📖 KONU ÖZETİ (10. SINIF DÜZEYİNDE)

📌 Temel Kavramlar (Ezberleme Taktikleri):

• Konum (x): Bir cismin referans noktasına göre yeridir. Vektörel.
• Alınan Yol: Cismin izlediği yörüngenin toplam uzunluğu. Skaler.
• Yer Değiştirme (Δx): İlk ve son konum arasındaki en kısa vektörel mesafe.
• Sürat (v): Birim zamanda alınan yol. Skaler. Formül: v = x / t. Birimi m/s, km/s. 1 m/s = 3,6 km/s (pratik: m/s × 3,6 = km/s).
• Hız (v): Birim zamandaki yer değiştirme. Vektörel.
• İvme (a): Birim zamandaki hız değişimi. Formül: a = (v₂ – v₁) / t. Birimi m/s². Pozitif ivme hızlanma, negatif ivme yavaşlama (Ortalama ivme).

✨ Pratik Ezber: Sürat = yol/zaman, Hız = yer değiştirme/zaman, İvme = hız değişimi/zaman. “Yer değiştirme vektörel, yol skaler” diye aklında tut.

📌 Sabit Hızlı Hareket (Düzgün Doğrusal Hareket): Hız sabit (a=0). Konum-zaman grafiği eğimli doğru (eğim hızı verir). Hız-zaman grafiği yatay doğru. Konum denklemi: x = x₀ + v·t.

📌 Sabit İvmeli Hareket (Temel Formüller ve Tüyolar):

• v = v₀ + a·t (son hız)
• Δx = v₀·t + ½·a·t² (yer değiştirme)
• v² = v₀² + 2·a·Δx (zamansız formül)
• Hızlanan araçlarda hız her saniye a kadar artar.
• Grafiklerde: Konum-zaman grafiğinde eğim hızı, Hız-zaman grafiğinde eğim ivmeyi, altındaki alan yer değiştirmeyi verir.

✨ Pratik Ezber: “V son eşittir V ilk artı a t”, “Yer eşittir V ilk t artı yarım a t kare”, “V son kare eşittir V ilk kare artı iki a yol”.

📌 Serbest Düşme ve Düşey Atış (g = 10 m/s² alınır):

• Serbest düşen cisim için: v = g·t, h = ½·g·t², v² = 2·g·h.
• Yukarı düşey atışta: v = v₀ – g·t, h = v₀·t – ½·g·t², maksimum yükseklikte v=0, çıkış süresi t_çıkış = v₀/g, toplam süre 2·t_çıkış, maksimum yükseklik h_max = v₀²/(2g).
• Aşağı düşey atış: v = v₀ + g·t, h = v₀·t + ½·g·t².

✨ Pratik Ezber: “Serbest düşüşte süre kareyle orantılı”, “Yukarı atışta çıkış süresi = v₀/g”, “Aşağı atışta hız artar”.

📌 İki Boyutta Hareket (Yatay Atış, Eğik Atış):

• Yatay atış: Yatayda sabit hızlı (v_x), düşeyde serbest düşme (h = ½·g·t²). Menzil: X = v_x · t.
• Eğik atış: Yatay bileşen v_x = v₀·cosθ (sabit), düşey bileşen v_y = v₀·sinθ – g·t. Çıkış süresi: t_çıkış = (v₀·sinθ)/g. Toplam süre: 2·t_çıkış. Menzil: X = (v₀²·sin2θ)/g. Maksimum yükseklik: h_max = (v₀²·sin²θ)/(2g). 45°’de menzil maksimumdur.

✨ Pratik Ezber: “Yatay atışta yatay hız değişmez, düşey serbest düşer”, “Eğik atışta menzil formülü, 45° en uzun”.

🎯 Önemli Notlar ve Sık Yapılan Hatalar:

• Hız ve sürat karıştırılır: Sürat (skaler) yol/zaman, hız (vektörel) yer değiştirme/zaman.
• İvme sıfır ise hız sabittir, cisim mutlaka duruyor anlamına gelmez.
• Serbest düşüşte ağır cisim daha hızlı düşer mi? Hayır, havasız ortamda tüm cisimler aynı ivmeyle düşer.
• Grafik sorularında eğim ve alan bilgisi kritiktir. Hız-zaman grafiğinin altındaki alan yer değiştirmedir.
• Yer çekimi ivmesi g=9,8 veya 10 alınır, soruda hangisi verilmişse onu kullan.

📊 Hareket Formülleri Hızlı Başvuru Tablosu

🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Kolay Adımlarla

Soru: Durgun halden harekete başlayan bir araç 5 saniyede 25 m/s hıza ulaşıyor. Aracın ivmesi kaç m/s²’dir?

⭐ SEVİYE 2 (Orta) – Pratik Düşün

Soru: 10 m/s sabit hızla giden bir araç, 2 m/s² ivme ile hızlanmaya başlıyor. 5 saniye sonra aracın hızı kaç m/s olur? Bu sürede aldığı yol kaç metredir?

