🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

• Kuantum sayıları (n, ℓ, mℓ, ms)
• Orbitaller ve şekilleri (s, p, d, f)
• Elektron dizilişi (Aufbau, Hund, Pauli)
• Periyodik özellikler (atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi, elektronegatiflik, elektron ilgisi)

📖 KONU ANLATIMI (Herkes İçin Anlaşılır)

🔹 Kuantum Sayıları:

• Baş Kuantum Sayısı (n): Enerji katmanını belirtir (n=1,2,3…). n arttıkça enerji ve yarıçap artar.
• Açısal Momentum Kuantum Sayısı (ℓ): Alt kabuk türünü belirtir. ℓ = 0,1,2,3 → s,p,d,f. ℓ = n-1’e kadar değer alır.
• Manyetik Kuantum Sayısı (mℓ): Orbitalin yönelimini belirtir. -ℓ’den +ℓ’ye kadar tam sayı değerleri.
• Spin Kuantum Sayısı (ms): Elektronun dönüş yönü (+½ veya -½).

📌 Orbital Kapasiteleri: s (1 orbital → 2 e⁻), p (3 orbital → 6 e⁻), d (5 orbital → 10 e⁻), f (7 orbital → 14 e⁻).

🔹 Elektron Dizilişi Kuralları:

• Aufbau İlkesi: Orbitaller enerjisi düşükten yükseğe doğru doldurulur (1s,2s,2p,3s,3p,4s,3d…).
• Hund Kuralı: Aynı enerjili orbitallere elektronlar önce tek tek, aynı spinli yerleşir.
• Pauli İlkesi: Bir orbitalde zıt spinli en fazla 2 elektron bulunur.

📌 Periyodik Özelliklerde Eğilimler:

• Atom yarıçapı: Periyotta soldan sağa azalır, grupta yukarıdan aşağıya artar.
• İyonlaşma enerjisi: Periyotta soldan sağa artar (genel eğilim), grupta azalır.
• Elektronegatiflik: Periyotta soldan sağa artar (F en yüksek), grupta azalır.
• Elektron ilgisi: Periyotta genellikle artar, Cl en yüksek.

📊 Orbitaller ve Kapasiteleri

💡 DERS KOÇU TAVSİYELERİ – YAZILIDA KESİN ÇIKAR

• ✍️ Kuantum sayıları ve orbital türleri (s,p,d,f) her sınavda çıkar.
• 📌 Elektron dizilişinde “4s önce 3d sonra” dikkat! Cr ve Cu istisnalarını ezberle.
• ⚡ Periyodik eğilimler: Atom yarıçapı ve iyonlaşma enerjisi trendleri çok önemli.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI

Periyodik tablodaki trendler sayesinde elementlerin tepkime özellikleri tahmin edilir. Sezyum (Cs) çok reaktifken, flor (F) çok elektronegatiftir. Lityum piller, yarı iletken teknolojileri elektron dizilişi bilgisiyle geliştirilir.

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

• Boyle, Charles, Gay-Lussac, Avogadro yasaları
• İdeal gaz denklemi (PV = nRT)
• Kısmi basınç (Dalton yasası)
• Difüzyon ve efüzyon (Graham yasası)
• Gaz yoğunluğu ve mol kütlesi hesaplamaları

📖 KONU ANLATIMI

🔹 Gaz Yasaları (Birimler: P atm, V L, T Kelvin, n mol, R=0,0821):

• Boyle (Sabit T,n): P₁V₁ = P₂V₂
• Charles (Sabit P,n): V₁/T₁ = V₂/T₂
• Gay-Lussac (Sabit V,n): P₁/T₁ = P₂/T₂
• Avogadro (Sabit P,T): V₁/n₁ = V₂/n₂

📌 İdeal Gaz Denklemi: P·V = n·R·T. Sıcaklık her zaman Kelvin (K = °C + 273). Normal koşullar (NK): 0°C, 1 atm, V=22,4 L/mol. Oda koşulları: 25°C, 1 atm, V=24,5 L/mol.

🔹 Kısmi Basınç (Dalton Yasası): P_toplam = P₁ + P₂ + … = (n₁ + n₂ + …)·(RT/V). P_i = X_i·P_toplam (X_i = mol kesri).

📌 Graham Difüzyon/Efüzyon Yasası: v₁/v₂ = √(M₂/M₁). Küçük mol kütleli gaz daha hızlı yayılır.

🔹 Gaz Yoğunluğu: d = (P·MA)/(R·T). NK’da d = MA/22,4 g/L.

📊 Gaz Yasaları ve Değişenler

💡 DERS KOÇU: Sıcaklık daima Kelvin, birim tutarlılığı şart! R=0,0821 için hacim L, basınç atm. Kısmi basınçta mol kesrini hesaplamayı unutma.

📌 Gerçek hayat: Uçak basınçlandırması, dalış tüpleri, LPG tüpleri, lastik şişirme, sodadaki CO₂ çıkışı.

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

• Derişim birimleri (Molarite, molalite, kütlece %, ppm)
• Çözünürlük ve çözünürlüğe etki eden faktörler (sıcaklık, basınç, tür)
• Koligatif özellikler (buhar basıncı düşmesi, kaynama noktası yükselmesi, donma noktası düşmesi, ozmotik basınç)
• van’t Hoff faktörü (i) ve elektrolitler

📖 KONU ANLATIMI

🔹 Derişim Birimleri:

• Molarite (M): mol çözünen / L çözelti. Sıcaklıkla değişir.
• Molalite (m): mol çözünen / kg çözücü. Sıcaklıktan bağımsız.
• Kütlece %: (çözünen kütlesi / çözelti kütlesi)·100
• ppm: (çözünen kütlesi / çözelti kütlesi)·10⁶

📌 Koligatif Özellikler: Çözünen türüne değil, tanecik sayısına bağlıdır.

