yapmaz?
“Çocuklar bahçede top oynuyor.” cümlesindeki fiili bulunuz ve hangi zaman eki aldığını söyleyiniz.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: oynuyor, şimdiki zaman
📌 Fiiller, Ekler, Deyimler, Yazım ve Noktalama
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki fiilleri olumlu ve olumsuz biçimleriyle yazınız.
a) yap-
b) gel-
c) oku-
📝 Çözümü Göster
b) gelmek – gelmemek
c) okumak – okumamak
Sonuç: Olumlu ve olumsuz halleri yazıldı.
Aşağıdaki cümlelerde geçen “-ki” ekinin türünü belirtiniz (ilgi zamiri / sıfat yapan ek / bağlaç).
a) “Bu kitap benimki.”
b) “Yarınki sınav çok zor olacak.”
c) “Öyle bir yorgunum ki uyuyakaldım.”
📝 Çözümü Göster
b) Sıfat yapan ek (yarınki sınav)
c) Bağlaç (ki)
Sonuç: a) ilgi zamiri, b) sıfat eki, c) bağlaç
“Ağzı kulaklarına varmak” deyiminin anlamını yazınız ve bir cümle içinde kullanınız.
📝 Çözümü Göster
Cümle: “Sınavdan yüksek not alınca ağzı kulaklarına vardı.”
Sonuç: Çok sevinmek
Aşağıdaki cümlede yazım yanlışlarını düzeltiniz.
“Herşey yolunda giderse yarınki geziye katılabiliriz.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Her şey
“Ah, keşke daha erken gelseydi!” cümlesindeki fiilin kipini ve şahsını belirtiniz.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Dilek-şart kipi, hikaye, 3. tekil şahıs
“Gözlüklü” kelimesinin yapısını (basit mi türemiş mi) belirtiniz ve hangi ekle türediğini yazınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Türemiş, -lü eki
Aşağıdaki cümlede kullanılan noktalama işaretlerinin işlevini yazınız.
“Ali, Mehmet, Can sırayla konuştu; sonra sessizce dinlemeye başladılar.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Virgül ve noktalı virgül kullanımı.
“Ödevlerimi yapmadım çünkü çok yorgundum.” cümlesinde neden-sonuç ilişkisini belirtiniz.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Ödevleri yapmamak.
Sonuç: Neden: yorgunluk, Sonuç: ödev yapmamak
“Kalem” kelimesine “-le” eki getirilerek oluşturulan fiili yazınız ve bir cümle içinde kullanınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: kalemlemek
“Güzel bir kitap okudum.” cümlesindeki “güzel” sözcüğünün türünü (isim, sıfat, zarf) belirtiniz.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Sıfat
📌 Karma Dil Bilgisi, Ekler, Deyimler, Anlatım Bozuklukları
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki fiillerin hangi kip (zaman) ve şahıs eki aldığını yazınız.
a) gidecektim
b) okumuşsun
c) koşuyordular
📝 Çözümü Göster
b) Öğrenilen geçmiş zaman, 2. tekil şahıs
c) Şimdiki zaman, hikaye birleşik zamanı, 3. çoğul şahıs
Sonuç: a) gelecek zamanın hikayesi, b) öğrenilen geçmiş zaman, c) şimdiki zamanın hikayesi
Aşağıdaki cümlelerdeki yapım eklerini bularak türünü (isimden isim, isimden fiil, fiilden isim, fiilden fiil) belirtiniz.
a) Bu kitap çok ilginç.
b) Gözlerim yoruldu.
c) Bahçedeki çiçekleri suladım.
📝 Çözümü Göster
b) “yoruldu”: yor- (fiil) + -ul (fiilden fiil)
c) “suladım”: su (isim) + -la (isimden fiil)
Sonuç: a) isimden isim, b) fiilden fiil, c) isimden fiil
“Etekleri zil çalmak” deyiminin anlamını yazınız ve bir cümlede kullanınız.
📝 Çözümü Göster
Cümle: “Tatil haberi alınca çocukların etekleri zil çalıyordu.”
Sonuç: Çok sevinmek
Aşağıdaki cümlede anlatım bozukluğu varsa düzeltiniz.
“Bu konuyu daha önce sana anlatmıştım, hatırlıyor musun?”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Anlatım bozukluğu yok.