🔥 SEVİYE 3 (İleri) – Derinlemesine Analiz

Soru: Yerden 45 m yükseklikten bir cisim serbest bırakılıyor. (g=10 m/s² alınız)
a) Cismin yere kaç saniyede düşer?
b) Yere çarpma hızı kaç m/s’dir?
c) Son saniyede aldığı yol kaç metredir?

📌 GRAFİK YORUMLAMA STRATEJİLERİ

• Konum-Zaman Grafiği: Eğim = hız. Eğim değişmiyorsa sabit hız, eğim artıyorsa hızlanma, azalıyorsa yavaşlama.
• Hız-Zaman Grafiği: Eğim = ivme. Altındaki alan = yer değiştirme. Eğim pozitifse ivme pozitif (hızlanma), negatifse yavaşlama.
• İvme-Zaman Grafiği: Altındaki alan = hız değişimi (Δv).
• Sınav tüyosu: Grafik sorularında önce eksenleri kontrol et, sonra eğim/alan yorumu yap. Eğri ise türev/ integral bilmiyorsan bile şeklinden yorumla.

📌 YAZILIDA / ÜNİVERSİTE SINAVLARINDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI

• Hız-zaman veya konum-zaman grafiği verilip ivme, hız, alınan yol sorulur.
• Serbest düşme veya düşey atış problemleri (yükseklik, süre, hız).
• Yatay atış veya eğik atışta menzil, maksimum yükseklik, uçuş süresi.
• Sabit ivmeli hareket denklemleri ile ilgili sayısal problemler.
• Hız ve sürat kavramlarının karşılaştırılması.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI & SINAV TÜYOSU

Araçların fren mesafesi, hızlanma süreleri, güvenli takip mesafesi hesaplamaları hareket bilgisiyle yapılır. Eğik atış, top mermilerinin veya spor toplarının uçuşunu açıklar. Serbest düşme, paraşütle atlama öncesi hız hesaplamalarında kullanılır. Yazılıda en çok çıkan: Sabit ivmeli hareket denklemleri ve grafik yorumlama. Bu iki konuyu mutlaka çalış!

📖 KONU ÖZETİ (10. SINIF DÜZEYİNDE)

📌 İş (W) ve Enerji (E): İş = Kuvvet × Yer değiştirme (W = F·Δx). Birimi Joule (J). Kuvvet ve yer değiştirme aynı yönlü ise iş pozitif, zıt ise negatif. Kuvvet dik ise iş yapılmaz. İş yapabilme yeteneğine enerji denir. Güç (P) = İş / Zaman (Watt). 1 HP = 746 W.

📌 Kinetik Enerji (E_k): Hareket eden cismin sahip olduğu enerji. E_k = ½·m·v². Kütle arttıkça veya hız arttıkça kinetik enerji artar. Hız iki katına çıkarsa enerji 4 katına çıkar.

📌 Potansiyel Enerji (E_p): Yerçekimi potansiyel enerjisi: E_p = m·g·h. Yükseklik arttıkça artar. Esneklik potansiyel enerjisi: E_e = ½·k·x² (k: yay sabiti, x: sıkışma/gerilme miktarı).

📌 Mekanik Enerji Korunumu: Sürtünmesiz sistemlerde E_mekanik = E_k + E_p = sabit. Örnek: Yukarı atılan topun potansiyel enerjisi artarken kinetik enerjisi azalır, toplam sabit kalır. Sürtünmeli sistemlerde mekanik enerjinin bir kısmı ısıya dönüşür (kayıp).

📌 Enerji Kaynakları: Yenilenebilir (güneş, rüzgar, su, jeotermal, biyokütle) ve yenilenemez (kömür, petrol, doğalgaz, nükleer). Yenilenebilir kaynaklar tükenmez ve çevre dostudur. Nükleer enerji yüksek verimli ancak atık sorunu var.

✨ Pratik Ezber: “İş kuvvet çarpı yol”, “Kinetik yarım m v kare”, “Potansiyel m g h”, “Güç iş bölü zaman”.

📊 Enerji Formülleri Hızlı Başvuru

🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Kolay Adımlarla

Soru: 2 kg kütleli bir cisim 10 m/s hızla hareket etmektedir. Cismin kinetik enerjisi kaç Joule’dür?

⭐ SEVİYE 2 (Orta) – Pratik Düşün

Soru: Bir asansör 500 kg yükü 20 saniyede 15 metre yüksekliğe çıkarıyor. Asansörün gücü kaç Watt’tır? (g=10 m/s²)

🔥 SEVİYE 3 (İleri) – Derinlemesine Analiz

Soru: Sürtünmesiz ortamda 20 m yükseklikten serbest bırakılan 2 kg kütleli cisim, yere çarptığında hızı kaç m/s olur? Enerji korunumundan hesaplayınız. (g=10 m/s²)

📊 Günlük Hayatta Enerji Dönüşümleri

📌 YAZILIDA / ÜNİVERSİTE SINAVLARINDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI

• Kinetik, potansiyel veya esneklik potansiyel enerjisi hesaplama.
• Enerji korunumu kullanarak hız, yükseklik veya sıkışma miktarı bulma.
• Güç hesaplama (iş veya enerji / zaman).
• Verimlilik problemleri (Alınan enerji / Verilen enerji).
• Yenilenebilir ve yenilenemez enerji kaynaklarını karşılaştırma.