• Buhar basıncı düşmesi: ΔP = X_çözünen·P⁰
• Kaynama noktası yükselmesi: ΔT_k = K_k·m·i
• Donma noktası düşmesi: ΔT_d = K_d·m·i
• Ozmotik basınç: π = M·R·T·i

🔹 van’t Hoff Faktörü (i): Elektrolitlerde iyonlaşma sonucu tanecik sayısı artar. NaCl → i=2, CaCl₂ → i=3, şeker → i=1.

📌 Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler: Sıcaklık (katılar için genellikle artar, gazlar için azalır), basınç (gazlar için Henry yasası: P = k·C), karıştırma, tanecik boyutu.

📊 Koligatif Özellik Formülleri

💡 İpucu: Molarite sıcaklıkla değişir, molalite değişmez. Koligatif özelliklerde çözünenin tanecik sayısı önemlidir (van’t Hoff faktörü).

📌 Gerçek hayat: Antifriz (donma noktası düşürücü), makarna suyuna tuz eklenmesi (kaynama noktası yükselir), serum tedavisi (ozmotik basınç), deniz suyundan tatlı su eldesi (ters ozmoz).

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

• Entalpi (ΔH), ekzotermik ve endotermik tepkimeler
• Oluşum entalpisi ve tepkime entalpisi hesaplamaları
• Bağ enerjileri ile entalpi hesaplama
• Hess yasası ve entalpi diyagramları

📖 KONU ANLATIMI

🔹 Entalpi (H) ve Değişimi (ΔH): ΔH = H_ürün – H_giren. Ekzotermik (ΔH<0) → ısı verir. Endotermik (ΔH>0) → ısı alır.

📌 Oluşum Entalpisi (ΔH_f°): Bir bileşiğin elementlerinden oluşurken açığa çıkan entalpi. Elementlerin ΔH_f°=0. Tepkime entalpisi = ΣnΔH_f°(ürün) – ΣnΔH_f°(giren).

🔹 Bağ Enerjileri ile Entalpi: ΔH = Σ(bağ kırma enerjileri) – Σ(bağ oluşum enerjileri). Bağ kırma endotermik, bağ oluşumu ekzotermik.

📌 Hess Yasası: Bir tepkimenin entalpisi, ara basamakların entalpileri toplamına eşittir (yoldan bağımsız).

📊 Entalpi Hesaplama Formülleri

💡 DERS KOÇU: Oluşum entalpisi hesaplamalarında elementlerin ΔH_f°=0. Bağ enerjileri ile çalışırken bağ kırma (+) , bağ oluşumu (-). Hess yasasını çok iyi kullan.

📌 Gerçek hayat: Yakıtların yanma ısıları, besinlerin enerji değerleri (kalori), kimyasal ısıtma pedleri (ekzotermik), soğutma paketleri (endotermik).

🎯 Bu konuda öğrenecekleriniz:

• Tepkime hızı ve hız ifadesi (Hız = k·[A]ᵐ·[B]ⁿ)
• Hıza etki eden faktörler (derişim, sıcaklık, katalizör, yüzey alanı)
• Aktifleşme enerjisi (Ea) ve Arrhenius denklemi
• Kimyasal denge ve denge sabiti (Kc, Kp)
• Le Chatelier ilkesi (derişim, basınç, sıcaklık değişimlerinde denge kayması)

📖 KONU ANLATIMI

🔹 Tepkime Hızı: Birim zamanda derişim değişimi. Hız ifadesi deneysel olarak bulunur: Hız = k·[A]ᵐ·[B]ⁿ (m,n deneysel üsler).

📌 Hıza Etki Eden Faktörler: Derişim (artan derişim hızı artırır), sıcaklık (artan sıcaklık hızı artırır), katalizör (aktifleşme enerjisini düşürür), yüzey alanı (katılar için artan yüzey alanı hızı artırır).

🔹 Aktifleşme Enerjisi (Ea): Tepkimenin başlaması için gereken minimum enerji. Arrhenius denklemi: k = A·e^(-Ea/RT).

📌 Kimyasal Denge: Tersinir tepkimelerde ileri ve geri hızların eşitlendiği durum. Denge sabiti Kc = [C]ᶜ[D]ᵈ/[A]ᵃ[B]ᵇ (katı ve sıvılar yazılmaz). Kp = Kc·(RT)^Δn.

🔹 Le Chatelier İlkesi: Dengeye etki eden bir değişiklikte sistem, bu değişikliği azaltacak yönde tepki verir. Derişim artışı → o maddenin harcandığı yöne kayar. Basınç artışı → gaz mol sayısının az olduğu yöne kayar. Sıcaklık artışı → endotermik yöne kayar.

📊 Hız ve Denge Formülleri

💡 DERS KOÇU: Denge sabiti (Kc) yalnızca sıcaklıkla değişir. Le Chatelier ilkesi ile derişim, basınç, sıcaklık değişimlerinde denge yönünü tahmin etmeyi öğrenin. Katalizör dengeyi değiştirmez, hızı artırır.

📌 Gerçek hayat: Haber-Bosch (amonyak sentezi), otomobil egzozundaki katalitik konvertörler, endüstriyel asit üretimi, biyokimyasal reaksiyonlar (enzimler).

📌 Modern Atom Teorisi + Gazlar

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

₉F atomunun temel hal elektron dizilimini yazınız. Son katmanında kaç elektron vardır?

Baş kuantum sayısı n=3 olan bir elektronun açısal momentum kuantum sayısı (ℓ) hangi değerleri alabilir? Bu değerlere karşılık gelen alt kabuk sembollerini yazınız.