“Ali, okulda en çalışkan öğrencidir.” cümlesindeki “en” kelimesinin türünü belirtiniz.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Derecelendirme zarfı
“Masaya vurdu ve kalktı.” cümlesindeki “vurdu” fiili hangi ses olayına örnektir?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Ses olayı yok.
Aşağıdaki atasözünün anlamını açıklayınız.
“Gülü seven dikenine katlanır.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Sevginin zorluklara katlanmayı gerektirdiği.
“Koşa koşa geldi.” cümlesindeki “koşa koşa” ikilemesi fiilin hangi özelliğini (nasıl, ne zaman, niçin) belirtmektedir?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Durum zarfı (nasıl)
“Dediklerini hiç anlamamış.” cümlesinde geçen “-mış” ekinin işlevini açıklayınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Öğrenilen geçmiş zaman kipi
“Yarın bize gelmeyi düşünüyor.” cümlesindeki “gelmeyi” sözcüğü hangi fiilimsi türüdür?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: İsim-fiil (mastar)
📌 Metin Türleri, Paragrafta Anlam, Söz Sanatları
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki metin türlerini tanımlayınız: şiir, hikaye, masal.
📝 Çözümü Göster
Hikaye: Yaşanmış veya yaşanabilecek olayları kısa ve etkili bir şekilde anlatan yazı türüdür.
Masal: Olağanüstü olayları, kahramanları anlatan, genellikle tekerlemeyle başlayan ve ders verme amacı güden yazı türüdür.
Sonuç: Tanımlar yapıldı.
Aşağıdaki paragrafın ana fikrini yazınız.
“Sağlıklı bir yaşam için düzenli egzersiz yapmak kadar dengeli beslenmek de önemlidir. Vücudumuzun ihtiyacı olan vitamin ve mineralleri doğal yollardan almalıyız. Fast food tüketimi yerine ev yemeklerini tercih etmek, uzun vadede sağlığımızı koruyacaktır.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Dengeli beslenmenin önemi
“Rüzgar dalları okşuyordu.” cümlesinde hangi söz sanatı vardır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Kişileştirme
Bir paragrafta yardımcı fikir nedir? Kısaca açıklayınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Ana fikri destekleyen düşünceler.
“Gözleriniz gökyüzü gibi masmaviydi.” cümlesinde hangi söz sanatı vardır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Benzetme
Aşağıdaki cümlelerin hangisi öznel (kişisel görüş) hangisi nesnel (objektif) dir?
a) “Türkiye’nin en güzel şehri İstanbul’dur.”
b) “Ankara, Türkiye’nin başkentidir.”
📝 Çözümü Göster
b) Nesnel cümle (herkes tarafından kabul edilen bir gerçeği bildirir).
Sonuç: a) öznel, b) nesnel
Bir hikayede olay örgüsü nedir? Kısaca açıklayınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Olayların sıralanışı.
“Bir varmış bir yokmuş, evvel zaman içinde…” ifadesi hangi metin türünün başlangıcıdır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Masal
Bir metinde “karşılaştırma” yapılırken hangi ifadeler kullanılır? Örnek veriniz.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Karşılaştırma ifadeleri
“Sanki bir rüyadaydım.” cümlesinde hangi söz sanatı vardır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Benzetme
📌 Paragrafta Anlam, Söz Sanatları, Dil Bilgisi
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki paragrafın ana fikrini bulunuz.
“Teknolojinin hızla gelişmesi hayatımızı birçok yönden kolaylaştırmıştır. Ancak bu kolaylıklar beraberinde bazı sorunları da getirmiştir. Özellikle sosyal medya bağımlılığı, insanların gerçek hayattan kopmasına neden olmaktadır. Bu nedenle teknolojiyi bilinçli kullanmak büyük önem taşımaktadır.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Teknolojinin bilinçli kullanımı
“Dünya döndükçe seni seveceğim.” cümlesinde hangi söz sanatı vardır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Abartma
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?
a) “Ders çalışmak için kütüphaneye gitti.”
b) “Hava çok soğuk olduğu için dışarı çıkmadı.”
c) “Sınavı kazanırsa sevinecek.”
📝 Çözümü Göster
b) Neden-sonuç.
c) Koşul-sonuç.