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI & SINAV TÜYOSU

Fizikte enerji korunumu en temel prensiptir. Elektrik faturanız, spor yaparken harcadığınız kalori, arabaların yakıt tüketimi enerji ile ilgilidir. Sınavlarda en çok çıkan: Kinetik + potansiyel enerji korunumu problemleri. Formülleri ezberle, enerji dönüşümlerini anla!

📖 KONU ÖZETİ (10. SINIF DÜZEYİNDE)

📌 Temel Kavramlar (Ezberleme Taktikleri):

• Akım (I): Birim zamanda geçen yük miktarı. I = Q / t. Birimi Amper (A). Ampermetre ile ölçülür, devreye seri bağlanır.
• Gerilim (V): Potansiyel fark. Birimi Volt (V). Voltmetre ile ölçülür, devreye paralel bağlanır.
• Direnç (R): Akıma karşı gösterilen zorluk. Birimi Ohm (Ω). Ohmmetre ile ölçülür.
• Ohm Yasası: V = I·R. Çok önemli! “V IR” (volt eşittir akım çarpı direnç).

✨ Pratik Ezber: “Akım ampermetre seri, gerilim voltmetre paralel”, “V = I·R”.

📌 Dirençlerin Bağlanması (En Çok Sorulan):

• Seri bağlama: R_eş = R₁ + R₂ + … (Toplam direnç artar, akım her noktada aynı, gerilim bölünür).
• Paralel bağlama: 1/R_eş = 1/R₁ + 1/R₂ + … (Toplam direnç azalır, her kolda gerilim aynı, akım bölünür).
• İki direnç için paralel bağlama pratik formülü: R_eş = (R₁·R₂)/(R₁+R₂).
• Özdeş lambalar: Seride parlaklık azalır (akım azalır), paralelde aynı parlaklık.

✨ Pratik Ezber: “Seri topla, paralel tersini al”, “Seride akım aynı, paralelde gerilim aynı”.

📌 Üreteçlerin Bağlanması (İç Direnç, EMK):

• EMK (ε): Üretecin devreye sağladığı gerilim (birimi Volt).
• İç direnç (r): Üretecin kendi direnci.
• Üreteçler seri bağlanırsa: ε_toplam = ε₁ + ε₂ + … , r_toplam = r₁ + r₂ + … (Aynı yönlü ise).
• Üreteçler paralel bağlanırsa: ε_toplam = ε (eşit ise), 1/r_toplam = 1/r₁ + 1/r₂ + …
• Devre akımı: I = ε_toplam / (R_dış + r_toplam).

📌 Elektriksel Güç ve Enerji:

• Güç: P = I·V = I²·R = V²/R. Birimi Watt (W).
• Enerji: E = P·t = V·I·t (Joule) veya kWh (1 kWh = 3,6·10⁶ J).
• Elektrik faturası: Tüketilen enerji (kWh) × birim fiyat (TL/kWh).
• Pratik: 100 W ampul 10 saat yanarsa 1 kWh tüketir.

📌 Elektrik Güvenliği: Topraklama, sigorta, kaçak akım rölesi (GİS), yalıtkan malzemeler (plastik, lastik) elektrik çarpmasına karşı korur. Islak elle dokunulmamalıdır.

🎯 Önemli Not: Devre analizinde önce eşdeğer direnci bul, sonra ana akımı hesapla, ardından kollara böl.

📊 Seri ve Paralel Bağlantı Karşılaştırması

🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Kolay Adımlarla

Soru: 220 V’luk bir prize bağlı 1000 W gücünde bir ısıtıcıdan geçen akım kaç Amper’dir?

⭐ SEVİYE 2 (Orta) – Pratik Düşün

Soru: 6 Ω ve 12 Ω’luk iki direnç paralel bağlanıp 24 V’luk bir kaynağa bağlanıyor.
a) Eşdeğer direnç kaç Ω’dur?
b) Ana koldan geçen akım kaç A’dir?
c) Her bir dirençten geçen akımları bulunuz.

🔥 SEVİYE 3 (İleri) – Derinlemesine Analiz

Soru: Bir evde 100 W’lık bir ampul günde 5 saat, 2000 W’lık bir ütü haftada 2 saat, 1500 W’lık bir elektrikli süpürge ayda 4 saat çalıştırılıyor. Elektrik birim fiyatı 2 TL/kWh ise aylık (30 gün) elektrik faturası ne kadar gelir?