Hidrojen atomunun temel hal elektron dizilimini yazınız. n=2 seviyesine uyarılan bir elektron tekrar temel hale dönerken yaydığı ışımanın türü nedir?

Pauli dışarlama ilkesini açıklayınız. Aynı atomda bulunan iki elektronun dört kuantum sayısı da aynı olabilir mi? Neden?

Bir gazın basıncı 2 atm, hacmi 3 L, sıcaklığı 300 K’dir. Sabit sıcaklıkta hacim 6 L’ye çıkarılırsa yeni basınç kaç atm olur? (Boyle yasası)

Bir miktar gazın hacmi 5 L, sıcaklığı 27°C’dir. Basınç sabitken sıcaklık 127°C’ye çıkarılırsa hacim kaç L olur? (Charles yasası)

2 mol gaz 0°C sıcaklıkta 22,4 L hacim kaplıyorsa basıncı kaç atm’dir? (R=0,082 L·atm·mol⁻¹·K⁻¹)

Bir gazın mutlak sıcaklığı 2 katına çıkarılıp hacmi yarıya indirilirse basıncı nasıl değişir? (İdeal gaz denklemini kullanarak gösteriniz.)

21°C sıcaklık ve 0,8 atm basınçta 0,5 mol gaz kaç litre hacim kaplar? (R=0,082)

Hund kuralını açıklayınız. Azot atomunun (Z=7) temel hal elektron diziliminde 2p orbitallerine elektronlar nasıl yerleşir?

📌 Modern Atom Teorisi + Gazlar

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

₂₄Cr atomunun temel hal elektron dizilimini yazınız. Küresel simetri özelliği gösterip göstermediğini açıklayınız.

Aşağıdaki kuantum sayılarından hangisi bir elektronu tanımlayamaz? Neden?
a) n=2, ℓ=1, mₗ=0, mₛ=+½
b) n=3, ℓ=3, mₗ=+2, mₛ=-½
c) n=4, ℓ=2, mₗ=-1, mₛ=+½

Bir atomda n=3 katmanında bulunabilecek maksimum elektron sayısını hesaplayınız. Ayrıca bu katmanda kaç tane orbital vardır?

CH₄ molekülünün geometrisini ve bağ açılarını açıklayınız. Hibritleşme türü nedir?

Bir gaz 2 atm basınçta 300 K sıcaklıkta 10 L hacim kaplıyor. Bu gazın kütlesi 16 gram ise gazın mol kütlesini bulunuz. (R=0,082)

Bir miktar gaz, sabit basınçta ısıtıldığında hacmi 5 L’den 8 L’ye çıkıyor. Başlangıç sıcaklığı 27°C ise son sıcaklık kaç °C’dir? (Charles)

Bir gazın basıncı sabit tutulurken mutlak sıcaklığı 3 katına çıkarsa yoğunluğu nasıl değişir? (Yoğunluk d = m/V)

Bir gaz örneğinin 300 K’de basıncı 740 mmHg’dir. Hacim sabitken sıcaklık 450 K’ye çıkarılırsa basınç kaç mmHg olur? (Gay-Lussac)

27°C’de 4,1 L hacim kaplayan CH₄ gazının kütlesi 4,8 gramdır. Gazın basıncını atmosfer cinsinden hesaplayınız. (CH₄: 16 g/mol, R=0,082)

¹⁹K atomu için temel hal elektron dizilimini yazınız. Bu atomun periyodik tablodaki yeri (periyot, grup, blok) nedir?

📌 Modern Atom Teorisi + Gazlar

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

₂₉Cu atomunun temel hal elektron dizilimini ve küresel simetri özelliğini yazınız. Cu⁺ ve Cu²⁺ iyonlarının dizilimlerini karşılaştırarak hangisinin daha kararlı olduğunu açıklayınız.

n=4, mₗ=+1 kuantum sayılarına sahip bir elektronun bulunabileceği orbital türlerini (ℓ değerlerini) ve herbiri için manyetik kuantum sayısı koşulunu belirtiniz. Bu elektronun spin kuantum sayısı ne olabilir?

Bir atomunun temel hal elektron dizilimi [Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² şeklinde veriliyor. Bu elementin atom numarası nedir? Hangi blok, periyot ve grup? Manyetik özelliği nedir (diyamanyetik/paramanyetik)?

0,2 mol N₂ gazı 2 L’lik sabit hacimli bir kapta 27°C’de iken basıncı kaç atm’dir? Aynı koşullarda 0,4 mol O₂ gazı eklendiğinde toplam basınç kaç atm olur? (R=0,082)

Bir gazın 0°C’deki yoğunluğu 1,25 g/L’dir. Aynı basınçta 273°C’de yoğunluğu kaç g/L olur?

Bir gaz, 300 K’de 1 L’lik kapta 2 atm basınç yapıyor. Aynı miktar gaz 2 L’lik bir kaba alınıp sıcaklık 450 K’ye çıkarılırsa basınç ne olur?

Bir ideal gazın basıncı 2 katına, hacmi 3 katına çıkarılırsa sıcaklığı kaç katına çıkar? (n sabit)

Aynı sıcaklıkta He ve O₂ gazlarının ortalama kinetik enerjileri karşılaştırıldığında nasıl bir ilişki vardır? Ortalama hızları kıyaslayınız. (He:4 g/mol, O₂:32 g/mol)

Bir gaz karışımı 0,5 mol H₂, 0,3 mol N₂ ve 0,2 mol CO₂ içermektedir. Toplam basınç 2 atm ise N₂’nin kısmi basıncı kaç atm’dir? Ayrıca CO₂’nin mol kesrini bulunuz.