Sonuç: a) amaç-sonuç
“Yavaş yavaş eve doğru yürüdü.” cümlesindeki “yavaş yavaş” ikilemesi fiilin hangi özelliğini belirtmektedir?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Durum zarfı
Aşağıdaki paragrafta hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
“Mutluluk, küçük şeylerde gizlidir. Mesela sabah uyandığınızda sizi bekleyen bir kahvaltı, sevdiğiniz bir şarkı, dostça bir mesaj… İşte bu küçük anlar hayatımızı anlamlı kılar.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Örnekleme
Bir metinde “tanık gösterme” (şahit gösterme) ne demektir? Kısaca açıklayınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Uzman görüşlerine başvurma
“Ağaçların dalları rüzgarda dans ediyordu.” cümlesinde hangi söz sanatı vardır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Kişileştirme
“Onu görmeyeli çok oluyor.” cümlesindeki “-eli” eki hangi anlamı katmıştır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Zaman zarfı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır? Düzeltiniz.
a) “Yarınki sınav için çalışmam lazım.”
b) “Bu konuyu daha önce sana anlatmıştım, hatırlıyor musun?”
c) “Hepimiz kendi işimizle ilgilenmeli ve sorumluluklarımızı yapmalıyız.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Bozukluk yok.
“Nerede o eski bayramlar?” cümlesi hangi duyguyu (özlem, pişmanlık, sevinç) ifade etmektedir?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Özlem
📌 Karma Paragraf Soruları, Söz Sanatları, Anlatım Teknikleri
📌 Sınav Süresi: 40 dakika
📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.
Aşağıdaki paragrafın ana fikrini ve yardımcı fikirlerini yazınız.
“Okumak, insana sadece bilgi kazandırmaz; aynı zamanda hayal gücünü geliştirir, kelime dağarcığını zenginleştirir ve empati yeteneğini artırır. Özellikle romanlar, farklı karakterlerin gözünden dünyayı görmemizi sağlayarak bize başkalarının duygularını anlama fırsatı sunar. Bu nedenle düzenli kitap okuma alışkanlığı edinmek her yaşta önemlidir.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Ana fikir ve yardımcı fikirler yazıldı.
“Yağmur yağıyor, sokaklar ıslanıyor, çocuklar sevinçle su birikintilerine atlıyor.” cümlesinde hangi anlatım tekniği (betimleme, öyküleme, açıklama, tartışma) kullanılmıştır?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Öyküleme
“Sular seller gibi ağlıyordu.” cümlesinde hangi söz sanatı vardır? Açıklayınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Abartma ve benzetme
Bir paragrafta “karşılaştırma” nasıl yapılır? Bir örnekle açıklayınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Açıklama ve örnek verildi.
“Aradığım huzuru doğada buluyorum.” cümlesindeki “huzuru” sözcüğü hangi zamirdir?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: İsim (zamir değil)
Aşağıdaki cümlelerde geçen fiillerin çatı özelliklerini (etken/edilgen) belirtiniz.
a) “Cam kırıldı.”
b) “Ödevimi yaptım.”
c) “Bu yemek herkes tarafından beğenildi.”
📝 Çözümü Göster
b) Etken (işi yapan özne belli)
c) Edilgen (“herkes tarafından” ifadesi edilgenliği belirtir)
Sonuç: a) edilgen, b) etken, c) edilgen
“Kardeşim her gün kitap okur.” cümlesindeki “her gün” ifadesi hangi zarf türüdür?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Zaman zarfı
“Gözlerin elmas gibi parlıyordu.” cümlesinde hangi söz sanatı vardır? Benzetme unsurlarını yazınız.
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Benzetme
“Çok çalıştı, ama kazanamadı.” cümlesindeki “ama” bağlacı hangi anlam ilişkisi (karşıtlık, neden-sonuç, amaç-sonuç) kurmuştur?
📝 Çözümü Göster
Sonuç: Karşıtlık
Aşağıdaki cümledeki anlatım bozukluğunu bulunuz ve düzeltiniz.
“Bu konuda herkes fikrini söyledi, fakat Ali hiçbir şey konuşmadı.”
📝 Çözümü Göster
Sonuç: “hiçbir şey konuşmadı” → “hiç konuşmadı” veya “hiçbir şey söylemedi”
🎯 5. Sınıf Türkçe Yazılıya Hazırlık – MEB Senaryolarına Uygun Deneme Sınavları
📝 Toplam 12 deneme ve yüzlerce açık uçlu, çözümlü soru ile yazılılara tam hazırlık.
📖 Tüm hakları saklıdır – 5. Sınıf Türkçe Yazılıya Hazırlık