📌 ELEKTRİK FORMÜLLERİ PRATİK EZBER

• Ohm Yasası: V = I·R (Volt = Amper × Ohm) → “V IR”
• Güç: P = I·V = I²·R = V²/R → “P IV”
• Enerji: E = P·t (kWh) → 1 kWh = 1000 W × 3600 s = 3.600.000 J
• Seri direnç: R_top = R₁ + R₂ + … → “Seri topla”
• Paralel direnç: 1/R_top = 1/R₁ + 1/R₂ + … → “Paralel ters çevir”
• İki direnç paralel: R_top = (R₁·R₂)/(R₁+R₂)

📌 YAZILIDA / ÜNİVERSİTE SINAVLARINDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI

• Seri/paralel devrelerde eşdeğer direnç, akım ve gerilim hesaplama.
• Ohm Yasası ile akım, gerilim veya direnç bulma.
• Elektrik faturası hesaplama (enerji tüketimi).
• Üreteçlerin iç direnci ve devre akımı bulma.
• Güç hesaplama (P= I·V, P= I²·R, P= V²/R).

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI & SINAV TÜYOSU

Evlerimizdeki elektrik tesisatı paralel bağlıdır. Sigortalar ve kaçak akım rölesi can güvenliğimiz için hayati önem taşır. Elektrik faturasını hesaplamak için cihazların gücünü ve kullanım süresini bilmek gerekir. Sınavlarda en çok çıkan: Ohm Yasası, seri-paralel direnç hesaplama ve güç/enerji problemleri. Formülleri mutlaka ezberle!

📖 KONU ÖZETİ (10. SINIF DÜZEYİNDE)

📌 Temel Dalga Kavramları (Ezberleme Taktikleri):

• Dalga boyu (λ): Ardışık iki tepe veya iki çukur arasındaki uzaklık. Birimi metre (m).
• Periyot (T): Bir tam dalganın oluşması için geçen süre. Birimi saniye (s). T = 1/f.
• Frekans (f): Bir saniyedeki dalga sayısı. Birimi Hertz (Hz). f = 1/T.
• Genlik (A): Dalganın denge konumundan maksimum uzaklığı.
• Dalga hızı (v): v = λ·f = λ / T. Dalganın birim zamanda aldığı yol.

✨ Pratik Ezber: “Hız eşittir lamda çarpı f”, “Periyot ve frekans birbirinin tersi”.

📌 Dalgaların Sınıflandırılması:

• Mekanik dalgalar: Yayılması için maddesel ortama ihtiyaç duyar (su dalgaları, ses, deprem dalgaları).
• Elektromanyetik dalgalar: Maddesel ortama ihtiyaç duymaz, boşlukta yayılır (ışık, radyo dalgaları, X-ışınları).
• Enine dalgalar: Titreşim yayılma yönüne diktir (yay dalgaları, ışık, su dalgaları).
• Boyuna dalgalar: Titreşim yayılma yönüne paraleldir (ses dalgaları, yay dalgaları).

📌 Su Dalgalarında Yansıma ve Kırılma: Dalgalar engellere çarpınca yansır (yansıma açısı = gelme açısı). Farklı ortama geçince hız ve dalga boyu değişir, frekans sabit kalır. Kırılma indisi n = c/v (c: boşlukta ışık hızı). Snell Yasası: n₁·sinθ₁ = n₂·sinθ₂.

📌 Rezonans ve Deprem Dalgaları: Rezonans: Cismin doğal frekansına eşit frekanslı dış kuvvet uygulandığında genliğin büyümesi (sarkaç, köprü). Deprem dalgaları: P dalgaları (boyuna, en hızlı), S dalgaları (enine), yüzey dalgaları (en yıkıcı).

📌 Ses Dalgaları: Boyuna mekanik dalgalardır. Ses hızı: katıda > sıvıda > gazda. Hava sıcaklığı arttıkça ses hızı artar. Ses şiddeti (dB), ses yüksekliği (frekans), tını (armonikler) kavramları. Yankı: Sesin engele çarpıp geri dönmesi, engel en az 17 m uzaklıkta olmalı. Gürültü kirliliğini önlemek için ses yalıtımı, egzoz susturucusu, çift cam kullanılır.

🎯 Önemli Notlar: Dalga hızı ortama bağlıdır, frekans kaynağa bağlıdır. Ortam değişince hız ve dalga boyu değişir, frekans değişmez. Ses boşlukta yayılmaz. Işık hem dalga hem parçacık özelliği gösterir.

📊 Dalga Formülleri Hızlı Başvuru

🥉 SEVİYE 1 (Temel) – Kolay Adımlarla

Soru: Frekansı 50 Hz olan bir dalganın periyodu kaç saniyedir?

⭐ SEVİYE 2 (Orta) – Pratik Düşün

Soru: Bir su dalgasının dalga boyu 2 m, frekansı 5 Hz’dir. Dalganın hızı kaç m/s’dir? Aynı dalga derinliği azalan bir ortama geçince dalga boyu 1 m oluyor. Yeni hızı kaç m/s olur? Frekans değişir mi?