Bir gaz 0°C’de 1 atm basınçta 11,2 L hacim kaplıyor. Gazın mol sayısı nedir? Aynı gaz 546°C’de 2 atm basınçta hacmi ne olur? (R=0,082)

📌 Gazlar (Kısmi Basınç, Difüzyon) + Sıvı Çözeltiler

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

H₂ ve O₂ gazları aynı sıcaklıkta bulunmaktadır. Hangisinin difüzyon hızı daha büyüktür? Graham difüzyon yasasını yazarak açıklayınız. (H:1, O:16)

0,2 mol N₂, 0,3 mol O₂ ve 0,5 mol He gazlarından oluşan bir karışımın toplam basıncı 4 atm’dir. He gazının kısmi basıncı kaç atm’dir?

Bir sıvının buhar basıncını etkileyen faktörler nelerdir? Sıcaklık arttıkça buhar basıncı nasıl değişir?

Çözünme hızını artırmak için hangi yöntemler kullanılır? Katıların sıvılarda çözünürlüğü sıcaklıkla genellikle nasıl değişir?

Mol kesri 0,2 olan bir çözeltideki çözünenin mol sayısı 0,1 mol ise çözücünün mol sayısı kaçtır?

Raoult yasasını yazınız. Uçucu olmayan bir çözünen içeren çözeltinin buhar basıncı saf çözücüye göre nasıl değişir?

Bir gazın bir sıvıdaki çözünürlüğü Henry yasasına göre nasıl ifade edilir? Basınç artışı çözünürlüğü nasıl etkiler?

İdeal gaz denkleminde R sabitinin değeri 0,082 L·atm/mol·K’dir. Bu sabitin SI birim sistemindeki karşılığı (J/mol·K) yaklaşık olarak nedir? (1 L·atm = 101,325 J)

Bir tüpün bir ucuna CH₄, diğer ucuna SO₂ gazları aynı anda gönderiliyor. Hangisi daha hızlı yayılır? (C:12, H:1, S:32, O:16)

0,2 M 500 mL NaCl çözeltisi hazırlamak için kaç gram NaCl gereklidir? (Na:23, Cl:35,5)

📌 Gazlar (Kinetik Teori, Difüzyon) + Sıvı Çözeltiler (Koligatif Özellikler)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Bir gaz karışımında 1 atm basınçta N₂’nin kısmi basıncı 0,4 atm, O₂’ninki 0,3 atm, geri kalanı CO₂’dir. CO₂’nin mol kesri nedir?

Bir miktar gaz 300 K’de 2 L hacimde 1,5 atm basınç yapıyor. Sıcaklık 400 K’ye çıkarılıp basınç 2 atm yapılırsa hacim ne olur?

0°C’de 2 atm basınçta 5,6 L hacim kaplayan O₂ gazı kaç gramdır? (O₂:32 g/mol)

Bir çözeltinin donma noktası saf suya göre -1,86°C’dir. Çözeltinin molalitesi kaçtır? (Su için K_f = 1,86 °C/m)

20°C’de saf suyun buhar basıncı 17,5 mmHg’dir. Aynı sıcaklıkta 0,5 mol üre (CO(NH₂)₂) 1 mol suda çözülürse çözeltinin buhar basıncı kaç mmHg olur? (Üre uçucu değil)

Birbirine karışmayan iki sıvının oluşturduğu karışımın buhar basıncı, bileşenlerin buhar basınçları toplamına eşittir. Bu durum hangi yasa ile açıklanır? Örnek veriniz.

Bir gazın 300 K’deki ortalama kinetik enerjisi 6,21×10⁻²¹ J ise aynı gazın 600 K’deki ortalama kinetik enerjisi kaç J olur? (k=1,38×10⁻²³ J/K)

Kinetik gaz teorisine göre ideal gazlar için aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
a) Gaz tanecikleri arasında çekim kuvveti yoktur.
b) Taneciklerin hacmi ihmal edilir.
c) Çarpışmalar elastiktir.
d) Ortalama kinetik enerji basınçla orantılıdır.

2 molal NaCl çözeltisinin donma noktasını hesaplayınız. (Su için K_f=1,86 °C/m, NaCl i=2)

Bir tüpün iki ucundan aynı anda gönderilen H₂ ve CO₂ gazları karşılaştığı noktanın hangi uca daha yakın olduğunu bulunuz. (H:1, C:12, O:16)

📌 Gazlar + Sıvı Çözeltiler (Koligatif Özellikler, Ozmotik Basınç)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Bir gaz karışımı hacimce %40 H₂, %30 N₂, %30 CO₂ içermektedir. Toplam basınç 2,5 atm olduğunda CO₂’nin kısmi basıncı kaç atm’dir? Aynı karışımda H₂’nin mol kesri nedir?

Bir miktar gaz 300 K’de 2 L’lik kapta 4 atm basınç yapıyor. Aynı miktar gaz 2 L’lik başka bir kaba alınıp sıcaklığı 450 K’ye çıkarılırsa basınç ne olur? (Kaptan kaçak yok)

Bir gazın 0°C’deki yoğunluğu 2,5 g/L’dir. Bu gazın 273°C’deki yoğunluğu aynı basınçta kaç g/L olur?

Bir miktar ideal gaz 2 V hacimde 3P basınç yaparken sıcaklığı T’dir. Bu gazın V hacimde P basınç yapması için sıcaklık kaç T olmalıdır?

0,1 M NaCl çözeltisinin 25°C’deki ozmotik basıncını hesaplayınız. (R=0,082 L·atm/mol·K, i=2)

0,5 mol glikoz (C₆H₁₂O₆) 500 g suda çözülüyor. Çözeltinin kaynama noktasını bulunuz. (Su için K_b=0,52 °C/m, saf su 100°C’de kaynar)

Bir gazın ortalama hızı 400 m/s’dir. Aynı sıcaklıkta mol kütlesi 4 katına çıkan bir gazın ortalama hızı kaç m/s olur?

Bir gazın 27°C’de basıncı 760 mmHg, hacmi 500 mL’dir. Sıcaklık 127°C’ye çıkarılıp basınç 1520 mmHg yapılırsa hacim kaç mL olur?

Bir çözeltinin 25°C’de ozmotik basıncı 4,92 atm’dir. Çözeltinin molar derişimi kaç mol/L’dir? (R=0,082, çözünenin i=1)

Bir gazın 300 K’de difüzyon katsayısı 2×10⁻⁵ m²/s ise aynı gazın 600 K’de difüzyon katsayısı kaç olur? (Difüzyon katsayısı D ∝ T^(3/2)/√M ve M sabit)

📌 Gazlar (Kısmi Basınç, Difüzyon) + Sıvı Çözeltiler

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

H₂ ve O₂ gazları aynı sıcaklıkta bulunmaktadır. Hangisinin difüzyon hızı daha büyüktür? Graham difüzyon yasasını yazarak açıklayınız. (H:1, O:16)

0,2 mol N₂, 0,3 mol O₂ ve 0,5 mol He gazlarından oluşan bir karışımın toplam basıncı 4 atm’dir. He gazının kısmi basıncı kaç atm’dir?

Bir sıvının buhar basıncını etkileyen faktörler nelerdir? Sıcaklık arttıkça buhar basıncı nasıl değişir?

Çözünme hızını artırmak için hangi yöntemler kullanılır? Katıların sıvılarda çözünürlüğü sıcaklıkla genellikle nasıl değişir?

Mol kesri 0,2 olan bir çözeltideki çözünenin mol sayısı 0,1 mol ise çözücünün mol sayısı kaçtır?

Raoult yasasını yazınız. Uçucu olmayan bir çözünen içeren çözeltinin buhar basıncı saf çözücüye göre nasıl değişir?

Bir gazın bir sıvıdaki çözünürlüğü Henry yasasına göre nasıl ifade edilir? Basınç artışı çözünürlüğü nasıl etkiler?

İdeal gaz denkleminde R sabitinin değeri 0,082 L·atm/mol·K’dir. Bu sabitin SI birim sistemindeki karşılığı (J/mol·K) yaklaşık olarak nedir? (1 L·atm = 101,325 J)

Bir tüpün bir ucuna CH₄, diğer ucuna SO₂ gazları aynı anda gönderiliyor. Hangisi daha hızlı yayılır? (C:12, H:1, S:32, O:16)

0,2 M 500 mL NaCl çözeltisi hazırlamak için kaç gram NaCl gereklidir? (Na:23, Cl:35,5)

📌 Gazlar (Kinetik Teori, Difüzyon) + Sıvı Çözeltiler (Koligatif Özellikler)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Bir gaz karışımında 1 atm basınçta N₂’nin kısmi basıncı 0,4 atm, O₂’ninki 0,3 atm, geri kalanı CO₂’dir. CO₂’nin mol kesri nedir?

Bir miktar gaz 300 K’de 2 L hacimde 1,5 atm basınç yapıyor. Sıcaklık 400 K’ye çıkarılıp basınç 2 atm yapılırsa hacim ne olur?

0°C’de 2 atm basınçta 5,6 L hacim kaplayan O₂ gazı kaç gramdır? (O₂:32 g/mol)

Bir çözeltinin donma noktası saf suya göre -1,86°C’dir. Çözeltinin molalitesi kaçtır? (Su için K_f = 1,86 °C/m)

20°C’de saf suyun buhar basıncı 17,5 mmHg’dir. Aynı sıcaklıkta 0,5 mol üre (CO(NH₂)₂) 1 mol suda çözülürse çözeltinin buhar basıncı kaç mmHg olur? (Üre uçucu değil)

Birbirine karışmayan iki sıvının oluşturduğu karışımın buhar basıncı, bileşenlerin buhar basınçları toplamına eşittir. Bu durum hangi yasa ile açıklanır? Örnek veriniz.

Bir gazın 300 K’deki ortalama kinetik enerjisi 6,21×10⁻²¹ J ise aynı gazın 600 K’deki ortalama kinetik enerjisi kaç J olur? (k=1,38×10⁻²³ J/K)

Kinetik gaz teorisine göre ideal gazlar için aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
a) Gaz tanecikleri arasında çekim kuvveti yoktur.
b) Taneciklerin hacmi ihmal edilir.
c) Çarpışmalar elastiktir.
d) Ortalama kinetik enerji basınçla orantılıdır.

2 molal NaCl çözeltisinin donma noktasını hesaplayınız. (Su için K_f=1,86 °C/m, NaCl i=2)

Bir tüpün iki ucundan aynı anda gönderilen H₂ ve CO₂ gazları karşılaştığı noktanın hangi uca daha yakın olduğunu bulunuz. (H:1, C:12, O:16)

📌 Gazlar + Sıvı Çözeltiler (Koligatif Özellikler, Ozmotik Basınç)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Bir gaz karışımı hacimce %40 H₂, %30 N₂, %30 CO₂ içermektedir. Toplam basınç 2,5 atm olduğunda CO₂’nin kısmi basıncı kaç atm’dir? Aynı karışımda H₂’nin mol kesri nedir?

Bir miktar gaz 300 K’de 2 L’lik kapta 4 atm basınç yapıyor. Aynı miktar gaz 2 L’lik başka bir kaba alınıp sıcaklığı 450 K’ye çıkarılırsa basınç ne olur? (Kaptan kaçak yok)

Bir gazın 0°C’deki yoğunluğu 2,5 g/L’dir. Bu gazın 273°C’deki yoğunluğu aynı basınçta kaç g/L olur?