🔥 SEVİYE 3 (İleri) – Derinlemesine Analiz

Soru: Bir ses kaynağından çıkan ses, 340 m/s hızla yayılmaktadır. Gözlemci sesin kaynaktan çıkışından 2 saniye sonra yankı duyuyor. Yankıyı oluşturan engel kaynaktan kaç metre uzaktadır?

📊 Dalga Türleri ve Örnekler

📌 YAZILIDA / ÜNİVERSİTE SINAVLARINDA ÇIKABİLECEK SORU KALIPLARI

• Dalga boyu, frekans, periyot, hız hesaplamaları (v = λ·f).
• Dalgaların sınıflandırılması (mekanik/elektromanyetik, enine/boyuna).
• Yansıma ve kırılma (Snell Yasası).
• Yankı ve sesin yayılması ile ilgili problemler.
• Rezonans ve deprem dalgaları (P-S dalgaları).

📌 GERÇEK HAYAT BAĞLANTISI & SINAV TÜYOSU

Dalgalar hayatımızın her alanında: Müzik aletlerinin çalışması (ses dalgaları), cep telefonları ve uydular (elektromanyetik dalgalar), ultrason (tıbbi görüntüleme), deprem erken uyarı sistemleri (P ve S dalgaları). Sınavlarda en çok çıkan: v = λ·f formülü, dalga boyu-frekans ilişkisi, yankı hesabı. Formülleri ve tanımları ezberle!

📌 Kuvvet ve Hareket (Hareket Türleri, Grafikler, İvme)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Konum – zaman grafiği verilen bir hareketli için hız – zaman grafiğini çiziniz ve hareketlinin ortalama hızını hesaplayınız.

Bir araç doğrusal bir yolda 20 m/s hızla 10 saniye, 30 m/s hızla 5 saniye hareket ediyor. Aracın ortalama hızını hesaplayınız.

İvme nedir? Birimi nedir? Formülünü yazınız.

Hız – zaman grafiği verilen bir aracın ivmesini ve 10 saniyede aldığı yolu hesaplayınız. (Grafikte hız 0’dan 20 m/s’ye 5 saniyede çıkıyor, 5 saniye sabit, sonra 5 saniyede 0’a iniyor.)

Bir cisim 10 m/s² ivme ile hızlanmaktadır. Hızını 20 m/s’den 60 m/s’ye çıkarması için geçen süreyi hesaplayınız.

Bir hareketlinin hız – zaman grafiğinde eğim negatif ise bu ne anlama gelir? Açıklayınız.

Bir cisim durgun halden 5 m/s² ivme ile harekete başlıyor. 8. saniyedeki hızını ve 8 saniyede aldığı yolu hesaplayınız.

Bir arabanın hızı 5 saniyede 10 m/s’den 30 m/s’ye çıkıyor. Aracın ivmesini bulunuz.

Konum – zaman grafiğinin eğimi hangi fiziksel büyüklüğü verir? Açıklayınız.

Bir cisim 10 m/s hızla hareket ederken 2 m/s² ivme ile yavaşlıyor. 5 saniye sonra hızı kaç m/s olur?

📌 Kuvvet ve Hareket (Newton Yasaları, Sürtünme)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Newton’un 1. hareket yasasını (eylemsizlik yasasını) açıklayınız. Günlük hayattan bir örnek veriniz.

Newton’un 2. hareket yasasını (temel yasa) yazınız ve formülünü belirtiniz. Bu yasaya göre kuvvet, kütle ve ivme arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Newton’un 3. hareket yasasını (etki – tepki yasasını) açıklayınız. Bir örnekle destekleyiniz.

Bir cismin üzerine etki eden sürtünme kuvvetinin büyüklüğünü etkileyen faktörler nelerdir? Açıklayınız.

5 kg kütleli bir cisme 20 N kuvvet uygulanıyor. Cismin ivmesi kaç m/s² olur? (Sürtünme yok)

10 kg kütleli bir cisme 50 N kuvvet uygulanıyor, cismin ivmesi 3 m/s² oluyorsa sürtünme kuvveti kaç N’dur?

Bir cismin ağırlığı 60 N ise kütlesi kaç kg’dır? (g = 10 m/s²)

Bir araba 72 km/saat hızla giderken fren yaparak 5 saniyede duruyor. Arabanın ivmesini ve fren mesafesini hesaplayınız.

Statik sürtünme kuvveti ile kinetik sürtünme kuvveti arasındaki farkı açıklayınız.

Bir cisme yatay düzlemde 100 N kuvvet uygulandığında cisim 5 m/s² ivme ile hızlanıyor. Cismin kütlesi kaç kg’dır? (Sürtünme yok)

📌 Kuvvet ve Hareket (Karma Problemler)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Bir araç 90 km/saat hızla giderken ani fren yaparak 4 saniyede duruyor. Fren izinin uzunluğu kaç metredir? (Sürtünme katsayısı μ = 0,5, g = 10 m/s²)

2 kg kütleli bir cisim eğik düzlemde serbest bırakılıyor. Eğim açısı 30°, sürtünme katsayısı 0,2 ise cismin ivmesi kaç m/s² olur? (g = 10 m/s²)

Bir cisme etki eden net kuvvet – zaman grafiğinin altındaki alan hangi fiziksel büyüklüğü verir?