Bir miktar ideal gaz 2 V hacimde 3P basınç yaparken sıcaklığı T’dir. Bu gazın V hacimde P basınç yapması için sıcaklık kaç T olmalıdır?

0,1 M NaCl çözeltisinin 25°C’deki ozmotik basıncını hesaplayınız. (R=0,082 L·atm/mol·K, i=2)

0,5 mol glikoz (C₆H₁₂O₆) 500 g suda çözülüyor. Çözeltinin kaynama noktasını bulunuz. (Su için K_b=0,52 °C/m, saf su 100°C’de kaynar)

Bir gazın ortalama hızı 400 m/s’dir. Aynı sıcaklıkta mol kütlesi 4 katına çıkan bir gazın ortalama hızı kaç m/s olur?

Bir gazın 27°C’de basıncı 760 mmHg, hacmi 500 mL’dir. Sıcaklık 127°C’ye çıkarılıp basınç 1520 mmHg yapılırsa hacim kaç mL olur?

Bir çözeltinin 25°C’de ozmotik basıncı 4,92 atm’dir. Çözeltinin molar derişimi kaç mol/L’dir? (R=0,082, çözünenin i=1)

Bir gazın 300 K’de difüzyon katsayısı 2×10⁻⁵ m²/s ise aynı gazın 600 K’de difüzyon katsayısı kaç olur? (Difüzyon katsayısı D ∝ T^(3/2)/√M ve M sabit)

📌 Kimyasal Tepkimelerde Hız

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Tepkime hızı nedir? Bir tepkimenin ortalama hızı ile anlık hızı arasındaki farkı açıklayınız.

Aşağıdaki tepkime için hız ifadesini yazınız: 2NO(g) + O₂(g) → 2NO₂(g)

Tepkime hızını etkileyen faktörleri listeleyiniz. Katalizörün etkisini açıklayınız.

Bir tepkimenin hız sabiti k’nin birimi s⁻¹ ise tepkimenin derecesi (mertebesi) kaçtır?

Bir tepkimenin hız sabiti 300 K’de 2×10⁻³ s⁻¹, 350 K’de 8×10⁻³ s⁻¹’dir. Sıcaklık artışı ile hız sabitinin nasıl değiştiğini yorumlayınız.

A + B → C tepkimesi için hız ifadesi r = k[A]¹[B]⁰’dır. Bu tepkimenin derecesi kaçtır? A’nın derişimi 2 katına çıkarsa hız nasıl değişir?

2N₂O₅(g) → 4NO₂(g) + O₂(g) tepkimesi için N₂O₅’in ortalama harcanma hızı 0,02 mol/L·s ise NO₂’nin ortalama oluşma hızı kaçtır?

Aktifleşmiş kompleks (geçiş hali) nedir? Aktivasyon enerjisi ile ilişkisini açıklayınız.

Bir tepkimenin hız sabiti 25°C’de k₁, 35°C’de k₂’dir. Sıcaklık aralığında Q₁₀ (sıcaklık katsayısı) = 2 ise k₂/k₁ oranı nedir?

Bir tepkimenin hız ifadesi r = k[X]²[Y] şeklindedir. X’in derişimi 2 katına, Y’nin derişimi 3 katına çıkarılırsa tepkime hızı kaç katına çıkar?

📌 Kimyasal Tepkimelerde Hız (Hız Yasası, Mertebe, Yarı ömür)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

2A + B → C tepkimesi için deneysel veriler aşağıda verilmiştir. Tepkimenin hız yasasını, mertebelerini ve hız sabitini bulunuz.
Deney1: [A]=0,1 M, [B]=0,1 M, r=0,02 M/s
Deney2: [A]=0,2 M, [B]=0,1 M, r=0,08 M/s
Deney3: [A]=0,1 M, [B]=0,2 M, r=0,04 M/s

Birinci dereceden bir tepkimenin yarı ömrü 20 dakikadır. Başlangıç derişimi 0,8 M olan bu tepkimenin 40 dakika sonunda derişimi kaç M olur?

Bir tepkimenin aktivasyon enerjisi 50 kJ/mol’dür. Sıcaklık 300 K’den 310 K’ye çıkarılırsa hız sabiti kaç kat artar? (R=8,314 J/mol·K)

Bir tepkime için hız sabiti 500 K’de 0,02 s⁻¹, 600 K’de 0,16 s⁻¹’dir. Aktivasyon enerjisini kJ/mol cinsinden hesaplayınız. (R=8,314)

2N₂O₅ → 4NO₂ + O₂ tepkimesi birinci derecedir ve 300 K’de yarı ömrü 2000 s’dir. 0,1 M N₂O₅ ile başlatılan tepkimenin 4000 s sonra N₂O₅ derişimi kaç M olur? Aynı sürede oluşan O₂ derişimi ne kadardır?

Bir tepkimenin mekanizması aşağıdaki gibidir:
Adım 1: A + B → C (yavaş)
Adım 2: C + D → E (hızlı)
Buna göre tepkimenin hız yasasını yazınız. Ara ürün nedir?

Bir tepkimenin hız sabiti 25°C’de 1,5×10⁻³ L·mol⁻¹·s⁻¹’dir. Bu tepkime ikinci derecedendir. Başlangıç derişimi 0,2 M olan reaktantın 0,05 M’ye düşmesi için geçen süreyi hesaplayınız.

Katalizörün aktivasyon enerjisini nasıl değiştirdiğini Arrhenius denklemi ile açıklayınız. Aynı sıcaklıkta katalizörlü ve katalizörsüz tepkimenin hız sabitleri oranını etkileyen faktör nedir?

Bir tepkimenin hız sabiti 300 K’de 0,01 s⁻¹, 400 K’de 0,16 s⁻¹’dir. Bu tepkimenin 300 K’deki yarı ömrünü ve aktivasyon enerjisini hesaplayınız.