Bir cisim yatay düzlemde 10 m/s hızla giderken sürtünme kuvveti etkisiyle durana kadar 25 m yol alıyor. Sürtünme katsayısı kaçtır? (g = 10 m/s²)

10 kg kütleli bir cisim, yatay düzlemde sürtünme katsayısı 0,3 olan bir zeminde 50 N kuvvetle çekiliyor. Cismin ivmesini bulunuz. (g = 10 m/s²)

Bir asansör 2 m/s² ivme ile yukarı çıkarken asansördeki 60 kg kütleli bir kişinin ağırlığının ne kadar olduğunu hissedersiniz? (g = 10 m/s²)

Bir cisim düşey olarak yukarı doğru 30 m/s hızla atılıyor. Maksimum yüksekliği ve havada kalma süresini hesaplayınız. (g = 10 m/s²)

5 kg ve 10 kg kütleli iki cisim bir ip ile birbirine bağlı ve sürtünmesiz bir makaradan geçiriliyor. Sistemin ivmesini ve ipteki gerilme kuvvetini bulunuz. (g = 10 m/s²)

Bir cisim eğik düzlemde serbest bırakıldığında 4 m/s² ivme ile hızlanıyor. Eğim açısı kaç derecedir? (Sürtünme yok, g = 10 m/s²)

Bir cismin momentum – zaman grafiğinin eğimi hangi fiziksel büyüklüğü verir?

📌 Enerji (İş, Güç, Kinetik ve Potansiyel Enerji, Enerji Korunumu)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

İş nedir? Formülünü yazınız. İşin birimi nedir?

Kinetik enerji nedir? Formülünü yazınız.

Potansiyel enerji nedir? Çekim potansiyel enerjisinin formülünü yazınız.

Bir cismin kinetik enerjisi 100 J, kütlesi 5 kg ise hızı kaç m/s’dir?

Bir cisim 5 m yükseklikten serbest bırakılıyor. Yere çarpma hızını hesaplayınız. (g = 10 m/s², hava direnci yok)

Güç nedir? Formülünü yazınız. Birimi nedir?

Bir motor 5000 J işi 25 saniyede yapıyorsa motorun gücü kaç Watt’tır?

Bir cismin potansiyel enerjisi 800 J, kütlesi 10 kg ise yerden yüksekliği kaç metredir? (g = 10 N/kg)

Enerjinin korunumu yasasını açıklayınız. Örnek veriniz.

5 m yükseklikteki 2 kg kütleli bir cismin potansiyel enerjisi kaç Joule’dür? (g = 10 N/kg)

📌 Enerji (İş-Enerji Teoremi, Enerji Dönüşümleri, Verim)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Bir cismin kinetik enerjisi 400 J, sürati 10 m/s ise kütlesi kaç kg’dır?

Bir araba 20 m/s hızla giderken kinetik enerjisi 2000 J’dir. Aracın kütlesi kaç kg’dır?

İş – enerji teoremini yazınız ve açıklayınız.

Bir motor, 20 saniyede 4000 J iş yapıyor. Motorun gücü kaç Watt’tır?

Bir cisim 10 m yükseklikten serbest bırakılıyor. Yere çarpma hızını hesaplayınız. (g = 10 m/s²)

Bir motor, 500 N ağırlığındaki bir yükü 10 m yüksekliğe 25 saniyede çıkarıyor. Motorun gücü kaç Watt’tır? (g = 10 N/kg)

Bir cismin mekanik enerjisi, sürtünme varken korunur mu? Açıklayınız.

Bir cismin kinetik enerjisi 8 katına çıkarsa hızı kaç katına çıkar?

Bir cismin potansiyel enerjisi 4 katına çıkarsa yüksekliği nasıl değişir?

Bir cismin mekanik enerjisi 500 J, potansiyel enerjisi 300 J ise kinetik enerjisi kaç J’dür?

📌 Enerji (Karma Problemler, Enerji Dönüşümleri)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Bir cismin kinetik enerjisi 200 J, momentumu 20 kg·m/s ise kütlesi kaç kg’dır?

Bir otomobil 108 km/saat hızla giderken fren yaparak 50 m’de duruyor. Sürtünme katsayısını bulunuz. (g = 10 m/s²)

Bir sarkaç en alt noktasında 4 m/s hızla geçiyor. Sarkacın maksimum yüksekliği kaç metredir? (g = 10 m/s²)

Bir cismin kinetik enerjisi 8 katına çıkarsa momentumu kaç katına çıkar?