Bir tepkimenin hızı, sıcaklıkla ilgili olarak Q₁₀ katsayısı ile ifade edilir. 20°C’de hız 0,05 M/s iken 50°C’de hız 0,4 M/s ise bu tepkime için ortalama Q₁₀ değeri kaçtır? (10°C’lik artış başına)

📌 Kimyasal Tepkimelerde Hız (Karmaşık Mekanizmalar, Arrhenius)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

2NO(g) + 2H₂(g) → N₂(g) + 2H₂O(g) tepkimesi için deneysel hız yasası r = k[NO]²[H₂]’dir. Önerilen mekanizma:
Adım1: NO + H₂ → N + H₂O (yavaş)
Adım2: N + NO → N₂O (hızlı)
Adım3: N₂O + H₂ → N₂ + H₂O (hızlı)
Bu mekanizma deneysel hız yasasıyla uyumlu mudur? Açıklayınız.

Birinci dereceden bir tepkimenin yarı ömrü 300 K’de 100 dakika, 320 K’de 25 dakikadır. Aktivasyon enerjisini ve 310 K’deki yarı ömrünü hesaplayınız. (R=8,314)

2HI → H₂ + I₂ tepkimesi için 700 K’de hız sabiti 1,2×10⁻⁴ L·mol⁻¹·s⁻¹, 800 K’de 8,0×10⁻⁴ L·mol⁻¹·s⁻¹’dir. Bu tepkimenin aktivasyon enerjisini ve 750 K’deki hız sabitini hesaplayınız.

Bir tepkime için Arrhenius denklemi ln k = -5000/T + 20 şeklinde verilmiştir. Aktivasyon enerjisini (J/mol) ve 400 K’deki hız sabitini bulunuz. (R=8,314)

Bir tepkimenin hız sabiti 300 K’de 0,01 s⁻¹, 350 K’de 0,08 s⁻¹’dir. Bu tepkimenin 325 K’deki hız sabitini ve yarı ömrünü hesaplayınız. (1. derece)

2A + B → C tepkimesi için aşağıdaki mekanizma önerilmiştir:
A + B ⇌ D (hızlı denge)
D + A → C (yavaş)
Bu mekanizmaya göre tepkimenin hız yasasını türetiniz.

Bir tepkimenin aktivasyon enerjisi 75 kJ/mol’dür. Katalizör kullanılarak aktivasyon enerjisi 50 kJ/mol’e düşürülüyor. 300 K’de katalizörlü ve katalizörsüz tepkimenin hız sabitleri oranı kaçtır? (R=8,314)

Birinci dereceden bir tepkimenin 300 K’de yarı ömrü 50 dakikadır. 350 K’de yarı ömrü 5 dakika ise aktivasyon enerjisini bulunuz. Aynı tepkimenin 320 K’deki hız sabitini hesaplayınız.

2X + Y → Z tepkimesinin hız yasası r = k[X][Y]²’dir. X’in derişimi 3 katına, Y’nin derişimi 2 katına çıkarılırsa hız kaç kat artar? Aynı anda sıcaklık 300 K’den 310 K’ye çıkarılırsa ve aktivasyon enerjisi 50 kJ/mol ise toplam hız değişimi ne olur?

Bir tepkimenin hız sabitinin sıcaklıkla değişimi ln(k) = -2500/T + 10 şeklindedir. Bu tepkimenin 500 K’deki hız sabiti ve aktivasyon enerjisi nedir? Ayrıca 400 K’deki hız sabitinin 500 K’deki hız sabitine oranı kaçtır?

📌 Kimyasal Denge (Denge Sabiti, Le Chatelier)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Kimyasal denge nedir? Dinamik denge kavramını açıklayınız.

N₂(g) + 3H₂(g) ⇌ 2NH₃(g) tepkimesi için Kc ifadesini yazınız.

2SO₂(g) + O₂(g) ⇌ 2SO₃(g) tepkimesi için Kp ile Kc arasındaki ilişkiyi yazınız. (Δn = ?)

H₂(g) + I₂(g) ⇌ 2HI(g) tepkimesi için 450°C’de Kc = 49’dur. 2 L’lik kapta 0,2 mol H₂, 0,2 mol I₂ ve 0,4 mol HI bulunuyor. Tepkime dengede midir? Değilse hangi yöne ilerler?

Le Chatelier ilkesini açıklayınız. Basınç artışı aşağıdaki tepkimeyi nasıl etkiler? N₂(g) + 3H₂(g) ⇌ 2NH₃(g) + ısı

N₂O₄(g) ⇌ 2NO₂(g) tepkimesi endotermiktir. Sıcaklık artırılırsa denge hangi yöne kayar? Kc nasıl değişir?

Aşağıdaki tepkimeler için Kp ifadelerini yazınız:
a) CaCO₃(k) ⇌ CaO(k) + CO₂(g)
b) NH₄Cl(k) ⇌ NH₃(g) + HCl(g)

2NO(g) + O₂(g) ⇌ 2NO₂(g) tepkimesi için 500 K’de Kp = 1,2×10⁴’tür. Kc değerini hesaplayınız. (R=0,082)

H₂(g) + I₂(g) ⇌ 2HI(g) tepkimesinde 1 L’lik kaba 0,2 mol H₂ ve 0,2 mol I₂ konuluyor. Dengede 0,3 mol HI oluştuğuna göre Kc nedir?

Katalizör denge sabitini nasıl etkiler? Dengeye ulaşma süresini nasıl etkiler?

📌 Kimyasal Denge (Hesaplamalar, Kp-Kc, Le Chatelier)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

2 mol H₂ ve 1 mol I₂ 1 L’lik bir kaba konuyor. H₂(g) + I₂(g) ⇌ 2HI(g) tepkimesi 450°C’de Kc=49 olduğuna göre dengede HI miktarını (mol) bulunuz.