Bir cisim, sürtünmeli yatay düzlemde 10 m/s hızla giderken 0,5 m sürtünme katsayısı ile durana kadar kaç metre yol alır? (g = 10 m/s²)

Bir vinç, 2000 N ağırlığındaki bir yükü 15 m yüksekliğe 30 saniyede çıkarıyor. Vincin gücü kaç kW’dır?

Bir cismin hızı 2 katına çıkarsa kinetik enerjisi kaç katına çıkar? Momentum kaç katına çıkar?

Bir cismin kütlesi 2 katına çıkarsa, aynı hızda kinetik enerjisi ve momentumu nasıl değişir?

Bir asansör 500 kg kütleyi 4 m/s² ivme ile yukarı çekerken motorun gücünü hesaplayınız. (g = 10 m/s²)

Bir cismin mekanik enerjisi 1000 J, kinetik enerjisi 600 J ise potansiyel enerjisi kaç J’dür? Yerden yüksekliğini bulunuz. (m = 5 kg, g = 10 N/kg)

📌 Manyetizma, Elektromanyetik İndüksiyon, Alternatif Akım

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Manyetik alan çizgilerinin özelliklerini yazınız.

Elektromıknatıs nedir? Nasıl oluşturulur?

Elektromanyetik indüksiyon nedir? Faraday’ın indüksiyon yasasını yazınız.

Alternatif akım ile doğru akım arasındaki farkları yazınız.

Lenz yasasını açıklayınız. Günlük hayattan bir örnek veriniz.

Bir bobinin manyetik alan şiddetini artırmak için hangi faktörler değiştirilebilir?

Bir iletken tel manyetik alan içinde hareket ettirildiğinde indüksiyon emk’sı oluşur. Bu olay hangi prensiple açıklanır?

Transformatör nedir? Hangi prensiple çalışır?

Manyetik akı nedir? Birimi nedir?

Bir mıknatısın manyetik alan çizgileri, mıknatısın içinde nasıl yönlenir?

📌 Manyetizma, Elektromanyetik İndüksiyon, Transformatörler

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Düz bir telden geçen akımın oluşturduğu manyetik alanın yönü hangi kural ile bulunur?

Bir transformatörde primer sarım sayısı 200, sekonder sarım sayısı 800’dür. Primer gerilim 50 V ise sekonder gerilim kaç volttur?

Bir bobinin manyetik alan şiddeti ile sarım sayısı arasındaki ilişkiyi açıklayınız. Bobinin içine demir nüve koymanın etkisi nedir?

Bir iletken telin manyetik alan içinde hareket etmesiyle oluşan indüksiyon emk’sının büyüklüğünü etkileyen faktörler nelerdir?

Bir transformatörün verimini etkileyen faktörler nelerdir?

Alternatif akımın frekansı ne anlama gelir? Türkiye’de evlerde kullanılan alternatif akımın frekansı kaç Hz’dir?

Bir bobinin içindeki manyetik akı 0,2 saniyede 0,5 Wb’den 0,1 Wb’ye düşüyor. İndüksiyon emk’sını hesaplayınız.

Bir transformatörde primer gerilim 220 V, sekonder gerilim 12 V, primer sarım sayısı 1100 ise sekonder sarım sayısı kaçtır?

Girdap akımı nedir? Transformatörlerde girdap akımlarını azaltmak için ne yapılır?

Bir iletken halkadan geçen manyetik akı 0,1 saniyede 2 Wb’den 6 Wb’ye çıkıyor. Halkada oluşan indüksiyon emk’sı kaç volttur?

📌 Manyetizma, Elektromanyetik İndüksiyon, Alternatif Akım

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Bir bobinin özindüksiyon katsayısı (L) nedir? Formülünü yazınız. Özindüksiyon emk’sı nasıl hesaplanır?

Bir jeneratörün çalışma prensibini açıklayınız. Ürettiği akım türü nedir?

Bir transformatörün primerine 220 V uygulandığında sekonderden 12 V alınıyor. Primer akımı 0,5 A ise sekonder akımı kaç amperdir? (Verim %100)

Bir bobinin özindüksiyon katsayısı 0,2 H’dir. Bobinden geçen akım 0,1 saniyede 2 A’den 5 A’ye çıkıyor. Bobinde oluşan özindüksiyon emk’sını bulunuz.

Bir iletken tel 0,5 T manyetik alan içinde 10 m/s hızla, alana dik olarak hareket ediyor. Telin manyetik alan içindeki boyu 0,4 m ise indüksiyon emk’sı kaç volttur?

Alternatif akımın etkin değeri (rms) ile maksimum değeri arasındaki ilişki nedir? 220 V etkin değerli alternatif akımın maksimum değeri kaç volttur?

Manyetik alan içinde dönen bir çerçevede indüksiyon emk’sının zamanla değişimini açıklayınız. Bu değişimin şekli nedir?