PCl₅(g) ⇌ PCl₃(g) + Cl₂(g) tepkimesi için 250°C’de Kp = 1,8’dir. 2 L’lik bir kaba 0,5 mol PCl₅ konuluyor. Dengede PCl₅’ün mol sayısı kaçtır?

2NO(g) + Br₂(g) ⇌ 2NOBr(g) tepkimesi için 300 K’de Kc = 2,0×10²’dir. Aynı sıcaklıkta Kp değeri nedir? (R=0,082)

Bir denge tepkimesi için 400 K’de Kp = 4,0×10⁻³, 500 K’de Kp = 1,6×10⁻²’dir. Bu tepkime ekzotermik mi endotermik mi? Açıklayınız.

N₂(g) + 3H₂(g) ⇌ 2NH₃(g) tepkimesi için 400°C’de Kc = 0,5’tir. 2 L’lik kapta 0,2 mol N₂, 0,6 mol H₂ ve 0,4 mol NH₃ bulunuyor. Tepkime dengede midir? Değilse hangi yöne ilerler? Denge anında NH₃ derişimi ne olur?

2X(g) + Y(g) ⇌ 2Z(g) tepkimesi için 300 K’de Kp = 2,5’tir. Toplam basınç 2 atm iken dengede X’in kısmi basıncı 0,4 atm ise Y ve Z’nin kısmi basınçlarını bulunuz.

Aşağıdaki tepkime için derişimler: [A]=0,2 M, [B]=0,3 M, [C]=0,1 M, [D]=0,4 M. Kc=0,25 olduğuna göre tepkime denklemini yazınız ve Qc’yi bularak yönünü belirleyiniz.

2SO₂(g) + O₂(g) ⇌ 2SO₃(g) tepkimesi için 1000 K’de Kp = 3,0×10²’dir. Aynı sıcaklıkta 2 L’lik kapta 0,2 mol SO₂, 0,1 mol O₂ ve 0,4 mol SO₃ varsa, tepkime hangi yöne ilerler? Denge sabitini kullanarak yorumlayınız.

CO(g) + 2H₂(g) ⇌ CH₃OH(g) tepkimesi için 500 K’de Kp = 2,5×10⁻³’tür. Toplam basınç 10 atm iken dengede CO’nun mol kesri 0,1 ise H₂ ve CH₃OH’nin mol kesirlerini bulunuz.

Bir tepkimenin denge sabiti sıcaklıkla değişimi ln K = -5000/T + 12 şeklindedir. Bu tepkimenin 300 K’deki K değerini ve tepkimenin ekzotermik mi endotermik mi olduğunu belirleyiniz.

📌 Kimyasal Denge (Karmaşık Hesaplamalar, Le Chatelier Uygulamaları)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

PCl₅(g) ⇌ PCl₃(g) + Cl₂(g) tepkimesi için 250°C’de Kp = 1,8’dir. 2 L’lik bir kaba 0,5 mol PCl₅ ve 0,2 mol Cl₂ konuluyor. Dengede PCl₅’ün ayrışma yüzdesi nedir?

N₂O₄(g) ⇌ 2NO₂(g) tepkimesi için 25°C’de Kp = 0,15’tir. 2 L’lik bir kaba 0,2 mol N₂O₄ konuluyor. Dengede toplam basınç kaç atm olur? (R=0,082)

SO₂Cl₂(g) ⇌ SO₂(g) + Cl₂(g) tepkimesi 375 K’de Kp = 2,4’tür. 2 L’lik bir kaba 0,1 mol SO₂Cl₂ konuluyor. Dengede SO₂Cl₂’nin kısmi basıncı 0,5 atm ise toplam basıncı bulunuz.

2HI(g) ⇌ H₂(g) + I₂(g) tepkimesi 700 K’de Kc = 0,02’dir. 1 L’lik kaba 0,4 mol HI konuluyor. Denge anında HI, H₂ ve I₂ derişimlerini bulunuz. Aynı sıcaklıkta 0,2 mol H₂ eklendiğinde yeni denge derişimleri ne olur?

Bir tepkimenin denge sabiti 300 K’de 0,01, 400 K’de 0,1’dir. Bu tepkimenin standart entalpi değişimini (ΔH°) kJ/mol cinsinden hesaplayınız. (R=8,314)

Bir denge tepkimesi için ΔH° = -50 kJ/mol’dür. 500 K’de Kp = 2×10³ ise 600 K’de Kp kaç olur? (R=8,314)

2BrCl(g) ⇌ Br₂(g) + Cl₂(g) tepkimesi 500 K’de Kc = 32’dir. 2 L’lik bir kaba 0,4 mol BrCl konuluyor. Dengeye geldikten sonra hacim 1 L’ye düşürülüyor. Yeni denge derişimlerini bulunuz.

N₂(g) + 3H₂(g) ⇌ 2NH₃(g) tepkimesi için 400°C’de Kp = 1,64×10⁻⁴’tür. 500°C’de Kp = 1,45×10⁻⁵ olduğuna göre tepkimenin ΔH°’sını hesaplayınız. Ekzotermik mi?

2A(g) + B(g) ⇌ 3C(g) tepkimesi için 300 K’de Kp = 4,0×10⁻²’dir. Toplam basınç 2 atm iken dengede A’nın kısmi basıncı 0,3 atm ise B ve C’nin kısmi basınçlarını bulunuz.

Bir tepkime için ln K = -3000/T + 8 şeklinde verilmiştir. 400 K’de K değerini ve bu sıcaklıkta ΔG°’yi hesaplayınız. (R=8,314)