Bir solenoidin manyetik alan şiddeti 0,4 T, boyu 0,5 m, sarım sayısı 200’dür. Solenoidden geçen akım kaç amperdir? (μ₀ = 4π×10⁻⁷ Tm/A, π=3,14)

Bir transformatörün primer- sekonder arasındaki gerilim ilişkisini veren formülü yazınız. Yükseltici ve düşürücü transformatörlerde sarım sayısı nasıl olmalıdır?

Bir bobinin manyetik alan şiddeti 0,2 T, kesit alanı 0,01 m²’dir. Manyetik alanın yüzey normali ile 60° açı yapması durumunda manyetik akı kaç Weber’dir? (cos60° = 0,5)

📌 Dalgalar, Optik (Yansıma, Kırılma)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Dalga nedir? Dalgaları sınıflandırınız.

Dalgaların temel büyüklüklerini (genlik, dalga boyu, frekans, periyot, hız) tanımlayınız.

Yansıma kanununu yazınız. Düzgün yansıma ve dağınık yansıma arasındaki farkı açıklayınız.

Bir su dalgasının frekansı 5 Hz, dalga boyu 0,6 m ise dalganın yayılma hızı kaç m/s’dir?

Snell yasasını yazınız. Işığın havadan suya geçerken normale yaklaşmasının nedeni nedir?

Düzlem aynada oluşan görüntünün özellikleri nelerdir?

Bir periyodik dalganın periyodu 0,02 s ise frekansı kaç Hz’dir?

Su dalgalarında kırılma olayını açıklayınız. Dalgaların hızının değişmesi nelere bağlıdır?

Bir ortamda dalga hızı 340 m/s, frekans 170 Hz ise dalga boyu kaç metredir?

Toplam yansıma nedir? Hangi koşullarda gerçekleşir?

📌 Dalgalar, Optik (Mercekler, Renk)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

İnce kenarlı mercek (yakınsak) ile kalın kenarlı mercek (ıraksak) arasındaki farkları yazınız.

Mercek formülünü yazınız. Büyütme formülü nedir?

Bir dalganın hızı 400 m/s, frekansı 200 Hz ise dalga boyu kaç metredir? Aynı dalganın periyodu kaç saniyedir?

Bir cismin rengi, üzerine düşen ışığın hangi bileşenlerine bağlı olarak belirlenir? Kırmızı bir cisim neden kırmızı görünür?

İnce kenarlı bir merceğin odak uzaklığı 10 cm’dir. Cisim mercekten 30 cm uzaklığa konulursa görüntü nerede oluşur? Görüntünün özellikleri nelerdir?

Beyaz ışığın prizmadan geçerken renklerine ayrılması olayının adı nedir? Bu olayın nedeni nedir?

Bir dalganın frekansı 250 Hz, periyodu kaç saniyedir? Dalga boyu 1,2 m ise hızı kaç m/s’dir?

Kritik açı nedir? Tam yansıma olayının gerçekleşebilmesi için hangi koşullar sağlanmalıdır?

Girişim ve kırınım olaylarını kısaca açıklayınız.

Bir merceğin yüzey eğriliğinin artması odak uzaklığını nasıl etkiler? Açıklayınız.

📌 Dalgalar, Optik (Karma Problemler)

📌 Sınav Süresi: 40 dakika

📌 10 soru – Her sorunun çözümünü ayrıntılı gösteriniz.

Bir ses dalgasının havadaki hızı 340 m/s, frekansı 680 Hz’dir. Bu sesin dalga boyu kaç metredir? İnsan kulağı bu sesi duyabilir mi? (İnsan işitme aralığı 20-20000 Hz)

Bir su dalgasının genliği 0,05 m, frekansı 2 Hz, dalga boyu 0,25 m’dir. Dalganın hızını ve maksimum yer değiştirmesini bulunuz.

Çukur aynanın odak uzaklığı 20 cm’dir. Cisim aynadan 30 cm uzaklığa konulursa görüntünün yerini ve büyütmeyi bulunuz. Görüntünün özellikleri nelerdir?

Bir ortamda ışığın hızı 2×10⁸ m/s’dir. Bu ortamın kırılma indisi nedir? (c = 3×10⁸ m/s)

Bir ince kenarlı mercekte cisim odak noktasına konulursa görüntü nerede oluşur? Işın çizimiyle açıklayınız.

Bir dalga kaynağı 2 saniyede 8 dalga üretiyor. Dalga boyu 0,5 m ise dalga hızı kaç m/s’dir?

Bir ortamın kırılma indisi 1,33, diğer ortamın kırılma indisi 1,5’tir. Hangi ortam daha yoğundur? Işık hangi ortamdan hangi ortama geçerken normale yaklaşır?

Bir merceğin gücü 5 diyoptri ise odak uzaklığı kaç cm’dir? Bu mercek yakınsak mı ıraksak mıdır?

Bir su dalgasının frekansı 0,5 Hz, dalga boyu 2 m’dir. Dalganın 6 saniyede aldığı yol kaç metredir?

Bir cismin rengi mavi ise, bu cisim kırmızı ışık altında hangi renkte görünür? Neden?